Sytuacja rynkowa na świecie

Średnia ważona produktów mleczarskich notowanych na GDT podczas dwóch ostatnich notowań (19.03 i 2.04) wzrosła o 174 USD (+15%). Masło ponownie przekroczyło cenę 5 tys. USD, która zbliżyła się do poziomu 5,4 tys. USD, natomiast w UE ceny masła według notowań tygodniowych powoli obniżały się.

Dane za pierwszy miesiąc 2019 r. wskazują na niższą unijną produkcję mleka niż rok temu. Pośród głównych producentów mleka Polska wyróżniała się wyraźnym wzrostem skupu mleka, który przekroczył 1 mln t.

Wciąż aktualny jest temat Brexitu, który komplikuje niełatwą sytuację handlowców. Przesunięcie daty wyjścia Wielkiej Brytanii z UE do 31 października z opcją umożliwiającą wcześniejszą datę Brexitu wprowadza względną stabilizację wymiany handlowej pomiędzy stronami.

Produkcja mleka

W styczniu br. szacowana produkcja mleka w USA była o 0,8% wyższa niż w styczniu 2018 r.

W Australii następuje dalsza kontynuacja spadku produkcji mleka. Według wstępnych danych w lutym br. produkcja była o 12,6% niższa niż w lutym 2018 r., natomiast od lipca 2018 r. do lutego br. produkcja mleka była o 6,4% niższa niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

W Nowej Zelandii produkcja mleka w lutym była na porównywalnym poziomie jak w lutym 2018 r. Jednak po trzech kwartałach bieżącego sezonu produkcja jest aż o 4,4% większa niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

W styczniu łączna produkcja mleka ww. producentów uzupełniona o wielkość skupu mleka w UE była wstępnie o 0,1% większa niż w styczniu 2018 r.

Notowania GDT

W marcu i na pierwszej sesji w kwietniu rosła średnia ważona produktów mleczarskich notowanych na GDT, jednocześnie towarzyszył temu spadek wolumenu sprzedaży. Od początku br. po siedmiu sesjach GDT najmocniej wzrosły ceny masła (+32%). Wzrosty cen odnotowano również dla pozostałych głównych produktów mleczarskich – sera cheddar (+26%), PMP (+22%) i OMP (+12%).

Sytuacja w UE

Produkcja mleka

W styczniu br. skup mleka surowego w UE wyniósł 12,9 mln t i był o 1,5% niższy niż w styczniu 2018 r. Spośród czołowych unijnych producentów mleka najwyższy spadek skupu odnotowano w Holandii, gdzie do skupu dostarczono o ponad 5% mniej mleka. W Niemczech i we Francji skup mleka był również mniejszy – obniżył się odpowiednio o 2% i 3%.

Produkcja wybranych produktów mleczarskich

KE w oparciu o dane Eurostat szacuje, że w styczniu 2019 r. produkcja masła, OMP, PMP i sera cheddar była niższa niż w styczniu 2018 r. odpowiednio o 1,9%, 8,5%, 6,4% i o 1%.

Handel

W styczniu br. poza UE wyeksportowano o 15% mniej masła i o 10% mniej PMP w porównaniu z wynikiem ze stycznia 2018 r. Natomiast wzrósł eksport sera o 8% i SMP o 53%.

Ceny

W styczniu br. średnia unijna cena mleka w skupie wyniosła 35,02 EUR/100kg, natomiast w lutym wstępnie szacowana jest na poziomie 34,94 EUR/100kg, co oznacza wzrost w stosunku do średniej ceny w lutym 2018 r. o 1,5%.

Średnia unijna cena masła oszacowana na koniec marca obniżyła się w stosunku do ceny na koniec lutego o 3%, podobnie jak w przypadku serwatki w proszku. Ceny OMP i PMP były niższe o 1% . Wzrost cen o 1% odnotowano dla serów Edam i Gouda, o 2% dla Emmentala, natomiast o 3% dla sera Cheddar.

Rynek mleka w Polsce

Skup mleka

Skup mleka surowego w Polsce według GUS wyniósł w lutym około 918 mln l i był o 3,9% wyższy niż w lutym 2018 r. Od początku roku do skupu dostarczono łącznie 1,9 mld l mleka, tj. o ponad 59 mln l więcej (+3%) niż w analogicznym kresie ubiegłego roku.

Ceny

W lutym według GUS średnia krajowa cena mleka dostarczana do skupu obniżyła się w stosunku do stycznia o 1,9% i wyniosła 138,13 zł/hl, jednak była o 2,1% wyższa niż w lutym 2018 r.

Handel

W styczniu br. w stosunku do stycznia 2018 r. wzrosła wartość polskiego eksportu produktów mleczarskich wyrażonego w euro (+2%) i polskich złotych (+4%), jednak jednocześnie dynamicznie wzrósł import (w EUR +13%, w PLN +15%), co przełożyło się na gorszy wynik salda handlowego. Saldo handlowe produktami mleczarskimi było w styczniu br. dla Polski dodatnie i wyniosło według wstępnych danych MRiRW 92 mln EUR (395 mln PLN), jednak było o 6% gorsze niż w styczniu 2018 r. (-4% w PLN).

Komentarz

W UE produkcja mleka w 2019 r. prawdopodobnie ustabilizuje się na podobnym poziomie, jaki odnotowano w 2018 r., co pozwoliłoby utrzymać względnie zbilansowaną sytuację rynkową. UE rozpoczyna rok od niższego poziomu skupu mleka. Czynniki, które mogą wpływać na hamowanie dynamiki produkcji mleka, to wyższe koszty produkcji mleka oraz redukcja stad krów mlecznych – szczególnie zauważalna w Holandii. Taka sytuacja może spowodować, że cykliczne zmiany cen skupu mleka (spadek w pierwszych dwóch kwartałach) w pierwszym półroczu będą charakteryzować się mniejszą, łagodniejszą dynamiką. W UE ceny mleka od początku roku sezonowo obniżają się i tej tendencji będzie również podlegać Polska. Wzrost kosztów produkcji mleka powinny łagodzić spadki cen mleka w skupie.

Ostatnie ustalenia Brexitu przesuwają jedynie niepewność związaną z przyszłymi warunkami handlowymi pomiędzy stronami w czasie. Oznacza to, że w dalszym ciągu należy brać pod uwagę ryzyko twardego Brexitu i ograniczeń handlowych. Dodatkowym czynnikiem, który może wpłynąć na pogorszenie unijnego eksportu produktów mleczarskich w przeszłych okresach, jest zagrożenie nałożeniem dodatkowych ceł na towary z UE o wartości 11 mld USD (w odwecie za subsydiowanie Airbusa), o którym mówi Donald Trump. Dla branży jest to wysokie ryzyko, gdyż USA są największym importerem unijnego masła i sera.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl