Wstęp

Rzepak na Euronext/Matif przekracza kolejne historyczne maksima (najdroższy od kwietnia 2017 r.) i umacnia się na poziomie powyżej 400 EUR/t. Sprzyjają mu przede wszystkim zwyżki innych surowców, zwłaszcza olejów roślinnych takich jak palmowy oraz napięty unijny bilans rzepaku z tegorocznymi zbiorami na poziomie najniższym od 2006 r. Na przestrzeni miesiąca najbliższe trzy kontrakty umocniły się od 4,5% do 2,5% (zob. tab.). W porównaniu z zeszłym rokiem różnica jest większa i przekracza 10% (kontrakt luty’20 vs luty’19).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'20 maj'20 sierpień'20
18.12.19 407,50 401,75 384,00
18.11.19 390,00 386,75 374,75
zmiana m/m 4,5% 3,9% 2,5%
  luty'19 maj'19 sierpień'19
18.12.18 367,75 368,25 364,50
zmiana r/r 10,8% 9,1% 5,3%

Produkcja

Źródło: USDA

Świat: W ostatniej w tym roku prognozie Departamentu Rolnictwa USA (USDA) prognozy zarówno produkcji, jak i wydajności oraz powierzchni uległy niewielkim korektom w porównaniu z danymi z listopada. Największa zmiana dotyczyła redukcji szacunku zbiorów w Kanadzie (z 19,5 do 19 mln t).

UE: W listopadowej prognozie Komisji Europejskiej zbiory w sezonie 2019/20 zostały określone na 16,65 mln t. W stosunku do zeszłego roku jest to spadek o 16,8%. Różnica jest jeszcze większa w porównaniu z pięcioletnią średnią – 21,9%.

Zapasy i zużycie

Świat: Globalny bilans rzepaku pozostaje uszczuplony. Poziom zapasów końcowych w sezonie 2019/20 jest o blisko 20% niższy niż przed rokiem. W stosunku do listopadowego raportu wolumen nie zmienił się istotnie.

Ponownie spadła prognoza światowego zużycia rzepaku. Największa różnica w porównaniu z ubiegłym sezonem dotyczy Unii Europejskiej (22,8 wobec 24,2 mln t przed rokiem).

Handel

Świat: Przewidywany eksport jest wyższy niż przed rokiem, jednak jego wartość spadła w porównaniu z szacunkami sprzed miesiąca. Obniżka miała miejsce w Kanadzie, która z uwagi na redukcję zbiorów zmniejszyła również wartość eksportu z 10 do 9,5 mln t.

UE: W pierwszych 23 tygodniach sezonu 2019/20 (od lipca do 9 grudnia 2019 r.) import rzepaku do krajów Unii Europejskiej wyniósł 3,37 mln t, czyli o ponad 70% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Największym dostawcą była Ukraina z blisko 2,6 mln t rzepaku (76% ogółu). Druga Kanada dostarczyła do Europy 665 tys. t (20%). Eksport nasion z UE jest niewielki i wyniósł w analizowanym okresie niewiele ponad 10 tys. t. To czterokrotnie mniej niż przed rokiem.

Ceny

Po zamknięciu listopadowego kontraktu najbliżej notowanym stał się kontrakt na styczeń 2020. Od drugiej części października notowania umacniały się, osiągając dwuipółletnie maksima. Przekroczony został poziom 390 EUR/t.

Pierwsza połowa grudnia to dalsze wzrosty. Notowania na początku miesiąca zbliżyły się do 400 EUR/t, a w drugiej połowie grudnia przekroczyły ten poziom. Ceny ropy i innych oleistych wspierały notowania na Euronext/Matif.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 8 grudnia 2019 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1660 zł/t. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to wzrost o 2,2%. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 0,3% (MRiRW).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie grudnia 2019 r. oferowano od 1520 do 1630 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1602 zł/t – to o 30 zł więcej niż przed miesiącem (2%).

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w październiku 2019 r. wyniosła 1637 zł. W stosunku do października stawka spadła nieznacznie, bo o 1%. W porównaniu z listopadem ubiegłego roku cena jest o niższa o 3 zł.

Aktualna sytuacja i przewidywania

Notowania rzepaku na Euronext/Matif przekroczyły w połowie grudnia granicę 400 EUR/t. Oznacza to najwyższy poziom cen od przełomu marca i kwietnia 2017 r. Nie tylko rzepak notuje historyczne maksima, także inne oleiste i produkty ich przetwórstwa drożeją. Przykładem jest olej palmowy i sojowy, które na giełdach są najdroższe od 2017 r. Hossę na parkietach wspiera także informacja o porozumieniu handlowym między USA a Chinami, którego szczegóły nie są jednak znane. Oprócz tych czynników w dalszym ciągu znaczenie mają fundamentalne aspekty jak napięty bilans wskutek niskich zbiorów rzepaku w UE (najmniej od 2006 r.) oraz słabnący import z Ukrainy. Kanada z kolei prowadzi z Chinami rozmowy na temat wznowienia eksportu canoli. Podjęte zostały kroki prawne poprzez formalne zgłoszenie sprawy do Światowej Organizacji Handlu (WTO). Od marca 2019 r. wysyłki tego surowca na największy azjatycki rynek są wstrzymane.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl