Wstęp

Po korekcie w październiku notowania na rzepak powróciły do wzrostowego trendu. W pierwszej połowie listopada najbliższy kontrakt (luty 2020) odnotował dwuipółletnie maksima przekraczając 392 EUR/t aby następnie ustabilizować się wokół poziomu 390 EUR. Podwyżki trzech najbliższych kontraktów oscylowały wokół 3% w stosunku do stanu sprzed miesiąca. Dużo wyższa różnica była widoczna przy porównaniu z notowania sprzed roku, która przekroczyła 8% (zob. tab.).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'20 maj'20 sierpień'20
22.11.19 389,00 384,75 372,25
22.10.19 376,75 375,50 362,50
zmiana m/m 3,3% 2,5% 2,8%
  luty'19 maj'19 sierpień'19
22.11.18 374,75 372,00 366,25
zmiana r/r 8,3% 3,4% 1,6%

Produkcja

Źródło: USDA

Świat: W listopadzie Departament Rolnictwa USA (USDA) pozostawił prognozy produkcji rzepaku na sezon 2019/20 praktycznie bez zmian. Zarówno wolumen zbiorów jak i powierzchnia i wydajność nie zmieniły się istotnie w stosunku do wcześniejszej prognozy (zob. tab.). Jednak produkcja i areał jest ok. 5% niższy niż w sezonie 2018/19.

UE: W październiku ponownie zmniejszyły się szacunki zbiorów rzepaku w krajach Wspólnoty. Aktualna wartość wynosi 16,77 mln t. To o 16% mniej niż przed rokiem i o ponad 21% mniej niż wynosi pięcioletnia średnia. Areał szacowany jest na poziomie 5,64 mln ha, czyli o 18% mniej niż w 2018 i o 15% mniej niż średnia z ostatnich pięciu lat.

Zapasy i zużycie

Świat: Niewielki wzrost zapasów, z 6,4 do 6,6 mln t, był głównie podyktowany aktualizacją w Kanadzie (z 3,6 na 3,7 mln t). Utrzymuje się duża różnica w stosunku do wolumenu z poprzedniego sezonu, kiedy zapasy końcowe były oszacowane na 8,3 mln t.

Prognoza konsumpcji rzepaku nieznacznie spadła. Poziom niewiele poniżej 70 mln t jest o 1,5% niższy niż w sezonie 2018/19.

Handel

Świat: Prognozy obrotów handlowych są wyższe niż przed rokiem. W stosunku do sezonu 2018/19 eksport jest większy o 6% (zob. tab.). Największym eksporterem jest Kanada z wartością 10 mln t nasion.

UE: W pierwszych 20 tygodniach sezonu 2019/20 (do 17.11.2019) do krajów UE trafiło ponad 3 mln t nasion rzepaku. To o 84% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Najwięcej surowca pochodziło z Ukrainy (prawie 80%) i Kanady (16%). Z kolei eksport w dużym stopniu zmniejszył się. Najwięcej nasion trafiło do Szwajcarii.

Ceny

Na przełomie września i października listopadowy kontrakt rzepaku na Matif był stabilny. Ceny utrzymywały się powyżej 385 EUR/t, spadki poniżej tego pułapu miały miejsce w połowie miesiąca.

Po zamknięciu listopadowego kontraktu najbliżej notowanym stał się kontrakt na styczeń 2020. Od drugiej części października notowania umacniały się, osiągając najwyższy poziom od 2,5 roku. Przekroczony został poziom 390 EUR/t.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 17 listopada 2019 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1634 zł/t. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to spadek o 1,3%. W stosunku do zeszłego roku cena jest niższa o 0,3% (MRiRW).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie listopada 2019 r. oferowano od 1500 do 1600 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1572 zł/t – to o 5 zł więcej niż przed miesiącem.

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w październiku 2019 r. wyniosła 1639 zł. W stosunku do sierpnia stawka wzrosła o 3% (49 zł). W porównaniu z październikiem ubiegłego roku cena jest o niższa 2 zł.

Aktualna sytuacja i przewidywania

Po sporej korekcie notowań na Euronext/Matif w drugiej połowie października rzepak rozpoczął odrabianie strat, które trwało przez większość listopada. Poziom przekraczający 392 EUR/t ustanowił dwuipółroczne maksimum. W najbliższych tygodniach notowania będą pozostawać pod presją napiętego bilansu rzepaku w Unii Europejskiej (zbiory w 2019 r. najniższe od 13 lat). Pierwsze prognozy zasiewów pod zbiory w 2020 r. nie przewidują dużego zwiększenia areału w porównaniu z tegorocznym (5,8 mln ha w 2020 r., wobec 5,6 mln ha w 2019 r.). Czynnikiem wspierającym ceny na Euronext/Matif były też wzrosty canoli i olejów (zwłaszcza palmowego i sojowego). Tendencja była jednak ograniczana przez rekordowy import do UE, który do połowy listopada był wyższy w stosunku do zeszłego roku o blisko 90% (3,0 mln t vs 1,6 mln t). W całym zeszłym sezonie 2018/19 do UE sprowadzono 4,3 mln t nasion rzepaku, w aktualnym okresie oscylują wokół na 6 mln t.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl