Wstęp

Po długim okresie wzrostów na Euronext/Matif rzepak przekroczył 420 EUR/t. Jednak po korekcie kontakty na luty i maj 2020 r. nieznacznie przekraczały 400 EUR. W stosunku do notowań ubiegłorocznych trzy najbliższe notowania są droższe od 6 do 4% (zob. tab.).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'20 maj'20 sierpień'20
29.01.20 403,00 402,00 383,75
30.12.19 412,75 409,25 388,75
zmiana m/m -2,3% -1,7% -1,1%
  luty'19 maj'19 sierpień'19
30.01.19 380,25 373,50 368,75
zmiana r/r 6,0% 7,7% 4,1%

Produkcja

Źródło: USDA

Świat: W pierwszej w 2020 r. roku prognozie Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) aktualny wolumen zbiorów rzepaku został oszacowany poniżej 68 mln t. W porównaniu z danymi sprzed miesiąca doszło do niewielkiego spadku. Różnica jest jednak większa w porównaniu z sezonem 2018/19 – o ponad 6% (zob. tab.). U głównych producentów (Kanada, Unia Europejska, Chiny) na przestrzeni ostatniego miesiąca nie doszło do zmian. Jedna z nielicznych korekt miała miejsce w Australii z 2,1 do 2 mln t.

UE: W grudniu Komisja Europejska nieznacznie podwyższyła szacunki zbiorów rzepaku w sezonie 2019/20 z 16,65 na 16,71 mln t. W dalszym ciągu jest to znacznie poniżej pięcioletniej średniej (-21,5%). Areał jest oszacowany na 5,57 mln ha (-19,3% r/r), a plon na 3,0 t/ha (+3,4% r/r).

Zapasy i zużycie

Świat: Zapasy końcowe prognozowane po bieżącym sezonie 2019/20 nieznacznie zwiększyły się w stosunku do wcześniejszej prognozy. W dalszym ciągu jest to znacznie poniżej poziomu sprzed roku, kiedy zapasy były na poziomie mniejszym o 20% (zob. tab.).

Szacunki dotyczące konsumpcji utrzymują się na stabilnym poziomie. Podobnie jak w poprzednich miesiącach oscylują między 69 a 70 mln t. Największe zużycie utrzymuje się w UE (22,8 mln t).

Handel

Świat: Globalny wolumen eksportu nie zmienił się od czasu poprzedniego raportu. W dalszym ciągu jest bliski 15 mln t. To o 2,5% więcej niż sezonie 2018/19.

UE: Import rzepaku pod koniec roku zaczął zwalniać wraz ze zmniejszaniem się podaży na Ukrainie. W pierwszych 29 tygodniach sezonu 2019/20 (od lipca do połowy stycznia 2020 r.) import rzepaku do krajów Unii Europejskiej wyniósł 3,9 mln t, czyli o ponad 50% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Największym dostawcą była Ukraina z blisko 2,8 mln t rzepaku (72% ogółu). Druga Kanada dostarczyła do Europy 946 tys. t (24%). Eksport nasion z UE jest niewielki i wyniósł w analizowanym okresie niewiele ponad 11 tys. t. To niemal czterokrotnie mniej niż przed rokiem.

Ceny

Pierwsza połowa grudnia to dalsze wzrosty. Notowania na początku miesiąca zbliżyły się do 400 EUR/t. Ceny ropy i innych oleistych wspierały notowania na Euronext/Matif. Trend utrzymywał się do końca roku. Na przestrzeni grudnia najbliżej notowany kontrakt z terminem zapadalności na luty 2020 r. podrożał z 388 do 411 EUR/t (6% m/m).

Wzrosty kontynuowały swoją serię także na początku 2020 r. Umocnienia ropy naftowej i dobra passa innych surowców oleistych pozwoliły rzepakowi osiągnąć poziomy najwyższe od pierwszego kwartału 2017 r. Zarówno lutowy jak i majowy kontrakt przekroczyły pułap 415 EUR/t, a ten pierwszy osiągnął nawet 420 EUR/t. Korekta miała miejsce w połowie miesiąca, cena jednak nie spadła 404 EUR/t.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 19 stycznia grudnia 2019 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1676 zł/t. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to spadek o 0,1%. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 0,3% (MRiRW).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie stycznia 2020 r. oferowano od 1530 do 1720 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1640 zł/t – to o 38 zł więcej niż przed miesiącem (2,4%).

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w grudniu 2019 r. wyniosła 1667 zł. W stosunku do listopada stawka wzrosła o 30 zł/t, tj. o 1,8%. W porównaniu z grudniem ubiegłego roku cena była wyższa o 1 zł.

Aktualna sytuacja i przewidywania

Utrzymujący się od końca listopada niemal nieprzerwany trend wzrostowy na giełdzie Euronext/Matif trwał do połowy stycznia. W tym czasie rzepak zyskał ponad 30 euro na tonie (niecałe 150 zł) przekraczając poziom 420 EUR/t. Notowania były wspierane przez niską podaż nasion na europejskim rynku, malejący eksport z Ukrainy do UE (zdecydowana większość surowca została już wyeksportowana), a także zwyżki innych surowców oleistych na światowych giełdach. Mimo sporej korekty w połowie miesiąca cena kształtuje się w dalszym ciągu powyżej 400 EUR/t. Głównym powodem obniżki był nagły spadek oleju palmowego (tarcia na linii Indie – Malezja). Jednak według sondażu przeprowadzonego przez Reuters średnie ceny oleju palmowego mogą wzrosnąć o prawie 18%. Wynikać to ma ze zmniejszonej produkcji w pierwszej połowie roku i większego zużycia biodiesla (na bazie oleju palmowego) u głównych producentów (Indonezji i Malezji). Bilans rzepaku w Unii Europejskiej w dalszym ciągu pozostaje pod znakiem najniższych od kilkunastu lat zbiorów w krajach Wspólnoty, a także przeciętnymi wartościami obsianego areału pod tegoroczne zbiory. Kolejne wzrosty na paryskiej giełdzie mogą być z kolei ograniczane przez rosnący import canoli z Kanady do UE.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl