Wstęp

Po zaliczeniu rekordowego, najwyższego w historii, poziomu 526,25 €/t najbliższy kontrakt na maj 2021 r. wyhamował. Ostatnie dwa tygodnie wyróżniały się dużym wahaniem kursu, który oscylował między 525 a 505 €/t. Mimo zmiennego kursu, bieżące poziomy cen są od 3 do 5% wyższe niż przed miesiącem. W dalszym ciągu utrzymuje się bardzo duża różnica między aktualnymi kontraktami, a tymi z zeszłego roku. Sięga ona od 21 do 29 proc. w zależności od kontraktu (zob. tab.).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
maj'21 sierpień'21 listopad'21
26.03.21 506,25 442,25 436,75
26.02.21 491,50 423,75 416,50
zmiana m/m 3,0% 4,4% 4,9%
  maj'20 sierpień'20 listopad'20
26.03.20 392,00 356,25 360,50
zmiana r/r 29,1% 24,1% 21,2%

Produkcja

17/18

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

18/19

szac.

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

19/20 progn. III'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

19/20 progn.

IV'20

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Zmiana m/m [%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

 

Zmiana r/r

[%]

Rzepak
dane globalne
17/18

18/19

szac.

19/20 progn. III'20

19/20 progn.

IV'20

Zmiana m/m [%]

Zmiana r/r

[%]

powierzchnia (mln ha) 36,54 36,62 34,48 34,73 0,7% -5,2%
plon (t/ha) 2,05 1,98 1,98 1,96 -1,0% -1,0%
produkcja 75,02 72,41 68,15 68,24 0,1% -5,8%
zużycie 71,58 71,47 70,16 69,67 -0,7% -2,5%
eksport 16,20 14,30 15,25 15,00 -1,6^% 4,9%
zapasy końcowe 7,86 8,83 6,31 7,20 14,1% -18,5%

Źródło: USDA

Świat: W marcu zgodnie z danymi USDA główne wartości dotyczące areału, wydajności i globalnej produkcji nie uległy większym zmianom na przestrzeni ostatniego miesiąca. W bieżącym okresie kategorie te są nieznacznie wyższe niż w poprzednim sezonie (zob. tab.).

Zapasy i zużycie

Świat: Szacunki dotyczące światowych zapasów końcowych w bieżącym sezonie nieznacznie zwiększyły się w raporcie z lutego. Różnica jest niewielka (1,2%). W dalszym ciągu jednak zapasy są o 29% niższe niż na koniec zeszłego sezonu (zob. tab.).

Globalna konsumpcja rzepaku utrzymuje się na poziomie niespełna 71 mln t. To o 1% mniej niż przed rokiem. Wzrost zużycia w Chinach został zbilansowane przez spadki w Kanadzie (z 11 do 10,3 mln t) i Unii Europejskiej (z 23,7 do 22,9 mln t).

Handel

Świat: W marcu prognoza dotycząca wolumenu eksportu w trwającym sezonie została nieznacznie zwiększona względem danych z poprzedniego miesiąca i z ubiegłego roku. Aktualna wartość 16,7 mln t jest o 3,1% wyższa niż w raporcie z lutego i o 7,8% wyższa niż w sezonie 2019/20. Kanada prognozuje wzrost wysyłek z 10 do 10,7 mln t.

UE: Eksport nasion rzepaku od początku sezonu (VII 2020) do drugiej połowy marca osiągnął 75,6 tys. t. To niemal pięciokrotnie więcej niż w analogicznym okresie przed rokiem. Tak duży skok jest spowodowany wywozem nasion do Wielkiej Brytanii, która stała się głównym odbiorcą surowca z UE (61 tys. t, tj. ponad 80%). Import do UE pozostaje nieznacznie wyższy niż przed rokiem. Aktualnie wynosi 4,9 mln t (1,1% r/r). Sprowadzony do krajów unijnych rzepak pochodził głównie z Ukrainy (45%) i Kanady (35%).

Polska: Wstępne dane MRiRW za 2020 r. wskazują, że z kraju wyeksportowano w zeszłym roku 407,4 tys. t rzepaku. To o 20% więcej niż w 2019 r. Nasiona trafiły głównie do Niemiec (91%). W analizowanym okresie zmniejszył się przywóz rzepaku z zewnątrz. W 2019 r. wyniósł ponad 401 tys. t, czyli o blisko 21% mniej r/r. Największy udział surowca miały Czechy (40%), Ukraina (23%) i Słowacja (19%).

Ceny

Majowy kontrakt rzepaku na Euronext/Matif po krótkiej stabilizacji na przełomie stycznia i lutego ponownie zaczął drożeć. W ciągu dwóch tygodni z 440 EUR podrożał o ponad 20 EUR i przekroczył barierę 460 EUR. Europejski rzepak wspierał cały kompleks oleistych. Kanadyjska canola osiągnęła cenę najwyższą w historii swoich notowań.

Na początku notowania przebiły barierę 500 EUR/t. Nie zatrzymały się jednak na niej, pierwsze korekty i zatrzymanie wzrostu kursu miała miejsce przy 520 EUR/t. Przez zdecydowanie większą część miesiąca kurs był bardzo zmienny, jednak nie spadał poniżej poziomu 500 EUR.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 21 marca 2021 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 2097 zł/t zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to wzrost o 107 zł. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 402 zł (23,7%).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie marca 2021 r. oferowano od 1800 do nawet 2500 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 2150 zł/t. To o 206 zł więcej niż przed miesiącem.

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w lutym 2021 r. wyniosła 1892 zł. W stosunku do grudnia stawka wzrosła o 29 zł (1,6%). W porównaniu ze styczniem ubiegłego roku cena jest wyższa o 199 zł (11,8%).

Aktualna sytuacja i przewidywania

Na początku marca doszło do historycznego wydarzenia. Stawka kontraktu majowego na rzepak przekroczyła 525 EUR/t, notując tym samym najwyższy w historii poziom cenowy i przebijając maksimum z lipca 2012 r. Tak jak we wcześniejszych tygodniach wzrost napędzany był drożejącym kompleksem roślin oleistych, zwłaszcza kanadyjskiej canoli. Wsparciem dla rzepaku jest też umacniająca się ropa naftowa.

W Polsce dynamika wzrostu cen rzepaku nie ustępuje sytuacji na rynkach globalnych. Ceny surowca ze starych zbiorów przekraczają lokalnie 2 500 zł/t. Wysoki poziom dotyczy także rzepaku z przyszłych zbiorów. Kontrakty na nowe zbiory z dostawą w lipcu i sierpniu wahają się miedzy 1 900 a 2 000 zł/t.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl