Wstęp

Po ostatnich korektach w dół światowej produkcji pszenicy we wrześniu prognoza zbiorów nieznacznie wzrosła. Zwiększyły się również przewidywania zużycia oraz zapasów na koniec bieżącego sezonu. Jednak ceny na giełdzie Matif wróciły do wzrostów. Najbliższy kontrakt znów jest powyżej 250 EUR. Światowy popyt importowy na zboża trwa, a główny unijny eksporter może mieć problem z jakością ziarna, co uruchamia możliwości eksportowe ziarna Rumunii i Bułgarii oraz krajów bałtyckich – zwykle na początku sezonu Litwy i Łotwy.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
gru'21 mar'22
28.09.2021 254,00 247,75
27.08.2021 246,75 243,50
zmiana m/m 2,9% 1,7%
maks. 3 m-ce 254,25 253,50
min. 3 m-ce 199,50 201,50
  gru'20 mar'21
28.09.2020 193,25 192,75
zmiana r/r 31,4% 28,5%

Produkcja pszenicy na świecie

We wrześniu analitycy z USDA podnieśli o 0,4% prognozę światowych zbiorów w bieżącym sezonie. Według prognozy produkcja pszenicy ma wynieść ponad 780 mln t, tj. o 3,4 mln t więcej niż zeszłomiesięczne przewidywanie. Dla Kanady mamy kolejną korektę w dół zbiorów pszenicy. Tym razem zmiana wyniosła 1 mln t - z 24 do 23 mln t (w zeszłym sezonie zbiory wyniosły ponad 35 mln t, czyli obecnie -35% r/r !). Wrosły prognozy zbiorów m.in. w Australii z 30 do 31 mln t, Indiach z 108 do 109,5 mln t i w Chinach z 136 do 136,9 mln t. Przewidywane zbiory w Rosji, Kazachstanie, na Ukrainie i w Turcji pozostały na zeszłomiesięcznych poziomach.

Pszenica
dane globalne  mln t
18/19 19/20 20/21s.

21/22 progn.

sierpień

21/22 progn.
wrzesień
produkcja 731,4 763,6 775,8 776,9 780,3
zużycie 735,4 748,0 780,9 786,7 789,6
handel (eksport) 178,1 194,9 197,7 199,8 200,9
zapasy końcowe 282,1 297,6 292,6 291,1 283,2

źr. USDA 09.2021 r. 

Rosja

We wrześniu USDA podtrzymał zeszłomiesiączną prognozę zbiorów pszenicy w Rosji. Zbiory odmian ozimych mają wynieść 50,5 mln t, natomiast jarych 22 mln t (USDA nie uwzględnia zbiorów na Krymie, które wyniosły około 0,9 mln t). Realizacja tych prognoz oznacza spadek produkcji pszenicy w Rosji o 15% (-12,85 mln t). Z kolei Sovecon podniósł prognozę zbiorów pszenicy do poziomu 75,6 mln t (łącznie z Krymem).

Ukraina

Wysoki poziom przewidywanych zbiorów pszenicy został również potwierdzony we wrześniu. Produkcja ma wynieść 33 mln t, tj. ma być o prawie 30% większa (+7,6 mln t) niż w poprzednim sezonie.

UE27

Na koniec sierpnia KE przewiduje zbiory pszenicy miękkiej na poziomie 127,2 mln t (niewielka korekta w dół w ciągu miesiąca), co oznacza wzrost w stosunku do poprzedniego sezonu o 10 mln t. W sierpniowej projekcji USDA zbiory pszenicy (miękka i durum) w Unii Europejskiej mają wynieść 139 mln t, tj. będą o 13 mln t większe niż w poprzednim sezonie. Według ww. źródła zbiory pszenicy we Francji mają wynieść 38,3 mln t, w Niemczech 22,1 mln t, Rumunii 10,25 mln t i w Polsce 11,7 mln t.

Zużycie pszenicy

Prognozowane przez USDA światowe zużycie pszenicy - podobnie jak produkcja – wzrosło w stosunku do zeszłomiesięcznej projekcji o 0,4% do poziomu 789,6 mln t. Według danych wrześniowych przewidywane zużycie ma być o 1,1% (+8,8 mln t) większe niż w poprzednim sezonie. Warto również zwrócić uwagę, że zużycie pszenicy w poprzednim sezonie zostało wyraźnie zrewidowane w dół we wrześniu. W sierpniowej prognozie było na poziomie 784,7 mln t, natomiast obecne na poziomie 780,9 mln t. Ta zmiana przy utrzymaniu szacowanej produkcji skutkuje pomniejszeniem zapasów.

EU27

KE prognozuje zużycie pszenicy miękkiej w EU w bieżącym sezonie na poziomie 97,2 mln t, co oznacza utrzymanie zeszłomiesięcznej prognozy. W sezonie 2020/21 zużycie pszenicy oszacowane zostało na poziomie 93,6 mln t.

Handel pszenicą

Według wrześniowej prognozy USDA światowy handel pszenicą ma wynieść prawie 201 mln t. W przypadku realizacji tej prognozy byłby o 1,6% (+3,2 mln t) większy niż w poprzednim sezonie. Pogorszenie wielkości zbiorów w Kanadzie skutkowało zmniejszeniem prognozy eksportu pszenicy, która wynosi obecnie 17 mln t – spadek o 10,7 mln t w stosunku do poprzedniego sezonu. USDA podniosła prognozę eksportu dla Australii z 23,5 do 24 mln t. W przypadku pozostałych głównych światowych eksporterów sierpniowe prognozy pozostały aktualne również we wrześniu.

EU27 handel pszenicą miękką

Na koniec lipca KE przewiduje eksport pszenicy miękkiej z EU na poziomie 30 mln t, co oznacza, że ma być o 2,7 mln t większy niż w poprzednim sezonie. Do połowy września bieżącego sezonu unijny eksport pszenicy miękkiej wyniósł ponad 6,5 mln t, tj. był o prawie 2 mln t większy niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu. Największy wolumen unijnego eksportu pszenicy przypada na Rumunię z wynikiem 2,3 mln t, na drugim miejscu jest Bułgaria, która wysłała prawie 1,2 mln t. Na kolejnych miejscach są Łotwa (0,67 mln t), Niemcy (0,64 mln t) i Litwa (0,59 mln t). Z Francji w ww. okresie wyeksportowano poza Unię 0,53 mln t, a z Polski 0,44 mln t.

Zapasy pszenicy

Wrześniowa prognoza światowych zapasów na bieżący sezony wynosi 283, 2 mln t. Po rewizji danych dotyczących zapasów w sezonie 2020/21, które szacowane są na poziomie 292,6 mln t, zapasy na koniec bieżącego sezonu mają być o 3,2% mniejsze (-9,3 mln t ) niż w poprzednim sezonie.

EU27

Według prognozy KE z końca sierpnia zapasy końcowe pszenicy miękkiej w EU27 w bieżącym sezonie mają wynieść 9,3 mln t, co oznacza, że mają być o 1,5 mln t większe niż w poprzednim sezonie.

Ceny pszenicy

Na giełdzie Matif wygasł już kontrakt wrześniowy i obecnie najbliższy jest grudniowy. 10 września kontrakt wrześniowy na zamknięciu wyniósł 235,75 EUR. Ceny wygasający kontraktów z reguły są „najbliższe” cenie na rynku kasowym. W przypadku kontraktu grudniowego 10 września cena wynosiła 237,75 EUR, a do 24 września na zamknięciu notowań cena urosła do poziomu 253,25 EUR.

Polska - sytuacja rynkowa

Według danych GUS skup pszenicy po pierwszych dwóch miesiącach bieżącego sezonu wyniósł 1,17 mln t, tj. był o 21% mniejszy niż w analogicznym okresie poprzedniego sezonu.

Według wstępnych danych MRiRW eksport pszenicy w lipcu bieżącego sezonu na poziomie prawie 86 tys. t.

Według MRiRW w sierpniu krajowa średnia miesięczna cena netto pszenicy konsumpcyjnej wyniosła 917 zł/t, tj. była o 215 zł/t (+31%) wyższa niż w sierpniu 2020 r.

W krajowych skupach i firmach przetwórczych ceny pszenicy konsumpcyjnej z nowych zbiorów na początku trzeciej dekady września były zwykle w przedziale 950-1060 zł/t. W portach cena za pszenicę konsumpcyjną oferowana była zwykle na poziomie 1150 zł/t (dostawy IX i X).

Komentarz

W odniesieniu do poprzednich kilku lat, trwa okres wysokich cen za pszenicę. Wsparciem jest wciąż utrzymujący się światowy popyt importowy. Dodatkowo w Rosji zwiększył się podatek celny na eksport pszenicy, co nie pozostało bez echa na zbożowych rynkach giełdowych. We Francji jest mniej pszenicy jakościowej, a zasiewy zbóż po zbiory w przyszłym roku mogą być opóźnione. To były mocne argumenty do umocnienia się cen kontraktów na pszenicę na Matif. W przypadku Polski, korzystniejsza jest sytuacja zmniejszonej konkurencji Rosji na pokrywających się z Francją rynkach eksportowych. Wygrane przetargi przez Francję zwykle skutkują zwiększonym zapotrzebowaniem eksporterów na ziarno z państw bałtyckich – Litwa, Łotwa Polska. To uprawdopodobia utrzymanie się wyższych cen do końca roku.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl