Sytuacja rynkowa na świecie

Pierwsze majowe notowanie średniej ważonej ceny produktów mleczarskich na GDT osiągnęło najwyższy poziom od początku roku, jednak wolumen sprzedaży w maju był o 22% mniejszy niż w maju ubiegłego roku. Na GDT ceny masła obniżyły się w maju do poziomu 5,3 tys. USD/t, natomiast cena sera cheddar rośnie i zbliżyła się do poziomu 4,9 tys. USD/t.

Według najnowszej krótkoterminowej prognozy KE skup mleka krowiego w UE ma w br. wzrosnąć o 0,7% w stosunku do 2018 r. Jednocześnie KE prognozuje spadek pogłowia o 0,6%. Produkcja produktów mleczarskich może wzrosnąć o 0,4%, a ich eksport o 0,8%. Import produktów mleczarskich do UE, który wzrósł w 2018 r. o 13%, w bieżącym roku ma obniżyć się o 7%. Konsumpcja jest prognozowana na poziomie o 0,3% większym.

Produkcja mleka

Po pierwszym kwartale br. szacowana produkcja mleka w USA była minimalnie (+0,1%) wyższa niż po pierwszym kwartale 2018 r.

W Australii produkcja mleka w marcu br. była o 10,6% mniejsza niż w marcu 2018 r., natomiast od początku australijskiego sezonu 2018/19 (od lipca 2018 r.) do końca marca br. produkcja mleka jest o 6,7% mniejsza niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

W Nowej Zelandii produkcja mleka w marcu br. obniżyła się o 8,2% w stosunku do marca 2018 r. Od początku nowozelandzkiego sezonu (tj. od czerwca) do końca marca br. produkcja mleka była o 3,2% większa niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

W okresie styczeń-luty br. produkcja mleka ww. producentów uzupełniona o wielkość skupu mleka w UE była na porównywalnym poziomie jak w analogicznym okresie ubiegłego roku.

Notowania GDT

7 maja średnia ważona produktów notowanych na GDT osiągnęła maksymalną wartość od początku br. W kolejnym notowaniu, które odbyło się 16 maja, średnia ta obniżyła o 2,2%. Od początku roku cena masła wzrosła o 30%, natomiast w relacji r/r była o 8% niższa. W przypadku ceny sera cheddar zmiany wyniosły odpowiednio: +44%, +15%, ceny OMP: +15%, +24%, ceny PMP: +18%, -1%.

Sytuacja w UE

Produkcja mleka

Po dwóch pierwszych miesiącach br. skup mleka surowego w UE przekroczył 25 mln t i był o 0,8% mniejszy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Identyczny spadek skupu mleka wystąpił w grupie 8 największych unijnych producentów mleka. W tej grupie najwyższą dynamikę spadku skupu mleka odnotowano w Holandii (-3,6%), natomiast największy wolumenowy spadek skupu był w Niemczech (-0,11 mln t).

Produkcja wybranych produktów mleczarskich

KE w oparciu o dane Eurostat oszacowała, że w okresie od stycznia do lutego br. produkcja OMP, PMP i sera cheddar była niższa niż w analogicznym okresie 2018 r. odpowiednio o 6,1%, 9,1% i o 0,5%. Natomiast o 0,3% wzrosła produkcja masła.

Handel

Wstępne dane dotyczące unijnego eksportu produktów mleczarskich po pierwszym kwartale wskazują, że eksport masła i PMP był mniejszy odpowiednio o 15% i 26% w stosunku do pierwszego kwartału 2018 r. W przypadku OMP i sera eksport wzrósł odpowiednio o 35% i 2%.

Ceny

Średnia ważona unijna cena mleka krowiego w skupie w lutym wyniosła 34,94 EUR/100 kg (-0,2% m/m), natomiast w marcu 34,94 EUR/100 kg (-1,6% m/m). Średnia unijna cena mleka w marcu br. była o 2,4% wyższa niż w marcu 2018 r. KE wstępnie szacuje, że cena w kwietniu wzrośnie o 0,4% do poziomu 34,52 EUR/100kg.

W notowaniach tygodniowych średnia cena masła 12 maja wyniosła 422 EUR/100 kg, co oznacza, że cena była o 6,5% niższa na początku br. W tym porównaniu ceny proszków mlecznych wzrosły – OMP o 15% i PMP o 8%. Sery były na minimalnie niższych poziomach cenowych. Natomiast w relacji r/r cena masła była o 1% wyższa. Wzrosły również ceny proszków – OMP o 5% i PMP o 2%.

Rynek mleka w Polsce

Skup mleka

W marcu skup mleka surowego w Polsce według GUS przekroczył próg 1mld l i był o 4,5% wyższy niż marcu 2019 r. W 1 kw. 2019 r. do skupu dostarczono 2,9 mld l mleka, tj. o ponad 102 mln l więcej (+3,6%) niż w 1 kw. 2018 r.

Ceny

W marcu średnia krajowa cena mleka krowiego obniżyła się o 0,2% w stosunku do ceny z lutego i wyniosła 137,82 zł/hl, jednak w stosunku do ceny z marca 2018 r. była o 2,7% wyższa.

Handel

Według wstępnych danych MRiRW (dane przed weryfikacją) w 1 kw. 2019 r. wartość polskiego eksportu produktów mleczarskich wyrażonego w euro wzrosła o 3% w stosunku do 1 kw. 2018 r. Jednocześnie o 7% wzrósł import. W efekcie saldo handlowe produktami mleczarskimi wyrażone w euro było po 1 kw. 2019 r. na porównywalnym poziomie jak w 1 kw. 2018 r.

W 1 kw. 2019 r. udział polskiego eksportu produktów mleczarskich poza UE wzrósł do 47%, podczas gdy w 1 kw. 2018 r. udział ten wynosił 40%. Import produktów mleczarskich jest zdominowany przez dostawców unijnych z udziałem 99%. W 1 kw. 2018 r. udział ten wyniósł 99,8%.

Eksport produktów mleczarskich do Wielkiej Brytanii w 1 kw. 2019 r. wyniósł 21,9 mln EUR i był o 14% niższy niż w 1 kw. 2018 r., co może być prawdopodobnym skutkiem zawirowań dotyczących pierwotnego terminu Brexitu.

Komentarz

Okazuje się, że historia Brexitu będzie bogatsza, niż pierwotnie mogło się wydawać. Wpływ perturbacji handlowych związanych z pierwszą datą wyjścia Wielkiej Brytanii na polski eksport produktów mleczarskich był odczuwalny (kalkulacyjne eksport mógłby być wyższy w 1 kw. br. o 0,7 p.p.). Czy to może się powtórzyć? Trudno to dziś zakładać, gdyż sytuacja jest wciąż niejasna. Dla polskiego eksportu produktów mleczarskich pozytywnym sygnałem jest rozszerzenie pozaunijnych rynków eksportowych. Dla producentów mleka realizuje się sygnalizowany wcześniej scenariusz łagodnego spadku cen skupu mleka w okresie cyklicznie występujących niższych cen. Ten trend zaburzyć może wysoka wzrostowa dynamika produkcji mleka, która może nie nadążyć za możliwościami zużycia i eksportu produktów mleczarskich. To może przełożyć się na większy spadek cen w najbliższym okresie.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl