Wstęp

Po korekcie notowań pszenicy związanej z wykryciem i rozprzestrzenianiem się koronawirusa, ceny kontraktów wróciły do wzrostów. Pomogły w tym m.in. dobre wyniki unijnego eksportu pszenicy, osłabienie euro wobec dolara amerykańskiego oraz utrzymujący się światowy popyt na pszenicę. W Rosji ceny pszenicy w krótkim czasie wyraźnie spadły, co wiązane jest z zapotrzebowaniem rolników na gotówkę w związku z rozpoczętymi już wiosennymi pracami polowymi na południu Rosji. Do spadku cen przyczyniła się również wysoka cena pszenicy w portach czarnomorskich, co przy osłabieniu euro oznaczało mniejszą konkurencyjność rosyjskiej oferty handlowej w stosunku do eksporterów unijnych. Ceny kontraktów pszenicy na Matif spadły ponownie po wykryciu przypadków koronawirusa we Włoszech. 

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
marzec'20 maj'20
20.02.2020 196,00 193,25
20.01.2020 198,25 196,50
zmiana m/m -1,13% -1,65%
maks. 3 m-ce 198,25 196,50
min. 3 m-ce 180,25 181,25
  marzec'19 maj'19
20.02.2019 192,75 193,50
zmiana r/r +1,7% -0,1%

Produkcja pszenicy na świecie

W lutym USDA utrzymała prognozy produkcji pszenicy u najważniejszych światowych eksporterów na poziomach z poprzedniego miesiąca. W skali globalnej produkcja została skorygowana w dół jedynie o 0,06%. Zmniejszone zostały przewidywania zbiorów pszenicy w Maroku. Zgodnie z nową prognozą mają być o ponad 9% (-0,4 mln t) niższe niż w poprzednim sezonie, co oznacza produkcją na poziomie 4 mln t.

Pszenica
dane globalne  mln t
16/17 17/18 18/19 s.

19/20 progn.

styczeń

19/20 progn.
luty
produkcja 756,3 762,9 731,5 764,4 764,0
zużycie 738,4 741,7 737,0 754,4 754,2
handel (eksport) 182,4 184,0 174,4 181,7 183,3
zapasy końcowe 262,7 283,8 278,3 288,1 288,0

źr. USDA II 2020 r. 

 

Rosja

W południowych okręgach rozpoczęły się – wcześniej niż zwykle – zasiewy zbóż jarych. Przewiduje się, że będą one niższe niż w poprzednim sezonie o około 0,6%, jednocześnie większe (o około 4% r/r) były zasiewy zbóż ozimych. W ocenie Ministerstwa Rolnictwa Rosji 94% ozimin jest dobrej kondycji. Strategie Grains przewiduje, że zbiory pszenicy w Rosji mogą osiągnąć poziom 82 mln t.

Australia

W lutym ukazały się najnowsze szacunki produkcji pszenicy przygotowane przez ABARES. Według tego źródła zbiory pszenicy wyniosły niecałe 15,2 mln t (-12% r/r) zebrane z areału 10,1 mln ha (poprzednia prognoza 15,85 mln t). Ostatnie gorsze zbiory miały miejsce w sezonie 2007/08, w który uzyskano 13,6 mln t. W obecnym sezonie na pogorszony wynik miały wpływ przede wszystkim dane z Australii Zachodniej, kluczowego pod względem produkcji pszenicy stanu w Australii. W bieżącym sezonie spodziewane są tam zbiory na poziomie 5,8 mln t, podczas gdy w zeszłym sezonie zebrano tam ponad 10 mln t pszenicy.

UE

W lutym USDA utrzymał zeszłomiesięczną prognozę zbiorów pszenicy w UE na poziomie 154 mln t, co oznacza, że były o 17,1 mln t większe niż w 2018 r.

KE na koniec stycznia 2020 r. oszacowała zbiory pszenicy miękkiej w bieżącym sezonie w UE na poziomie 147,3 mln t, tj. o 0,08 mln t więcej niż w poprzedniej grudniowej prognozie. Razem z pszenicą durum, oszacowaną na poziomie 7,8 mln t, zbiory pszenicy w UE wyniosły 155 mln t, natomiast w poprzednim sezonie 137,2 mln t.

Według Strategie Grains najbliższe zbiory pszenicy miękkiej w UE według mają być o 5% mniejsze niż w 2019 r. i przewidywane są obecnie na poziomie 138,6 mln t. Mniejsze zbiory to skutek zmniejszonego areału zasiewów ozimin w Niemczech, Wielkiej Brytanii i we Francji.

Francja

Według raportu Agreste z 11 lutego br. przewidywane zasiewy pszenicy ozimej we Francji będą o 5,6% mniejsze niż w poprzednim sezonie oraz o 6,2% mniejsze niż średnia w latach 2015-19. We Francji pszenicą odmian jarych obsiewa się niewielką powierzchnię – około 0,3% zasiewów pszenicy miękkiej. Słabo wypada kondycja roślin ozimych. W 6. tygodniu 2020 r. (4-10 lutego) tylko 65% spełnia kryteria oceny jako dobra i bardzo dobra (rok temu było 85%).

Zużycie pszenicy

W lutowej prognozie USDA przewidywane światowe zużycie pszenicy wynosi 754,2 mln t, co oznacza, że nastąpiła niewielka korekta w dół (-0,02%) w stosunku do styczniowej prognozy.

UE

W grudniu KE minimalnie obniżyła prognozowany poziom zużycia pszenicy miękkiej w bieżącym sezonie do poziomu 118 mln t. W poprzednim sezonie zużycie wyniosło 116,9 mln t.

Handel pszenicą

W przeciwieństwie do niewielkich korekt po stronie produkcji i zużycia, w lutym USDA podniosła o prawie 0,9% prognozę globalnego handlu pszenicą w stosunku do stycznia. Zmiana ta potwierdza zwiększony popyt na pszenicę w bieżącym sezonie na rynkach międzynarodowych. Eksporterzy mają wysłać 183,3 mln t pszenicy, tj. o ponad 5,1% więcej niż w poprzednim sezonie. Dobry poziom bieżącego eksportu pszenicy z UE skutkował zwiększeniem przez USDA prognozy eksportu tego zboża z 31 do 32 mln t. Do 27,5 mln t (+0,5 mln t m/m) zwiększona została prognoza eksportu z USA, co odbyło się kosztem korekty eksportu z Kanady o 0,5 mln t do poziomu 23,5 mln t. Przewidywania dla Rosji, Ukrainy, Argentyny i Australii pozostały bez zmian i wyniosły odpowiednio: 34 mln t, 20,5 mln t, 13 mln t i 8,4 mln t. Po korekcie prognozy zbiorów pszenicy opublikowanej przez ABARES można spodziewać się obniżenia obecnej prognozy eksportu australijskiej pszenicy. Po stronie importerów zwiększaną aktywność wykazała ostatnio Turcja, która według USDA w bieżącym sezonie może zwiększyć import pszenicy do 8,5 mln t, tj. o 0,7 mln t więcej niż w styczniowej prognozie.

Eksport pszenicy.

USA. Od początku czerwca do 6 lutego 2020 r. eksport pszenicy z USA wyniósł 21,9 mln t i był o 4 mln t większy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Wolumenowo najwyższy wzrost eksportu odnotowano dla pszenicy klasy HRW. Eksport tej klasy pszenicy wyniósł 6,3 mln t, natomiast w analogicznym okresie poprzedniego sezonu eksport wyniósł 3,8 mln t.

Rosja. Według wstępnych danych eksport pszenicy z Rosji od 1 lipca do 11 lutego wyniósł 24,4 mln t, tj. był o 14% mniejszy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu. Głównymi odbiorcami były: Turcja (5,3 mln t), Egipt (4,7 mln t) i Bangladesz (2,1 mln t).

Ukraina. Według styczniowej prognozy USDA eksport pszenicy z Ukrainy ma wynieść w bieżącym sezonie 20,5 mln t. Od początku sezonu do 14 grudnia MR Ukrainy oszacowało go na poziomie 16,2 mln t, co oznacza realizację prognozy na poziomie 81%.

UE. Według danych KE z końca stycznia unijny eksport pszenicy miękkiej w bieżącym sezonie przewidywany jest na poziomie 28 mln t, natomiast durum 1,1 mln t (dane UE + Wielka Brytania). Od początku bieżącego sezonu do 16 lutego eksport pszenicy łącznie wyniósł 19 mln t (wraz z mąką w ekwiwalencie ziarna), w tym eksport ziarna pszenicy miękkiej 18 mln t. Największym eksporterem pszenicy miękkiej poza UE pozostaje Francja z wynikiem prawie 6,5 mln t. Druga z kolei Rumunia wyeksportowała 3,3 mln t. Polska wysłała poza UE 1 mln t.

Zapasy pszenicy

W styczniowej publikacji raportu ING wskazano na prognozy niskich zapasów pszenicy na koniec bieżącego sezonu głównych światowych eksporterów. W lutowej prognozie USDA zapasy pszenicy w UE są o 0,5 mln t mniejsze niż w styczniowej prognozie, a w USA o prawie 0,7 mln t. Natomiast w Chinach zapasy końcowe przewidywane są na poziomie 148,26 mln t, tj. są o 0,8 mln t większe niż w styczniu, co jednocześnie zwiększa udział tego kraju w światowych zapasach pszenicy, a zmniejsza się udział głównych światowych eksporterów.

UE

W styczniowej prognozie KE przewiduje zapasy pszenicy miękkiej w UE na poziomie 16 mln t, co oznacza, że w przypadku realizacji prognozy zapasy będą o prawie 35% większe niż na koniec sezonu 2018/19.

Ceny pszenicy

Ostatnie spadki pszenicy na Matif po zdarzeniach związanych z koronawirusem zostały zatrzymane i od początku lutego cena najbliższego kontraktu odrobiła połowę styczniowego wzrostu. 14 lutego cena na zamknięciu osiągnęła poziom 194 EUR. Wzrostom pomagały dobre tempo unijnego eksportu oraz osłabienie euro w stosunku do dolara amerykańskiego. Po kilku dniach wzrostów ceny kontraktów ponownie spadły po informacjach o wykryciu koronawirusa we Włoszech. 24 lutego najbliższy kontrakt na pszenicę notowany był na zamknięciu sesji na poziomie 192,25 EUR.

W Rosji ostatni spadek cen pszenicy w portach głębokowodnych podyktowany był większą konkurencyjnością cen w UE oraz możliwym wzrostem zapotrzebowania na środki do produkcji i tym samym chęcią sprzedaży zboża, w związku z wcześniejszymi pracami polowymi. 7 lutego średnia cena tygodniowa pszenicy spadła o ponad 4 USD/t do poziomu 226 USD/t na bazie FOB, natomiast w kolejnym tygodniu ceny obniżyły się do 220 USD/t. Presje na spadki cen wywołały obniżające się od 2 dekady stycznia ceny na CBOT i MATIF, pogorszona konkurencyjność cenowa do oferty unijnej oraz słabnący rubel w stosunku do dolara amerykańskiego. Od 10 stycznia do 14 lutego w Rosji 1 USD zdrożał o ponad 4%.

Przetargi:

Arabia Sudyjska:

20 lutego zakup 715 tys. t pszenicy (dostawy IV-VI 2020 r.). Średnia cena: 247,46 USD (CIF).

Egipt:

11 lutego na przetargu w Egipcie na dostawy pszenicy (dostawy 21-31.03) wybrano oferty Rosji i Rumunii (po 180 tys. t). Średnia cena na bazie FOB była około 4 USD/t niższa niż dwa tygodnie wcześniej, na podobnym poziomie obniżyły się ceny frachtów.

Ceny na bazie FOB: 227,50 USD/t, fracht: 11,60-11,75 USD/t.

Polska - sytuacja rynkowa

W Polsce skup pszenicy od lipca do grudnia bieżącego sezonu wyniósł 3,1 mln t i był o 5% większy niż w analogicznym okresie ubiegłego sezonu.

Według wstępnych danych MRiRW eksport pszenicy w pierwszej połowie sezonu 2019/20 wyniósł 1,36 mln t. W przypadku potwierdzenia się danych eksport byłby o 33% większy niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Import pszenicy wyniósł 0,29 mln t i był o 4% mniejszy. Saldo handlowe wyrażone w wolumenie wynosi 1,07 mln t, co oznacza, że jest o 62% wyższe niż w analogicznym okresie sezonu 2018/19.

Według MRiRW krajowa średnia miesięczna cena netto pszenicy konsumpcyjnej w styczniu 2020 r. wyniosła 735 zł/t (+25 zł/t m/m) i była o 122 zł/t niższa niż w styczniu 2019 r.

W połowie lutego ceny pszenicy konsumpcyjnej z dostawą do portów były oferowane w przedziale 810-830 zł/t z dostawą w marcu, natomiast średnie ceny w kraju zwykle kształtowały się na poziomie 730-770 zł/t. Kontrakty na dostawy pszenicy konsumpcyjnej do portów w miesiącach VIII-X ze zbiorów 2020 r. oferowane były w cenach 750-770 zł/t. 11 lutego na giełdzie zbożowej w Hamburgu cena pszenicy 12% w dostawach w marcu wynosiła 198,5 EUR/t (około 846 zł/t, przeliczenie wg śr. kursu NBP), natomiast w dostawach we wrześniu 185 EUR/t.

Komentarz

Według Strategie Grains ceny pszenicy latem i jesienią mogą być pod dużą presją wysokich zbiorów w Rosji, które będą rekompensować gorsze zbiory w UE. W związku z tym ceny pszenicy będą spadać już od wiosny. Jest to jeden ze scenariuszy, który może się sprawdzić w warunkach optymalnych dla wzrostu roślin. Jednak w ostatnich latach pogoda nie sprzyja rolnikom. Rolnictwo zmaga się z coraz trudniejszymi warunkami produkcji. Przyszłe ceny zbóż obarczone są coraz większą wagą zmiennych związanych ze zjawiskami pogodowymi.

W bieżącym sezonie na rynkach międzynarodowych odczuwalny jest duży popyt na pszenicę, co przełożyło się również na ceny tego surowca. Dobre wyniki unijnego eksportu skutkowały zwiększeniem prognoz handlu tym zbożem do końca bieżącego sezonu. W Polsce od kilku miesięcy odczuwalny jest wyraźny wzrost eksportu pszenicy, jednak przedmiotem eksportu jest pszenica o dobrych parametrach. W Polsce, pomimo większych zbiorów pszenicy w 2019 r. niż w 2018 r., pszenicy o dobrych parametrach może być jedynie 3-4% więcej niż w poprzednim sezonie. Wolumen eksportu pszenicy po pierwszym półroczu obecnego sezonu jest znacznie wyższy niż w poprzednim, co oznaczałoby, że na rynku krajowym pozostało już mniej pszenicy jakościowej niż rok temu. Dodatkowo ostatnie dane wskazują na to, że eksport będzie wysoki również na początku roku kalendarzowego. Takie uszczuplenie podaży może oddziaływać na łagodniejsze spadki cen na wiosnę, a w przypadku anomalii pogodowych i pogłębiającej się suszy będzie rosła presja na wyższe ceny pszenicy konsumpcyjnej. Oczywiście na ceny będą również oddziaływały inne czynniki cenotwórcze m.in. kursy walut, ceny na rynkach międzynarodowych, prognozy najbliższych zbiorów u głównych eksporterów i popyt importowy. Ostatnie miesiące charakteryzowały się dużym popytem importerów na pszenicę, co napędzało zwiększone dostawy eksportowe. Jednak coraz więcej wątpliwości pojawia się co do utrzymania tego poziomu w kolejnych miesiącach, gdyż duzi eksporterzy zamawiali znacznie więcej zboża w pierwszej połowie obecnego sezonu niż rok temu. Aktywność importerów zbożowych mogą znacznie ograniczyć skutki koronawirusa.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl