Wstęp

W drugiej połowie grudnia notowania rzepaku na Euronext/Matif ponownie zaczęły się umacniać. Po okresie stabilizacji przekroczyły w nowym roku 430 EUR, a kontrakt na luty 2021 r. zbliżył się do pułapu 440 EUR/t. Europejski rzepak podążał za wzrostami kanadyjskiej canoli notującej blisko trzynastoletnie maksimum, a także drożejącej soi. Na przestrzeni ostatniego miesiąca kontrakty na luty i maj zyskały między 5 a 6%, połowę mniej natomiast kontrakt na nowe zbiory (sierpień). Stawki są także zdecydowanie wyższe niż analogiczne przed rokiem (zob. tab.).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'21 maj'21 sierpień'21
26.01.20 438,50 432,00 399,75
28.01.19 414,50 409,50 391,25
zmiana m/m 5,8% 5,5% 2,2%
  luty'20 maj'20 sierpień'20
27.01.20 403,50 400,00 385,25
zmiana r/r 8,6% 8,0% 3,8%

Produkcja

17/18

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

18/19

szac.

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

19/20 progn. III'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

19/20 progn.

IV'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Zmiana m/m [%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

Zmiana r/r

[%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Źródło: USDA

Świat: Pierwszy w 2020 r. raport USDA (Departament Rolnictwa USA) nie przyniósł zmian w przypadku głównych wartości globalnych upraw rzepaku. Wydajność pozostaje na stabilnym poziomie, podobnym do tego z poprzednich dwóch sezonach. Z kolei powierzchnia i produkcja są o pół procenta niższe niż w sezonie 2019/20 (zob. tab.).

Zapasy i zużycie

Świat: W styczniu prognoza globalnych zapasów końcowych po sezonie 2020/21 została skorygowana przez Departament Rolnictwa USA. Jest o ponad 27% mniejsza niż przed rokiem, kiedy zapasy przekraczały 7 mln t. Za ten trend odpowiadają redukcje wolumenu w Kanadzie i Unii Europejskiej.

Światowa konsumpcja kukurydzy wzrosła nieznacznie w stosunku do danych sprzed roku. Obecny wolumen jest jednak w dalszym ciągu niższy od wartości sprzed roku (-0,8% r/r). Niewielkie korekty zużycia ziarna miały miejsce w Chinach, Kanadzie i Unii Europejskiej.

Handel

Świat: Na skutek zmniejszenia wysyłek z Kanady z poziomu 10,3 do 10,0 mln t w sezonie 2020/21 światowy wolumen eksportu jest oceniany na niespełna 15,5 mln t. To prawie o 3% mniej niż przed rokiem.

UE: Eksport nasion rzepaku od początku sezonu (VII 2020) do połowy stycznia osiągnął 36,5 tys. t. To o ponad trzykrotnie więcej niż w analogicznym okresie przed rokiem. Tak duży skok jest spowodowany wywozem nasion do Wielkiej Brytanii, która stała się głównym odbiorcą surowca z UE (27,5 tys. t tj. ponad 75%). Import do UE pozostaje nieznacznie niższy niż przed rokiem. Aktualnie wynosi 3,9 mln t (-1,3% r/r). Sprowadzony do krajów unijnych rzepak pochodził głównie z Ukrainy (56%) i Kanady (37%).

Polska: W okresie od stycznia do października 2020 r. wyeksportowano z kraju 366,5 tys. t rzepaku. To o 23% więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Nasiona trafiły głównie do Niemiec. W analizowanym okresie zmniejszył się przywóz rzepaku z zewnątrz. W pierwszych dziesięciu miesiącach wyniósł ponad 360 tys. t, czyli o prawie 20% mniej r/r. Najwięcej nasion pochodziło z Czech.

Ceny

Od końca listopada do początku grudnia notowania rzepaku na Euronext/Matif znajdowały się w trendzie spadkowym. Z poziomu blisko 415 EUR spadły poniżej 405 EUR. Kolejne tygodnie przyniosły pewną stabilizację, w której ceny utrzymywały się głównie w przedziale 405-410 EUR. Koniec roku przyniósł podwyżki, które pozwoliły przekroczyć notowaniom poziom 420 EUR.

Pierwszy tydzień nowego roku na giełdzie Euronext/Matif objawił się przebiciem kolejnej granicy notowań, tym razem było to 430 EUR. Po korekcie ceny w połowie stycznia ponownie powróciły do tego poziomu, jednak w drugiej części miesiąca notowania zaczęły tracić. Ceny podążały za spadkami kompleksu innych oleistych, zwłaszcza soi, na globalnych rynkach. Pod koniec miesiąca doszło znów do ożywienia.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 17 stycznia 2021 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1837 zł/t zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to wzrost o 26 zł. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 162 zł (+9,5%).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie stycznia 2021 r. oferowano od 1750 do nawet 1920 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1849 zł/t. To o 118 zł więcej niż przed miesiącem (6,8% m/m).

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w grudniu 2020 r. wyniosła 1767 zł. W stosunku do listopada stawka wzrosła o 127 zł. W porównaniu z grudniem ubiegłego roku cena jest wyższa o 100 zł.

Aktualna sytuacja i przewidywania

Rzepak i jego notowania na paryskiej giełdzie Euronext/Matif przebijały w ostatnim czasie kolejne historyczne poziomy. Osiągnięty w połowie stycznia pułap 440 EUR/t to najwyższa stawka od blisko 8 lat (kwiecień 2013 r.). Złożyły się na to podwyżki surowców oleistych, począwszy od ropy naftowej, kanadyjskiej canoli jak i soi. W połowie miesiąca doszło jednak do korekty, której dały sygnał doniesienia o prognozowanych wysokich zbiorach soi w Ameryce Południowej i sprzyjającej pogodzie, co przełożyło się także do cen europejskiego rzepaku. W dalszym ciągu notowania oscylują wokół 420-430 EUR/t. Hossa na światowych rynkach oleistych przełożyła także na ceny rzepaku w Polsce. Krajowe skupy oferują stawki powyżej 1900 zł/t.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl