Wstęp

Zbliżający się do terminu zapadalności sierpniowy kontrakt utrzymywał w drugiej połowie lipca cenę powyżej 520 €/t. Jednocześnie wycena najbliższych trzech notowań była od 3 do 4% wyższa niż przed miesiącem. Umacniające się ceny surowców na światowych rynkach, a także opóźnienia w zbiorach na zachodzie Europy spowodowane niesprzyjającymi warunkami pogodowymi pozwoliły umacniać się rzepakowi mimo zwiększonej podaży po rozpoczęciu żniw. Surowiec pozostaje także znacznie droższy niż przed rokiem (zob. tab.).

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
sierpień'21 listopad'21 luty'22
28.07.21 535,00 537,00 532,75
28.06.21 518,00 516,50 510,25
zmiana m/m 3,3% 4,0% 4,4%
  sierpień'20 listopad'20 luty'21
28.07.20 384,50 384,25 385,00
zmiana r/r 39,1% 39,8% 38,4%

 


Produkcja

Źródło: USDA

Świat: W lipcu 2021 r. USDA (Departament Rolnictwa USA) pozostawił główne wartości dotyczące upraw rzepaku bez większych zmian w porównaniu z czerwcowym raportem. Jednoprocentowej redukcji uległa prognozowana wydajność. USDA wskazuje także na spadek prognozowanych zbiorów w UE do 17 mln t.

UE: Według danych Komisji Europejskiej produkcja rzepaku w UE wyniesie 16,7 mln t. To o 4,5% mniej niż wynosi pięcioletnia średnia, ale o 3,5% więcej niż wyniosły zbiory w 2020 r. Największym producentem pozostaną Niemcy (3,75 mln t). Kolejne dwie pozycje zajmują Francja (3,19 mln t) i Polska (2,64 mln t). Jeśli chodzi o unijną powierzchnię rzepaku w 2021 r., to zwiększyła się ona do 5,17 mln ha (analogicznie jak przed rokiem).

Zapasy i zużycie

Świat: W lipcowym raporcie prognozowany wolumen zapasów końcowych został skorygowany w dół. Aktualna prognoza jest mniejsza zarówno w porównaniu do danych sprzed miesiąca (-2,4%), jak i do tych z poprzedniego sezonu (-0,2%). Korekta była spowodowana zmniejszeniem zapasów w Kanadzie (do 1,05 mln t).

Globalna konsumpcja w sezonie 2021/22 nie ma ulec większym zmianom. Wolumen w dalszym ciągu utrzymuje się na poziomie niecałych 74 mln t. To o 0,1% więcej niż w szacunkach sprzed miesiąca i o 0,5% więcej niż w sezonie 2020/22.

Handel

Świat: Prognoza wolumenu eksportu została podniesiona w stosunku do czerwcowych danych (+1,1%). W dalszym ciągu jest jednak nieznacznie niższa niż w zeszłym sezonie (-0,5%). Bieżąca wartość utrzymuje się na poziomie ponad 17 mln t.

UE: Eksport nasion rzepaku na początku sezonu (VII 2021) miał szybsze tempo niż przed rokiem. W pierwszych trzech tygodniach lipca wolumen wyniósł 24 tys. t wobec 1,7 tys. t w analogicznym okresie sprzed roku. W analizowanym okresie 154 tys. t rzepaku zostało zaimportowane do krajów Unii. To o 75% więcej niż na początku sezonu 2020/21. Ponad 90% surowca pochodziło z Australii.

Ceny

Początek czerwca to powrót do wzrostów. Wycena sierpniowego kontraktu ponownie przekroczyła 540 EUR/t. Jednak kolejne tygodnie przyniosły przeceny na paryskim parkiecie. Ceny na krótko wróciły do poziomu notowanego w połowie kwietnia (480 EUR/t), po czym znów notowania znalazły się w trendzie wzrostowym.

Na początku lipca doszło do kolejnej korekty, nie była ona jednak tak głęboka jak czerwcowa. Kontrakt na sierpień po osiągnięciu 510 EUR/t ponownie zaczął notować wzrosty, przekraczając poziom 540 EUR/t.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 18 lipca 2021 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 2497 zł/t, zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z początkiem lipca jest to wzrost o 16 zł. W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 782 zł (45,6%).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie lipca 2021 r. oferowano od 2160 do 2350 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 2279 zł/t. To o 272 zł mniej niż przed miesiącem.

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w czerwcu 2021 r. wyniosła 2279 zł. W stosunku do maja stawka wzrosła o 69 zł (3,1%). W porównaniu do czerwca ubiegłego roku cena jest wyższa o 556 zł (33%).

Aktualna sytuacja i przewidywania

Trwające zbiory rzepaku najbardziej zaawansowane są na południowym zachodzie kraju. Uzyskiwana wydajność jest na poziomie około 3 t/ha. Pod koniec lipca ceny nasion kształtowały się między 2200 a 2400 zł/t. Wysokie ceny utrzymują się także na Matifie. Mimo rozpoczynających się zbiorów sierpniowy kontrakt wyceniany jest na ponad 530 €, podobnie jak listopadowy. Jednak wraz z postępującymi żniwami w krajach UE i w Polsce presja na ceny będzie niewątpliwie rosnąć. Mając na uwadze napięty bilans rzepaku, wysokie prognozy konsumpcji przy stosunkowo niskiej spodziewanej produkcji, istotnym będzie stan plantacji u głównych dostawców nasion w UE i w Kanadzie, gdzie producenci mierzą się ze zmiennymi warunkami pogodowymi.

W Polsce w opublikowanym 30 lipca przez GUS "Wstępnym szacunku głównych ziemiopłodów(...)" prognozuje się wzrost areału rzepaku do 1 mln ha, czyli o ok. 2% więcej niż przed rokiem. Pierwsze szacunki dotyczące wydajności wskazują na wzrost plonu do 3,25 t/ha wobec 3,18 t/ha przed rokiem (+1,9% r/r). Wartości te dają obraz krajowej produkcji na poziomie 3,2 mln t - o 4% więcej niż w sezonie 2020/21.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl