Wstęp

W grudniu cena najbliższego kontraktu pszenicy na koniec miesiąca wyniosła 203,25 EUR i była nieco wyższa (+0,4% m/m) niż notowanie na zamknięciu sesji miesiąc wcześniej. W pierwszej połowie grudnia przeważały wzrosty, natomiast w drugiej spadki cen. Na koniec grudnia cena kontraktu marcowego była o prawie 28% wyższa od ceny z marca w poprzednim roku. Warto odnotować, że w grudniu najwyższa cena sesyjna osiągnęła poziom 208,5 EUR. Identyczny najwyższy poziom zanotowano w październiku. Dalszy wzrost cen i przebicie tego poziomu w przyszłych okresach będzie wymagało mocniejszych impulsów z rynku.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
marzec'19 wrzesień'19
31.12.2018 203,25 190,50
31.11.2018 202,50 188,00
zmiana m/m 0,37% 1,33%
maks. 3 m-ce 207,50 191,25
min. 3 m-ce 200,00 185,50

marzec'18 wrzesień'18
29.12.2017 159,50 167,00
zmiana r/r 27,8% 14,1%

Produkcja na świecie

Ostatnia w 2018 r. grudniowa projekcja globalnej produkcji pszenicy zmniejszyła się jedynie o 0,1 mln t w stosunku do poprzedniej, listopadowej prognozy i wyniosła 733,4 mln t. Pośród głównych światowych eksporterów USDA obniżył o 0,5 mln t prognozę zbiorów pszenicy w Australii do poziomu 17 mln t i jest ona obecnie zgodna z australijską projekcją. Podwyższona została prognoza zbiorów pszenicy w Kanadzie z 31,5 do 31,8 mln t. Dla pozostałych głównych eksporterów dane dotyczące produkcji pozostały bez zmian.

Pszenica
dane globalne  mln t
15/16 16/17 17/18 szac.

18/19 progn

listopad

18/19 progn
grudzień
produkcja 738,4 756,5 763,1 733,5 733,4
zużycie 716,3 739,9 744,2 745,8 745,3
handel (eksport) 172,0 182,3 182,6 179,2 178,4
zapasy końcowe 244,4 261,0 279,9 266,7 268,1

źr. USDA XII 2018 r. 

 

UE

W grudniowej publikacji KE oszacowano, że wielkość produkcji pszenicy miękkiej w obecnym sezonie będzie na poziomie 128,5 mln t, tj. o 13,5 mln t mniej niż w sezonie 2017/18. Łącznie z szacowanymi zapasami początkowymi na poziomie 17,2 mln t oraz prognozą importu na poziomie 4,5 mln t zasoby pszenicy miękkiej mogą wynieść 150,2 mln t. Po uwzględnieniu grudniowych danych KE, szacowane zasoby pszenicy miękkiej będą o 5,4 mln t mniejsze niż w poprzednim sezonie.

Zużycie

Światowe zużycie pszenicy w grudniowej projekcji USDA zostało skorygowane w dół o 0,55 mln t (-0,07%) do poziomu 745,3 mln t w stosunku do listopadowej publikacji. Wzrosły m.in. przewidywania zużycia pszenicy w Australii z 8,5 mln t do 9 mln t oraz w Kanadzie z 9 mln t do 9,3 mln t. Na pozostałych głównych rynkach dane dotyczące zużycia pszenicy nie zmieniły się.

Handel

Prognoza globalnego eksportu pszenicy w bieżącym sezonie została ponownie obniżona. Według danych opublikowanych w grudniowym raporcie USDA dotyczących światowego rynku i handlu zbożami w sezonie 2018/19 jest on przewidywany na poziomie 178,4 mln t. Zmiana w stosunku do listopada wyniosła -0,4% (-0,75 mln t), natomiast w stosunku do poprzedniego sezonu już o -2,25% (-4,1 mln t). W raporcie pojawiła się oczekiwana korekta w dół unijnego eksportu pszenicy. Według przewidywań USDA eksport pszenicy z UE może wynieść 22 mln t (-1 mln t m/m), co oznacza, że byłby to najniższy wynik od sezonu 2011/12. Również o 1 mln t zmniejszona została prognoza eksportu tego surowca z Australii, który ma wynieść 10,5 mln t. Natomiast prognoza eksportu z Rosji wzrosła o 1,5 mln t w stosunku do listopada i wynosi 36,5 mln t.

Rosja

Ministerstwo Rolnictwa Rosji podniosło prognozę eksportu zbóż z 39 do 42 mln t. Do połowy bieżącego sezonu eksport zbóż wyniósł ponad 28 mln t, co oznacza, że w drugiej połowie sezonu z Rosji wywiezione będzie jeszcze 14 mln t. Nie podano prognozy dla pszenicy, jednak na podstawie bieżącego udziału pszenicy w eksporcie zbóż szacuje się wolumen na poziomie 35,3 mln t. SovEcon przedstawił prognozę eksportu pszenicy na poziomie 35,1 mln t, co oznacza, że do końca sezonu z Rosji zostanie wywiezione jeszcze ponad 11 mln t pszenicy.

USA

Amerykański eksport pszenicy w okresie od początku sezonu do 13 grudnia jest szacowany na poziomie 16,7 mln t (wszystkie klasy). Znacznie poniżej oczekiwań eksportowana jest klasa HRW (twarda ozima). Powyżej poziomów zeszłorocznych realizowany jest eksport klas SRW (miękka ozima) i HRS (jakościowa, twarda jara). W publikacji USDA nt. rynków światowych zbożowych i handlu prognoza eksportu pszenicy utrzymuje się na poziomie 29 mln t.

UE

Wstępne dane dotyczące unijnego eksportu pszenicy miękkiej wskazują na utrzymywanie się znacznie niższego poziomu eksportu w stosunku do poprzedniego sezonu. Do 30 grudnia z UE wyeksportowano 8 mln t, tj. o 27% mniej niż w tym samym okresie sezonu 2017/18. Jednocześnie import wyniósł 2,4 mln t i był o 58% wyższy. Prognoza eksportu wynosi obecnie 20 mln t, natomiast importu 4,5 mln t.

Zapasy

Według grudniowych danych USDA globalne zapasy pszenicy na koniec sezonu 2018/19 wyniosą 268,1 mln t, tj. o 11,8 mln t mniej niż na koniec poprzedniego sezonu. Podniesione zostały prognozy zapasów końcowych w UE o 1 mln t do poziomu 11,2 mln t, w USA o 0,7 mln t do poziomu 26,5 mln t, a skorygowano w dół prognozy dla Rosji o 0,5 mln t do poziomu 5,4 mln t.

UE

Po grudniowej korekcje danych dotyczących produkcji pszenicy, zapasy tego surowca na koniec bieżącego sezonu mogą wynieść 11,2 mln t, tj. będą o 0,7 mln t mniejsze niż w listopadowej prognozie. Realizacja tej prognozy oprócz zużycia będzie zależała od realizacji prognozy eksportu pszenicy miękkiej z UE na poziomie 20 mln t.

Ceny

Na giełdach CBOT i MATIF notowania najbliższych kontraktów rosły do połowy grudnia wsparte m.in. ogłaszanymi przez Egipt przetargami, wyższymi niż się spodziewano wynikami amerykańskiego eksportu oraz wzrostem cen eksportowych pszenicy z rosyjskich portów. Kolejny raz na rynku pszenicy spekulowano na temat wyniku spotkania rosyjskiego rządu i rosyjskich eksporterów, które zaplanowano na 21 grudnia. Ponownie część analityków spodziewała się wprowadzenia jakiejś formy restrykcji w celu ograniczenia rosyjskiego eksportu pszenicy. Spekulacje na ten temat sprzyjały prowzrostowym tendencjom cen kontraktów pszenicy.

W drugiej połowie grudnia ceny kontraktów pszenicy obniżały się. Odczyt tygodniowych wyników amerykańskiego eksportu pszenicy okazał się w tym okresie słabszy, znacznie poniżej oczekiwań, co skutkowało redukcją cen kontraktów pszenicy na CBOT. Po spotkaniu rządu i eksporterów w Rosji nie zostały zapowiedziane żadne ograniczenia wysyłek pszenicy. Jednocześnie Ministerstwo Rolnictwa Rosji podniosło szacunki zbiorów pszenicy w Rosji o 2 mln t oraz podwyższyło prognozę eksportu pszenicy do 37 mln t (+ 2 mln t), co dało mocne impulsy do osłabienia cen kontraktów pszenicy na giełdach. Na MATIF notowania kontraktu marcowego 2019 r. obniżyły się z grudniowych szczytów (na poziomie 207,5 EUR) do poziomu 203,25 EUR na zamknięciu sesji 31 grudnia 2018 r.

Polska - sytuacja rynkowa

W okresie od lipca do listopada 2018 r. skup meldunkowy wyniósł według GUS 2,7 mln t i był o prawie 32% mniejszy niż w niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Natomiast według IERiGŻ w okresie od lipca do października 2018 r. udział pszenicy paszowej w skupie pszenicy wyniósł 39%. W poprzednim sezonie w analogicznym okresie udział ten wyniósł 34%, a we wcześniejszych dwóch sezonach kolejno 35% i 33%.

Eksport pszenicy z Polski jest po czterech miesiącach bieżącego sezonu wstępnie szacowany na poziomie 0,78 mln t, tj. o 15% wyższy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Import pszenicy wyniósł 0,23 mln t i był o 16% niższy.

Krajowa średnia miesięczna cena pszenicy netto podawana przez MRiRW wyniosła w listopadzie 833 zł/t i była wyższa o 156 zł/t w stosunku do średniej ceny z listopada 2017 r.

Komentarz

Na Matif rok 2018 zakończył się ze znacznie wyższymi cenami pszenicy niż miało to miejsce rok temu. Brak przesłanek aby miała nastąpić jakaś nieoczekiwana głębsza korekta cen. Wydaje się, że rynek będzie mocniej reagował na kursy walut, rozwój sytuacji na linii USA i Chiny czy wyniki eksportowe głównych eksporterów. Nie można również wykluczać innych czynników (politycznych, ekonomicznych, pogodowych), które pośrednio lub bezpośrednio mogą wpłynąć na większe wahania cen surowców rolnych. Sezon na publikacje prognoz zasiewów pszenicy pod zbiory w 2019 r. już się rozpoczął. W styczniu powinny ukazać się dane dotyczące zasiewów w USA. Wstępne doniesienia analityków tego rynku wskazują na redukcję areału zasiewów ozimin. Natomiast w Europie i w Rosji prognozowany jest większy areał zasiewów ozimin.

Eksport zbóż wkracza w okres zimowy na półkuli północnej, który charakteryzuje się spowolnieniem handlu zbożem. Niepewność co do rosyjskiego handlu zbożem została w dużym stopniu zniwelowana. Ministerstwo Rolnictwa Rosji ogłosiło prognozy eksportu zbóż do końca bieżącego sezonu. Podczas gdy część analityków spodziewała się wprowadzenia ograniczeń wywozowych, ministerstwo podniosło prognozę eksportu. To spowodowało spadek cen pszenicy na giełdach. Na giełdzie Matif zniwelowały się w dużej części wcześniejsze wzrosty, a na CBOT ceny spadły poniżej poziomów notowanych na koniec poprzedniego miesiąca. Jednak w przypadku CBOT o spadkach decydowały również inne czynniki (głównie polityczne). Ceny pszenicy na koniec 2018 r. są najniższe w USA, co ma w opinii analityków tego rynku pobudzić amerykański eksport. Pomóc w realizacji tego scenariusza ma gorsza perspektywa eksportu pszenicy z Australii oraz mniejszy eksport pszenicy z Rosji w drugim półroczu sezonu 2018/19. Mówi się również o możliwym zmniejszeniu konkurencyjności eksportu pszenicy z Argentyny, gdzie obfite opady deszczu mogą spowodować pogorszenie jakości ziarna.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl