Jak korzystać
- tematy ułożyliśmy w taki sposób, aby były naturalną ściężką od ogółu do szczegółu
- zacznij czytać od góry strony i podążaj kolejnymi sekcjami w dół
- część informacji znajdziesz bezpośrednio na tej stronie, a część dodatkowo na podstronach
- za każdym razem, gdy przekierujemy Cię na podstronę, na jej końcu znajdziesz link powrotny
Poniżej znajdziesz listę tematów, które poruszamy na tej stronie. Możesz ją wykorzystać, aby błyskawicznie przejść do interesującego Cię zagadnienia.
Kim jest inwestor średnio zaawansowany
Przyjęliśmy pewne założenia dotyczące tego, jaki jest inwestor średnio zaawansowany. Jest to ktoś, kto ma za sobą pierwsze kroki w inwestowaniu – skorzystał z oferty funduszowej lub giełdowej. Inwestor średnio zaawansowany ma już poduszkę finansową i kapitał inwestycyjny, który chce pomnażać efektywniej niż pozwala na to oprocentowanie oszczędności. Rozumie też podstawowe mechanizmy działania rynku.
Przeczytaj stwierdzenia poniżej. Jeżeli co najmniej jedno z nich opisuje Twoją sytuację – jesteś w dobrym miejscu:
- mam wykształcenie ekonomiczne i znam podstawowe pojęcia z zakresu inwestycji
- mam za sobą pierwsze kroki na giełdzie
- wiem już co nieco o inwestycjach, ale chcę zweryfikować, czy to prawda
- chcę dowiedzieć się więcej o skuteczności regularnego inwestowania
- znam część produktów inwestycyjnych, ale chętnie poznam też takie, o których wiem trochę mniej
- zdaję sobie sprawę, że inwestowanie zawsze wiąże się z podjęciem ryzyka
- nie potrafię powiązać zmian rynkowych z zachowaniem funduszy - nie rozumiem tej zależności.
Pułapki emocjonalne. Jak nie dać się złapać
Bycie inwestorem wcale nie oznacza nieomylności. Myślisz, że wszyscy potrafią bezbłędnie ocenić sytuację i - co więcej - skutecznie prognozować potencjał inwestycji? Otóż nie.
Inwestorzy - nawet ci najbardziej doświadczeni - nie zawsze działają racjonalnie i zdarza im się podejmować decyzje pod wpływem emocji. Poznaj (i przede wszystkim zrozum!) najczęstsze pułapki emocjonalne.
Obawa przed ryzykiem
Ryzyko jest wpisane w naturę inwestowania. Jeśli się go boisz i chcesz unikać strat za wszelką cenę, ciężko Ci będzie podejmować decyzje racjonalnie. Dlaczego? Ponieważ ograniczasz sobie możliwości realizacji swoich celów finansowych. Wybierasz rozwiązania obarczone najniższym ryzykiem, a co za tym idzie, również najniższym potencjałem zysku. Nie skupiasz się na dłuższej strategii dążenia do celu, tylko na przejściowych niepowodzeniach. W efekcie reagujesz impulsywnie, np. bez względu na swój pierwotny plan inwestowania sprzedajesz przecenione papiery, aby ograniczyć jakąkolwiek stratę.
Jak sobie z tym radzić?
- inwestuj tzw. luźną gotówką. To suma pieniędzy, której ewentualna strata nie wpłynie na pogorszenie się Twojej sytuacji życiowej. Więcej o zarządzaniu budżetem przeczytasz w Nauce inwestowania na stronie Jak zbudować kapitał inwestycyjny
- ustal własną strategię i się jej trzymaj. Strategia powinna określać Twój apetyt na zysk i tolerancję straty. Określ w niej, jaka strata jest dla Ciebie do zniesienia. Zaplanuj scenariusze, tj. obmyśl strategię na lepsze, ale też gorsze czasy.
- cierpliwości! Nie sprawdzaj codziennie, czy Twoja inwestycja zmienia wartość. W ten sposób tylko oddalasz się od założonego planu. Inwestycja będzie zmieniać wartość w czasie. To normalne. Ustal, jak często będziesz sprawdzać swój portfel np. raz na kwartał. Wtedy zrób ewentualne zmiany.
Przecenianie własnych możliwości
Przeszłe doświadczenia budują Twoją wizję przyszłości. To zupełnie naturalne. Często jednak, w myśleniu o przyszłości bardzo ją upraszczamy i nie myślimy o scenariuszach, które również mogą się wydarzyć. Według Nassima Taleba – inwestora giełdowego i twórcy koncepcji błędnej narracji – oszukujemy siebie, ponieważ bierzemy nasze nieobiektywne i często nieprawdziwe opowieści o przeszłości za klucz do przewidywania przyszłych wydarzeń.
A co ze szczęśliwym trafem, przypadkiem lub pechem? Zapominamy o nich, bo myślimy tylko o tym, co widzimy. Jak to się ma do inwestowania?
Przykład
W oko wpadły Ci akcje spółki X. Bazując na informacjach, które znasz, przypominasz sobie pojedynczą sytuację, kiedy ich wartość spadła, zamiast przeanalizować wartość akcji w czasie. Opierając się na tej wiedzy podejmujesz decyzję. Efekt? Rezygnujesz. W Twoim przekonaniu, to na pewno się nie opłaci, a to wcale nie musi być reguła.
Jak sobie z tym radzić?
- filtruj informacje i sprawdzaj źródła. Nie odrzucaj ich tylko dlatego, że się z nimi nie zgadzasz ;-)
- zapytaj eksperta skąd czerpać sprawdzone informacje. Czytaj media branżowe, słuchaj fachowych podcastów, przejrzyj ciekawe blogi
- nie bierz za pewnik własnych doświadczeń i sprawdzaj alternatywne rozwiązania. Pytaj siebie, co by było, gdyby? Na przykład: może jednak dokupić fundusz zamiast sprzedać? Lub odwrotnie? Sprawdź na własnym przykładzie, jakby to było podjąć inną decyzję?
- sprawdzaj notowania funduszy. Dzięki nim możesz porównać, jak określone fundusze zachowywały się w przeszłości – odnosząc to do ich składu i różnych warunków rynkowych.
Działania impulsywne
Media uwielbiają podgrzewać atmosferę. Szczególnie lubią bombardować nas szokującymi nagłówkami. Choć lubimy je czytać, nie powinny być źródłem wiedzy o inwestowaniu. Kiedy za bardzo koncentrujesz się na bieżącej sytuacji, przestajesz dostrzegać szerszą perspektywę. Skupianie się na bieżącej fali spadków na rynku – wiadomościach, artykułach w prasie, notowaniach na czerwono – powoduje, że widzimy jedynie ten wycinek rzeczywistości rynkowej, jakby świat miał się skończyć na recesji. Jednak analiza historyczna pokazuje, że przeceny są elementem cyklicznym, powtarzalnym i czymś zupełnie naturalnym.
Jak sobie z tym radzić?
- przygotuj się na czarny scenariusz, aby nie spanikować. Wyznacz wartości starty tzw. granicę bólu (kwotowo lub procentowo), przy osiągnieciu której podejmiesz określone (już na etapie planowania inwestycji) działania
- emocje nie są dobrym doradcą inwestowania. Wybieraj branżowe media i rzetelne źródła informacji, takie jak: strony relacji inwestorskich spółek, komunikaty ESPI, serwisy informacyjne agencji prasowych. Możesz też korzystać z social mediów, ale pamiętaj - zachowaj ostrożność i filtruj wszystkie informacje!
Podążanie za tłumem
Chciwość i strach. Znasz te emocje? Pierwsza z nich odpowiada za chęć zysku, druga boi się straty. Hossa przyciąga inwestorów, kierowanych chęcią zarobienia. Ci niedoświadczeni zazwyczaj kupują w trendzie wzrostowym, gdy instrumenty są drogie. Mają optymistyczne nastawienie. Nie baczą na sygnały ostrzegawcze. Gdy sytuacja się zmienia i pojawia się panika na rynku, zgodnie z psychologią tłumu, dołączają do większości i zaczynają sprzedawać przeceniające się instrumenty. To normalne, ponieważ w sytuacjach, w których nie masz pewności co zrobić, Twoim źródłem informacji są zachowania innych ludzi.
Co zrobić w takiej sytuacji?
- powtórzymy się, ale to jedyna metoda - musisz mieć plan, najlepiej długoterminowy. Trzymaj się go. Jasno określ sytuacje, w których możesz w niego ingerować
- możesz też przyjąć postawę „na przeczekanie”. Jeśli masz świadomość swoich reakcji i faktu, że możesz nie powstrzymać się przed nieprzemyślaną decyzją, tym samym zaburzyć swoją strategię inwestycyjną, przeczekaj zawirowania. Nie ulegaj pokusie zaglądania do inwestycji. To jest oczywiście opcja dla tych, którzy są pewni, że zrobili porządną robotę, planując swoją długofalową strategię.
Cykl koniunkturalny w inwestycjach
Cykl koniunkturalny
Dowiesz się, jak rozpoznać fazy cyklu gospodarczego i zrozumiesz ich wpływ na poszczególne fundusze. Nauczysz się oceniać swoje aktualne i przyszłe szanse inwestycyjne.
Jak być przygotowanym na zmiany rynkowe
Umiejętność przewidywania sztormu, pozwala żeglarzom przygotować łódź do trudnych warunków i szczęśliwie dopłynąć do portu. Podobnie, jak na morzu, również inwestując musisz mieć świadomość i przygotowanie na zmieniające się okoliczności. Te najczęstsze to:
- różne fazy cyklu koniunkturalnego
- zdarzenia nadzwyczajne
- hossy i bessy.
Mechanizmy ochronne na rynku - czego boją się inwestorzy
Problemy instytucji, nietrafiona inwestycja - jak się przed tym uchronić?
Dowiedz się, jak zadbać o trafność swoich inwestycji oraz jak regulacje chronią Ciebie i Twoje pieniądze, gdy inwestycja wpada w tarapaty.
Co to jest benchmark
Ile kroków dziennie robisz?
I co ma z tym wspólnego benchmark? Tutaj nie tylko dowiesz się czym jest benchmark, ale też zrozumiesz jego rolę w zarządzaniu swoimi funduszami.
Budowa własnego portfela
Budowanie portfela, jak drużyna piłkarska
Możesz rozegrać to spotkanie, jak chcesz. My dajemy Ci jedynie przydatne wskazówki. Każda taktyka jest dobra, jeśli prowadzi do celu.
Jak działa giełda
Prostymi słowami o giełdzie
Tutaj prostymi słowami wyjaśniamy, jak działa giełda. Poznasz instrumenty finansowe, w które możesz na niej inwestować.
Podsumowanie
Zmiana jest jedyną pewną rzeczą w życiu. W inwestowaniu również. Nie musisz się jej bać, a raczej ją poznać i nauczyć się na nią reagować. Naszym celem w tej części było pokazać Ci, jak przygotować się na zmiany rynkowe, jak nie wpaść w pułapki emocjonalne oraz od czego zacząć budowę własnego portfela.
Podsumowanie
- emocje nie są dobrym doradcą inwestowania
- bycie inwestorem wcale nie oznacza nieomylności
- korzystaj tylko ze sprawdzonych źródeł informacji np. ze stron relacji inwestorskich
- fazy cyklu koniunkturalnego mają bezpośredni wpływ na zachowanie funduszy
- w dokumentacji funduszu znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje na jego temat np. benchmarku, profilu inwestora czy polityki inwestycyjnej funduszu
- benchmark jest punktem odniesienia. Przyda Ci się przy ocenie efektywności zarządzającego funduszem
- warto wyznaczyć swoją akceptowalną wartość starty tzw. granicę bólu
- musisz wiedzieć, czym różnią się instrumenty finansowe, w które możesz inwestować na giełdzie
- musisz mieć jasno ustalony cel i czas trwania inwestycji
- inwestując, możesz skorzystać z gotowych rozwiązań np. funduszy cyklu życia lub spróbować wypracować własną strategię budowania portfela
- idealny portfel nie istnieje. Możesz za to zbudować optymalny, spersonalizowany portfel inwestycji.
Ważne informacje
Niniejszy materiał został przygotowany przez ING Bank Śląski S.A. wyłącznie w celach edukacyjnych, bez uwzględnienia celów inwestycyjnych, sytuacji finansowej ani środków jakimi dysponuje odbiorca.
Informacje zawarte w tej publikacji nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej, ani porady inwestycyjnej, prawnej ani podatkowej, ani też oferty czy zachęty dotyczącej zakupu bądź sprzedaży jakiegokolwiek instrumentu finansowego. ING Bank Śląski S.A. dołożył należytej staranności aby zapewnić, że prezentowane informacje nie są błędne lub nieprawdziwe w dniu ich publikacji, jednak ING Bank Śląski S.A. i jego pracownicy nie ponoszą odpowiedzialności za ich prawdziwość i kompletność, ani wszelkie bezpośrednie i pośrednie szkody powstałe w wyniku wykorzystania niniejszej publikacji.
O ile nie zastrzeżono inaczej, wszystkie opinie, prognozy i oszacowania należą do autora(autorów) oraz są aktualne w momencie publikacji i mogą ulec zmianie bez uprzedniej notyfikacji.
Publikacja ta oraz zawarte w niej dane są chronione prawami autorskimi. Nie może być ona kopiowana, rozpowszechniana ani publikowana przez jakąkolwiek osobę w jakimkolwiek celu bez wyraźnej uprzedniej zgody ING Banku Śląskiego. Wszystkie prawa są zastrzeżone.