Wstęp

W marcu najbliższy kontrakt majowy obniżył się do najniższego w 2019 r. poziomu (181 EUR) w trakcie sesji 11 i 12 marca. W drugiej dekadzie miesiąca ceny powróciły w okolice 185-190 EUR i ustabilizowały się po dosyć dynamicznych spadkach kontraktów w lutym i w pierwszej połowie marca. Po pierwszej dekadzie kwietnia cena najbliższego kontraktu majowego była o prawie 14% wyższa niż rok temu, natomiast kontraktu wrześniowego o niecałe 4%.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
maj'19 wrzesień'19
11.04.2019 189,25 177,00
11.03.2019 184,00 173,5
zmiana m/m 2,85% 2,02%
maks. 3 m-ce 203,00 185,00
min. 3 m-ce 181,25 173,50
  maj'18 wrzesień'18
11.04.2018 166,50 170,50
zmiana r/r 13,7% 3,8%

Produkcja pszenicy na świecie

Najnowszy światowy bilans pszenicy opublikowany w kwietniu przez USDA nie zawiera istotnych zmian produkcji tego zboża w bieżącym sezonie (doszacowanie o -0,02%). Korekty poziomów produkcji w poprzednich sezonach są również minimalne i nie przekraczają 0,02%. Pierwszą prognozę produkcji pszenicy w sezonie 2019/20 USDA opublikuje w maju.

Pszenica
dane globalne  mln t
15/16 16/17 17/18 szac.

18/19 progn

marzec

18/19 progn
kwiecień
produkcja 738,4 756,4 763,2 733,0 732,9
zużycie 716,2 739,1 743,6 742,1 739,2
handel (eksport) 172,0 182,3 182,6 179,5 179,0
zapasy końcowe 245,0 262,3 281,9 270,5 275,6

źr. USDA IV 2019 r. 

UE

Na koniec marca KE prognozuje zasiewy pszenicy miękkiej w UE na poziomie 23,7 mln ha, tj. o około 0,2 mln ha mniej niż w poprzedniej projekcji. Produkcja w sezonie 2019/20 przy średniej unijnej wydajności 5,9 t/ha ma wynieść 140 mln t, czyli o 9% więcej niż w sezonie 2018/19.

Zużycie pszenicy

USDA ponownie skorygowała w dół globalne zużycie pszenicy w bieżącym sezonie. W kwietniu korekta wyniosła prawie 3 mln t (w marcu było 5 mln t), co oznacza, że w sezonie 2018/19 prognoza zużycia pszenicy wynosi 739 mln t (w sezonie 2017/18 prawie 744 mln t). Ponownie zmniejszenie zużycia pszenicy dotyczyło UE – obecnie o 1,5 mln t do poziomu 123 mln t. USDA zmniejszyła również zużycie w Iranie z 17,1 do 16,1 mln t.

UE

Na koniec marca prognoza zużycia pszenicy miękkiej w UE wyniosła 119 mln t, tj. utrzymała się na tym samym poziomie co w poprzedniej projekcji. W przyszłym sezonie zużycie pszenicy miękkiej przewidywane jest na tym samym poziomie (źr. KE).

Handel pszenicą

Światowy eksport pszenicy w bieżącym sezonie według najnowszego raportu USDA ma wynieść 179 mln t. W porównaniu do zeszłomiesięcznej prognozy analitycy USDA zwiększyli z 23 do 24 mln t prognozę eksportu dla UE. W dół skorygowana została prognoza dla USA, która obecnie wynosi 27,3 mln t.

Rosja

Eksport zbóż z Rosji od początku bieżącego sezonu do 2 kwietnia (na podstawie certyfikatów eksportowych) wyniósł 39,3 mln t, w tym 31,8 mln t pszenicy. Eksport zbóż był o ponad 7% mniejszy, a pszenicy o 0,2% mniejszy niż w analogicznym okresie w sezonie 2017/18.

USA

Eksport pszenicy wszystkich klas w USA przekroczył 24,3 mln t, tj. był o 6% większy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. W kwietniu USDA obniżyła prognozę eksportu pszenicy do poziomu 27,3 mln t.

UE

Unijny eksport pszenicy miękkiej mocniej uaktywnił się w marcu. W okresie od początku sezonu do 31 marca br. przekroczył 14,1 mln t i był o 7% niższy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu (na początku marca był o 11% niższy). Polepszenie wyników UE to przede wszystkim wkład Francji, która w okresie 4 tygodni marca wyeksportowała poza Unię ponad 1,3 mln t pszenicy miękkiej. W tym czasie z Polski wysłano niecałe 0,2 mln t. Po 9 miesiącach z Polski do krajów trzecich wysłano 1,05 mln t, -podobny wynik ma Litwa (1 mln t). Poprawa wyniku eksportowego skutkowała podniesieniem o 1 mln t zeszłomiesięcznej prognozy eksportu pszenicy miękkiej z UE w bieżącym sezonie do poziomu 19 mln t.

W marcu import pszenicy miękkiej do UE wyhamował. Po 9 miesiącach wyniósł 3,6 mln t, tj. o 8% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu (na początku marca był o 22% wyższy).

Zapasy pszenicy

W kwietniu, w prognozowanym przez USDA światowym bilansie pszenicy zapasy końcowe w bieżącym sezonie wzrosły i mają wynieść 275,6 mln t. Zmiana w tej pozycji bilansowej przekroczyła 5 mln t. Źródłem tej zmiany jest m.in. wzrost zapasów w Iranie z 3,2 do 6,3 mln t. W USA zmniejszenie prognozy eksportu skutkowało podwyższeniem projekcji zapasów z 28,7 do 29,6 mln t. W Rosji USDA przewiduje zapasy na poziomie 6,7 mln t (2017/18: 12 mln t).

UE

Korekta unijnego salda handlowego pszenicy miękkiej skutkowała obniżeniem prognozy zapasów końcowych pszenicy miękkiej w UE z 13,5 do 12,3 mln t. Realizacja tej prognozy oznaczałaby, że początek przyszłego sezonu UE zacznie z zapasami o około 5 mln t mniejszymi niż w poprzednim sezonie.

Ceny pszenicy

Na giełdzie Matif w marcu po „zaliczeniu” przez majowy kontraktu pszenicy najniższego poziomu ceny w 2019 r., który wyniósł na zamknięciu sesji 11 marca 181,25 EUR (w trakcie sesji min 181 EUR), notowania weszły w fazę trendu bocznego. Do 10 kwietnia ceny kontraktu utrzymały się w przedziale 185-190 EUR.

Średnia cena pszenicy (12,5%) w porcie Noworosyjsk wyniosła 4 kwietnia 228 USD/t. Obniżyła się również średnia cena pszenicy w południowej części Rosji i wyniosła 14,2 tys. RUB/t (28 lutego: 14,67 RUB/t).

Polska - sytuacja rynkowa

Po ośmiu miesiącach sezonu 2018/19 skup pszenicy (dane meldunkowe GUS) wyniósł o 3,6 mln t, tj. był o 28% mniejszy (-1,4 mln t) niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

Po siedmiu miesiącach bieżącego sezonu eksport pszenicy z Polski przekroczył 1 mln t, tj. był o 8% mniejszy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Import wyniósł 0,4 mln t i był o 4% mniejszy. Wolumenowe saldo jest dodatnie i według wstępnych danych po siedmiu miesiącach wyniosło 0,66 mln t, tj. było o 10% niższe niż w tym samym okresie ubiegłego sezonu.

Krajowa średnia miesięczna cena netto pszenicy konsumpcyjnej w lutym 2019 r. podawana przez MRiRW wyniosła 851 zł/t (-6zł/t m/m) i była o 175zł/t wyższa niż w lutym 2018 r. Natomiast średnia krajowa cena ziarna pszenicy netto według GUS wyniosła 838 zł/t (+5zł/t m/m).

W marcu średnia krajowa cena pszenicy konsumpcyjnej opublikowana przez MRiWR wyniosła 827 zł/t i była o 150 zł/t wyższa niż w marcu 2018 r.

Komentarz

Pierwsze prognozy zbiorów pszenicy w nowym sezonie wskazują na wzrost areału zasiewów pszenicy w UE o około 3% oraz wzrost produkcji o około 9% (wg KE) w stosunku do 2018 r., co było jednym ze źródeł presji na ceny pszenicy. JRC, unijny ośrodek badawczy, w marcowym biuletynie MARS dobrze ocenił kondycję upraw ozimych w UE, a prognozowany w najbliższych zbiorach średni unijny plon pszenicy miękkiej z 1 ha w optymalnym scenariuszu agrometeorologicznym ma być o 1,7% wyższy od średniej 5-letniej oraz o 7,4% wyższy w stosunku do 2018 r. W przypadku Polski wzrosty te wynoszą odpowiednio 2,9% i 16%. Z Rosji dochodzą też pierwsze sygnały o prognozie produkcji zbóż zbliżonej do rekordowego poziomu z sezonu 2017/18.

Po trwających od połowy lutego do pierwszej dekady marca spadkach cen kontraktów pszenicy na MATIF (głównie w reakcji na spadki notowań na CBOT), nastąpiło odreagowanie i ceny pszenicy wzrosły. Na koniec pierwszej dekady kwietnia utrzymywało się kilka sesji w okolicy 190 EUR/t. W reakcji na spadki cen na giełdach, ceny pszenicy w Polsce w skupach, a zwłaszcza w portach, również obniżyły się. Gwałtowny spadek cen pszenicy na giełdach zaskoczył wielu uczestników rynku – producentów i handlowców. To powoduje, że rolnicy niechętnie przyjmują oferty nowych cen (np. 780 zł/t w zależności od regionu kraju), mając w pamięci kwotowanie na poziomie 800-840zł/t i powyżej. W najbliższym czasie ceny pszenicy będą pod większą presją warunków agrometeorologicznych tym bardziej, że klimatolodzy uczulają na możliwość wystąpienia bardziej odczuwalnej suszy niż rok temu oraz nasilenie anomalii pogodowych. W Polsce coraz częściej podawane są w mediach informacje o niewystraczającym uwilgotnieniu gleb i braku opadów, które na bieżącym etapie wegetacji roślin są ważnymi czynnikami plonowania zbóż. Podobnie jest m.in. w Niemczech i Francji, co zaczyna przypominać sytuację, jaka miała miejsce rok temu.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl