Sytuacja rynkowa na świecie

Wpływ koronawirusa odczuwalny jest na całym na świecie. Początkowo nikt nie spodziewał się, że skutki wirusa będą tak rozległe i wpłyną na wszystkie gałęzie produkcji dóbr i usług. Zmiany są dynamiczne, a to powoduje że popyt i podaż na towary i usługi będą często niedostosowane w krótkich okresach. To również wiąże się z dużymi wahaniami cen.

Na GDT podobnie jak w lutym również w marcu obie sesje były spadkowe. 3 marca Indeks Cen GDT obniżył się o 1,2%, a 17 marca o 3,9%. Średnia ważona cen notowanych na GDT obniżyła się w marcu o 196 USD, do poziomu 2980 USD.

Produkcja mleka

Produkcja mleka w grudniu 2019 r.

W USA szacowana produkcja mleka wyniosła 8,5 mln t i według wstępnych danych była o 0,9% większa niż w styczniu 2019 r.

W Australii produkcja mleka była o 0,5% większa niż w styczniu 2019 r. Od lipca 2019 r. do stycznia 2020 r. była o 3,7% mniejsza niż w analogicznym okresie poprzedniego australijskiego sezonu.

W Nowej Zelandii produkcja mleka wyniosła 2,5 mln t i była o 0,7% mniejsza niż w styczniu 2019 r. Po siedmiu miesiącach nowozelandzkiego sezonu produkcja mleka wyniosła 15,9 mln t, co oznacza, że była o 0,5% mniejsza niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu.

Według wstępnych danych w styczniu 2020 r. produkcja mleka u ww. producentów uzupełniona o wielkość skupu mleka w UE była o 0,9% większa niż w styczniu 2019 r.

Notowania GDT

Dwa kolejne spadki Indeksu Cen GDT łączone są z trwającą sytuacją związaną z rozprzestrzeniającym się na świecie koronawirusem. Na obu sesjach ponownie wyraźnie obniżyły się ceny proszków mlecznych – OMP łącznie o 11%, a PMP łącznie o 6%. W tym czasie cena sera cheddar obniżyła się o 3%, natomiast o 1% wzrosła cena masła. 17 marca cena masła wyniosła 4144 USD/t, sera cheddar 4398 USD/t, OMP 2527 USD/t, a PMP 2980 USD/t. Niższym cenom towarzyszyły zwiększone wolumeny zakupów. W lutym i marcu sprzedaż zbliżyła się do 107 tys. t, tj. była o ponad 13% większa niż w analogicznym okresie 2019 r.

Sytuacja w UE

Produkcja mleka

Według wstępnych danych KE skup mleka w 2019 r. w UE był o 0,6% większy w stosunku do 2018 r. Pośród największych producentów mleka w UE (top 8 łącznie z Wielką Brytanią) najwyższy przyrost produkcji mleka był w Irlandii (+5,3% r/r), a największy spadek w Holandii (-0,7% r/r).

Produkcja wybranych produktów mleczarskich

Produkcja głównych produktów mleczarskich w 2019 r. była wyższa niż w analogicznym okresie 2018 r. Produkcja masła zwiększyła się o 2,6%, PMP o 1,1%, OMP o 0,7% i serów o 0,2%.

Handel

W styczniu 2020 r. eksport unijnego masła wzrósł o 66% w stosunku do stycznia 2019 r. Wzrósł również eksport serów (+19%) i PMP (+5%), natomiast aż o 29% obniżył eksport OMP. Na wyniku OMP zaważył 26% spadek eksportu do Chin.

Ceny

W związku z Brexitem KE zaczęła podawać średnie unijne ceny również bez Wielkiej Brytanii. W styczniu wstępnie średnia cena w UE bez Wielkiej Brytanii wyniosła 35,34 EUR/100 kg, co oznacza że była o 0,2% wyższa niż w styczniu 2019 r. Natomiast cena liczona z Wielką Brytanią wyniosła 35,10 EUR/100 kg, tj. była o 0,2% wyższa.

Od początku roku do 8 marca tygodniowe średnie ceny OMP i PMP obniżyły się o 2%, masła o 4%. Na porównywalnym poziomie pozostała cena sera gouda, natomiast o 1% wzrosła cena sera edam, a o 2% wzrosły ceny sera cheddar, emmentala oraz serwatki w proszku.

Rynek mleka w Polsce

Skup mleka

W styczniu 2020 r. skup mleka krowiego wyniósł 1012,3 mln l i był o 3% większy niż w styczniu 2019 r.

Ceny

W styczniu krajowa średnia cena mleka wyniosła 139,19 zł/hl, tj. była o 2,5% niższa niż w styczniu 2019 r. , natomiast w lutym cena mleka wzrosła o 19 gr/hl (+0,1%) do poziomu 137,38 zł/hl (-0,5% r/r).

Handel

Na dzień sporządzania niniejszego raportu niedostępne były jeszcze dane za styczeń 2020 r. Natomiast wstępne dane za rok 2019 przedstawiały się następująco: polski eksport produktów mleczarskich (CN 0401-0406) wyrażony w euro był o 0,5% większy niż w 2018 r. Import wzrósł o 6,3%. Saldo obrotów handlowych jest dodatnie i wyniosło 1,14 mld EUR, natomiast w walucie polskiej 4,9 mld PLN, co oznacza, że wyrażone w euro było o 3,9% niższe, a wyrażone w złotych polskich niższe o 2,9% niż w analogicznym okresie 2018 r. W 2019 r. o 22% obniżyła się wyrażona w euro wartość salda handlowego z krajami UE. Eksport zmalał o 6%, natomiast import wzrósł o 6%. Udział UE w polskim saldzie handlowym produktami mleczarskimi (CN 0401-0406) w 2019 r. wyniósł 50%, natomiast w 2018 r. 61%. Zmiana ta wynika głównie z niższego udziału eksportu produktów do UE w wartości eksportu w 2019 r. w stosunku do 2018 r. W 2019 r. do UE wyeksportowano 72% wartości eksportu wyrażonego w EUR, natomiast rok wcześniej było to 78%.

Komentarz

Na platformie GDT w dalszym ciągu spadały przede wszystkim ceny proszków mlecznych – OMP i PMP, jednak spadkom cen towarzyszył wyraźny wzrost obrotów. W marcu rosła cena masła, która na drugiej marcowej sesji wyniosła 4144 USD/t. Warto odnotować, że cena masła była o 19% niższa niż notowana rok temu. Pierwsze dane dotyczące wielkości unijnego eksportu w styczniu 2020 r. są obiecujące. Jednak biorąc pod uwagę porównanie średnich cen podstawowych produktów mleczarskich (masło, OMP, PMP i ser cheddar), średnie ceny masła i sera były niższe niż oferta dostawców z USA czy z krajów Oceanii. W przypadku OMP trwający od kilku tygodni dynamiczny wzrost ceny spowodował, że przekroczyła poziomy ww. ofert konkurentów. Trudno obecnie prognozować, jak w dalszym ciągu przebiegać będzie sytuacja w branży mleczarskiej. Rozszerzająca się pandemia koronawirusa COVID-19 może nieprzewidywalnie wpłynąć zarówno na handel międzynarodowy, jak i samą produkcję surowca i produktów mleczarskich. Pierwsze sygnały o wygaszaniu się zakażeń w Chinach nie oznaczają, że wyklucza się kolejną falę zachorowań. Obecnie w Europie jest epicentrum zachorowań, a w USA ilość zakażeń rozszerza się.

Zakłócenia łańcuchów dostaw, opóźnione dostawy oraz przestoje przedsiębiorstw to jedne z wielu problemów, z którymi zmagają się nie tylko kraje, gdzie wystąpił wirus. W Polsce przetwórnie mleczarskie, które dostarczają produkty na rynek detaliczny, zaznaczają, że zwiększyły zamówienia na rynku krajowym, zwłaszcza po masowych zakupach konsumentów. To, jak będzie wyglądał popyt wewnętrzny w kolejnych tygodniach, zależy od zachowań konsumentów w odpowiedzi na rozwój sytuacji związanej z rozwojem wirusa. Jednak branży w dalszym ciągu grożą inne problemy. Zagrożony jest m.in. eksport, występują zakłócenia dostaw i opóźnienia na granicach, mogą występować przestoje zakładów. To wiąże się z rosnącymi kosztami, bardzo utrudnionym planowaniem produkcji i zaopatrzeniem w surowce. Trudno dziś o przewidywalny scenariusz wydarzeń, jednak przyszłe projekcje rozwoju poszczególnych przedsiębiorstw będą z pewnością już uwzględniały tego typu ryzyko.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl