Wstęp

Kontrakt z zapadalnością na luty 2022 r. przez kilka sesji w listopadzie przekroczył pułap 700€ ustanawiając kolejny rekord notowań. Druga połowa miesiąca wyróżniła się długo nie widzianą na rynku rzepaku dłuższą korektą. Wszystkie trzy najbliższe kontrakty (luty, maj i sierpień 2022 r.) straciły nieznacznie w porównaniu do wartości sprzed miesiąca (zob. tab.). Bieżące pułapy kontraktów w dalszym ciągu pozostają na znacznie wyższym poziomie niż analogiczne sprzed roku.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'22 maj'22 sierpień'22
26.11.21 673,25 648,50 566,25
26.10.21 682,00 667,00 575,75
zmiana m/m -1,3% -2,8% -1,7%
  luty'21 maj'21 sierpień'21
26.11.20 410,25 405,25 390,50
zmiana r/r 64,1% 60,0% 45,0%

 


Produkcja

Źródło: USDA

Świat: Listopadowy raport USDA nie wprowadził większych zmian w podstawowych wartościach dotyczących rzepaku. Areał i produkcja minimalnie wzrosły w stosunku do danych sprzed miesiąca. Ta ostatnia pozostaje o ponad 7% niższa niż w ubiegłym sezonie. Przeciętna wydajność oscylująca wokół 1,8 t/ha jest o 10% niższa w porównaniu z sezonem 2020/21. Po dużym spadku prognoz produkcji w Kanadzie do 13 mln t w październikowym raporcie, wolumen ten został też utrzymany w bieżącej publikacji (-33% r/r).

Zapasy i zużycie

Świat: Spodziewany wolumen zapasów końcowych w najnowszej publikacji USDA został skorygowany o 2% w porównaniu z październikiem, ale wciąż utrzymuje się na poziomie ponad 4 mln t. Wcześniejsza korekta wolumenu w Kanadzie (z 1,8 mln t na 0,6 mln t) skutkuje redukcją zapasów o 32% w stosunku do poprzedniego sezonu.

Globalna konsumpcja w dalszym ciągu nie przekracza 70 mln t, jednak w stosunku do danych sprzed miesiąca minimalnie wzrosła (zob. tab.). W dalszym ciągu wolumen pozostaje na poziomie niższym w sezonie 2019/20, kiedy wartość wyniosła blisko 74 mln t. Oprócz spadku zużycia nasion w Kanadzie (z 10,8 do 8,7 mln t) korekty są odczuwalne także w Unii Europejskiej (z 22,8 do 21,5 mln t).

Handel

Świat: Po zwyżce prognoz w październiku, listopadowe dane ponownie wskazują na redukcję światowego eksportu. Aktualnie wynosi niespełna 13,7 mln t. To prawie o 4% mniej niż przed miesiącem i o ponad 20% mniej niż w sezonie 2020/21. Główny globalny dostawca nasion rzepaku/canoli – Kanada – zmniejszył wysyłki z 10,5 do 5,7 mln t.

UE: Eksport nasion rzepaku w okresie od lipca do połowy października utrzymuje znacznie szybsze tempo niż przed rokiem. W pierwszych pięciu miesiącach sezonu wolumen wyniósł 302 tys. t wobec 7,5 tys. t w analogicznym okresie sprzed roku. Blisko 96% wolumenu trafiło do Wielkiej Brytanii i to ten kierunek po brexicie zdominował tak wysoką dynamikę wysyłki nasion. W analizowanym okresie 1 700 tys. t rzepaku importowano do krajów Unii. To o ponad 38% mniej niż na początku sezonu 2020/21. Niemal 71% surowca pochodziło z Ukrainy, a 17% z Australii. Jedynie 5,4% rzepaku/canoli przypłynęło do tej pory z Kanady.

Polska: W pierwszych trzech kwartałach 2021 r. wyeksportowano z Polski 272 tys. t rzepaku. To o blisko 20% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Największym odbiorcą, podobnie jak w 2020 r., były Niemcy (85% ogółu). Import pozostaje wyższy niż przed rokiem. W analizowanym okresie wyniósł ponad 432 tys. t i był o 29% wyższy niż rok wcześniej. Dostawcy nasion na polski rynek byli zdywersyfikowani. Najwięcej surowca pochodziło z Czech (85 tys. t), Niemiec (74 tys. t) i Ukrainy (59 tys. t).

Ceny

Przełom września i października to kontynuacja historycznych wzrostów na giełdzie Euronext/Matif. Najnowsze maksimum to 675 EUR dla kontraktu listopadowego. Po kilkunastu dniach doszło jednak do pierwszej od lipca większej korekty. Kontrakt osłabł o kilka procent, osiągając wartość 641 EUR. Po tym czasie ponownie wróciły podwyżki. Na tydzień przed zamknięciem listopadowy kontrakt osiągnął maksimum w wysokości 698,25 EUR.

Kolejny kontrakt z zapadalnością na luty 2022 r. nie zostawał długo w tyle. Już na początku listopada ceny zbliżyły się do 700 EUR, żeby po korekcie w połowie miesiąca przekroczyć w pewny sposób tę barierę. Jednak od tamtej pory notowania znajdują się w spadkowym trendzie, a wartość spadła poniżej 680 EUR.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 14 listopada 2021 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 3 098 zł/t, zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem jest to wzrost o 49 zł (1,6%). W stosunku do zeszłego roku cena jest wyższa o 1369 zł (79,2%).

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w drugiej połowie listopada 2021 r. oferowano od 2240 do 3200 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 2934 zł/t. To o 144 zł więcej niż przed miesiącem.

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w październiku 2021 r. wyniosła 2 836 zł. W stosunku do września stawka wzrosła o 470 zł (20%). W porównaniu do października ubiegłego roku (1 677 zł/t) cena jest wyższa o 1159 zł (69%).

Aktualna sytuacja i przewidywania

Po osiągnięciu historycznego maksimum rzepaku w wysokości ponad 710€ na giełdzie Euronext/Matif w połowie miesiąca na parkiecie w Paryżu zaczęły dominować spadki. Korekty w drugiej połowie listopada wpłynęły także na sytuację w krajowych skupach. Podmioty skupujące rzepak obniżyły cenniki o kilkadziesiąt złotych. Stawki w zdecydowanej większości nie spadały poniżej 3200 zł/t.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl