Wstęp

Notowania odrobiły straty z marcowego załamania i wracają do poziomu sprzed tąpnięcia. Wszystkie trzy najbliższe kontrakty notują wzrosty. Zarówno w stosunku do wcześniejszego miesiąca (od 3,2 do 2,7%), jak i poprzedniego roku (od 2,3 do 2,7%).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
sierpień'20 listopad'20 luty'21
27.05.20 374,50 378,50 379,75
27.04.20 363,00 367,50 369,75
zmiana m/m 3,2% 3,0% 2,7%
 

sierpień'19

listopad'19

luty'20

27.05.19 365,50 368,50 371,25
zmiana r/r 2,5% 2,7% 2,3%

Produkcja

17/18

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

18/19

szac.

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

19/20 progn. III'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

19/20 progn.

IV'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Zmiana m/m [%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

Zmiana r/r

[%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Źródło: USDA

Świat: W połowie maja zostały opublikowane pierwsze szacunki USDA (Departamentu Rolnictwa USA) dotyczące sezonu 2020/21. Przewiduje się, że światowa produkcja rzepaku w roku 2020/21 wzrośnie o 2,6 miliona ton (czyli o 3,8% r/r więcej), ale o 4,2 miliona ton poniżej rekordu ustalonego w 2017/18. Prognoza obejmuje wzrost produkcji w Australii z uwagi na lepszą pogodę, a na Ukrainę na poprawę wydajności zbiorów. Przewiduje się również wzrost produkcji w Kanadzie. Pomimo niższej dynamiki wysyłek eksportowych produkcja rzepaku pozostaje opłacalną częścią płodozmianu dla wielu producentów. Prognozowana produkcja w Unii Europejskiej i Chinach jest niemal niezmienna od 2019/20.

UE: W prognozie Departamentu Rolnictwa USA (USDA) zbiory w 2020 r. w krajach Unii Europejskiej szacowana jest na 17 mln t. To jedynie o 1% więcej niż aktualnym, dobiegającym końca sezonie 2019/20. Z kolei w stosunku do okresu 2018/19 nadchodząca wartość jest o ponad 15% niższa (-3 mln t).

Zapasy i zużycie

Świat: W nadchodzącym sezonie 2020/21 USDA prognozuje, że zapasy końcowe przekroczą 7 mln t. Jest to o 9% więcej niż wynosi aktualnym ich poziom (6,5 mln t). Największą zmianę r/r wskazuje się dla Kanady. Z 3,1 mln t na koniec 2019/20 na blisko 3,9 mln t pod koniec przyszłego sezonu 2020/21.

Prognoza konsumpcji w przyszłym sezonie z kolei zmniejszyły się do poziomu poniżej 70 mln t. To niewielka różnica sięgająca 0,5%. Nieduże spadki wskazano dla Indii, Kanady i Unii Europejskiej.

Handel

Świat: USDA prognozuje, że w 2020/21 eksport wzrośnie o 2%, przy czym większy eksport z Australii i Ukrainy zrównoważy niższy handel z Kanady, która wciąż napotyka ograniczenia sprzedaży do Chin.

UE: W 45 tygodniach sezonu (od lipca 2019 r. do połowy maja 2020 r.) wyeksportowano z UE niewiele niecałe 19 tys. t rzepaku. To o 2/3 mniej niż w analogicznym okresie przed rokiem, kiedy eksport przekraczał 56 tys. t. W przypadku importu w analizowanym okresie wyniósł on 5,4 mln t. W stosunku do sezonu 2018/19 jest to wzrost o ponad 43%. Największym dostawcą surowca na unijny rynek jest Ukraina (2,9 mln t czyli 53 % całości), na drugim miejscu Kanada (1,5 ml t, 28%). Trzecia Australia dostarczyła 764 tys. t (14%).

Polska: W pierwszych trzech miesiącach 2020 r. wyeksportowano z kraju ponad 64 tys. t rzepaku. To o prawie 140% więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Nasiona trafiły przede wszystkim do Niemiec. W analizowanym okresie zmniejszył się przywóz rzepaku z zewnątrz. Import w analizowanym okresie 2020 r. wyniósł blisko 127 tys. t, czyli 8% mniej r/r. Połowa sprowadzonego surowca pochodziła z Czech.

Ceny

Rzepak zaczął odrabiać straty od drugiej połowie marca. Trend utrzymywał się także przez większą część kwietnia. W połowie miesiąca kontrakt majowy stabilizował się wokół poziomu 370 EUR/t czyli o 10% wyżej niż przed 4 tygodniami.

Po zamknięciu ostatniego kontraktu na stare zbiory (maj 2020) najbliższym stał się kontrakt na sierpień 2020. Notowania są na dość stabilnym poziomie. Od początku kwietnia aż do połowy maja cena waha głównie się między 365 a 370 EUR/t.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 17 maja 2020 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1724 zł/t zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to spadek o 0,2%. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 7,6%.

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie maja 2020 r. oferowano od 1530 do 1690 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1631 zł/t. To o 29 zł więcej niż przed miesiącem (1,8% m/m).

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w kwietniu 2020 r. wyniosła 1707 zł. W stosunku do marca stawka wzrosła o 12 zł. W porównaniu z kwietniem ubiegłego roku cena jest wyższa o ponad 6% (98 zł).

Aktualna sytuacja i przewidywania

Pierwsze w tym roku prognozy USDA dotyczące nadchodzącego sezonu 2020/21 wskazują na wzrost zbiorów w porównaniu z produkcją w 2019 r. W skali globalnej produkcja ma być wyższa r/r o blisko 4%. W przypadku krajów UE zbiory co prawda także mają być wyższe niż poprzednio, jednak w dalszym ciągu nie jest to zadowalający poziom. Ponadto w majowym biuletynie MARS Komisja Europejska wskazuje na obniżkę szacunków wydajności rzepaku do poziomu 2,95 t/ha. To o ponad 6% mniej niż w raporcie kwietniowym i 4,4% niższy poziom niż wynosi pięcioletnia średnia. Taka sytuacja będzie oddziaływać w kierunku wzrostu cen rzepaku na giełdzie Euronext/Matif.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl