Sytuacja rynkowa

W styczniu 2018 r. wstępne dane dotyczące produkcji mleka u czołowych światowych eksporterów (Australia, USA, UE, Nowa Zelandia) wskazują na wzrost o 1,7% w stosunku do stycznia 2017 r.

W styczniu br. w USA produkcja mleka wzrosła o 2% w stosunku do stycznia 2017 r., w Australii wzrosła o 4%, natomiast w Nowej Zelandii obniżyła się o 5%. Spadek produkcji mleka w Nowej Zelandii jest łączony z trudniejszymi warunkami pogodowymi (deszczowa wiosna i gorące lato z mniejszymi niż zazwyczaj opadami), które spowodowały pogorszenie jakości pastwisk. Analitycy przewidują, że sytuacja powinna poprawiać się systematycznie w każdym kolejnym miesiącu, przy utrzymaniu się warunków pogodowych zgodnych z normami. Dodatkowym czynnikiem wpływającym na zmniejszenie potencjału produkcji mleka w Nowej Zelandii jest ograniczenie powierzchni pastwisk (pierwszy raz od 2006 r.) z 1,75 mln ha w 2016 r. do 1,73 mln ha w 2017 r.

Po uwzględnieniu wstępnych danych ze stycznia 2017 r. produkcja mleka w trwającym w Australii od lipca sezonie jest o 3,1% wyższa niż w tym samym okresie poprzedniego sezonu. W Nowej Zelandii, gdzie sezon również jest liczony od lipca, produkcja mleka w okresie do stycznia br. jest o 0,2% niższa.

Średni poziom cen głównych produktów mleczarskich (masło, ser cheddar, mleko w proszku) na GDT w lutym był znacznie wyższy niż w styczniu br. przy spadającym wolumenie sprzedaży. Pierwsza sesja w lutym charakteryzowała się dużym wzrostem cen, natomiast na drugiej ceny zostały skorygowane w dół w przypadku sera cheddar oraz OMP i PMP. Wzrost cen utrzymał się na notowaniach masła. Średnia ważona cen wszystkich notowanych na GDT produktów mleczarskich na ostatniej sesji lutowej wyniosła 3623 USD/t, podczas gdy na ostatniej sesji styczniowej była na poziomie 3310 USD/t. W tym okresie cena masła wzrosła o 9%, sera cheddar o 6%, OMP o 1%, a PMP o 8%.

Jeden z głównych światowych importerów produktów mleczarskich – Chiny, znacznie zwiększył import produktów mleczarskich w 2017 r. w stosunku do 2016 r. Import masła (+bezwodny tłuszcz mleczny) zwiększył się o 12% (wzrost udziału UE z 10 do 11%), serów o 11% (wzrost udziału UE z 14 do 15%), OMP o 34% (wzrost udziału UE z 23 do 28%), PMP o 12% (wzrost udziału UE z 2 do 3%), serwatki w proszku o 6% (wzrost udziału UE z 33 do 35%).

Sytuacja w UE

Produkcja

Według szacunków KE z lutego br. skup mleka krowiego w UE w 2017 r. wzrósł do poziomu 155,87 mln t, tj. o 1,8% (+2,72 mln t r/r) w stosunku do roku 2016 r. Pośród krajów UE największy wolumenowy wzrost skupu mleka miał miejsce w Irlandii, gdzie producenci dostarczyli o 632 tys. t mleka więcej niż w 2016 r. Z kolei w Niemczech, u największego producenta mleka krowiego w UE, skup był o 34 tys. t mniejszy.

Produkcja produktów mleczarskich

Pierwsze szacunki dotyczące produkcji głównych produktów mleczarskich w UE w 2017 r. wskazują na wzrost PMP o 2,8%, sera o 2%, natomiast spadek OMP o 2,6% i masła o 0,4% w stosunku do 2016 r.

Handel

Unijny eksport masła w 2017 r. był o 15% niższy w stosunku do 2016 r. Najwięcej masła wysłano do USA (wzrost o 39%), natomiast drugi największy odbiorca masła – Arabia Saudyjska – zmniejszył import o 47%. Dobry wynik uzyskano w przypadku OMP. W 2017 r. unijny eksport OMP wzrósł o 36%. Wolumenowo najwyższy wzrost odnotowano w dostawach do Algierii, dokąd wysłano 132,5 tys. OMP (2016 r: 90,6 tys. t). Eksport serów i PMP wzrósł odpowiednio o 4% i 3%.

Ceny

Unijna średnia ważona cena mleka surowego w grudniu wyniosła 37,49 EUR/100kg, natomiast szacowana cena w styczniu wyniosła 36,94 EUR/100kg, co oznacza spadek o 1,5%. W porównaniu do stycznia 2017 r. cena była o 10,5% wyższa. W krajach EU-15 średnia cena mleka krowiego została oszacowana w styczniu na poziomie 37,36 EUR/100kg, a w krajach EU-13 34,41 EUR/100kg.

Ponownie w ciągu miesiąca obniżyła się większość unijnych średnich miesięcznych cen wybranych produktów mleczarskich. W styczniu ceny były niższe w przypadku mleka w proszku (OMP -4%, PMP -3%), masła (-8%) i sera Edam (-6%). Ceny serwatki w proszku pozostały na niezmienionym poziomie. W porównaniu ze styczniem 2017 r. średnie unijne ceny ważniejszych produktów mleczarskich poza masłem są niższe: OMP -33%, PMP -16%, serwatka -27%, masło +5%, ser Edam -11%.

Rynek mleka w Polsce

Pogłowie krów mlecznych

Według danych GUS w grudniu 2017 r. pogłowie bydła mlecznego w Polsce wzrosło o 1% (prawie 23 tys. szt.) w stosunku do pogłowia w grudniu 2016 r. Największe zmiany pogłowia miały miejsce w województwach: warmińsko-mazurskim i podlaskim – wzrost odpowiednio o 16,8 i 10,1 tys. szt. – oraz małopolskim – spadek o 11,2 tys. szt.

Skup

Skup surowego mleka krowiego wyniósł w styczniu 960 mln l, tj. był o 4,2% większy niż w styczniu 2017 r.

Ceny

Przeciętna krajowa cena skupu mleka surowego spadła w styczniu o 6,8% w stosunku do ceny z grudnia i wyniosła 142,12 zł/hl. Jednak w porównaniu z ceną ze stycznia 2017 r. była o 7,6% wyższa.

Produkcja produktów mleczarskich

W Polsce, według danych GUS, w styczniu 2017 r. produkcja masła była na poziomie 21,2 tys. t, tj. o 16,7% wyższa niż w styczniu 2017 r. oraz o 12,4% wyższa niż w grudniu 2017 r. W przypadku serów podpuszczkowych dojrzewających produkcja wyniosła 28,1 tys. (+5,7% r/r), a serów świeżych niedojrzewających i twarogów 38 tys. t (+2,9% r/r). Produkcja mleka i śmietany w postaci stałej wyniosła 17,3 tys. t (-2,3% r/r), a margaryny i produktów do smarowania 23,1 tys. t (-3,7% r/r).

Zapasy produktów mleczarskich

Na koniec 2107 r. zapasy masła u producentów były o 59% wyższe niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Wyższe były zapasy serów, w przypadku podpuszczkowych i dojrzewających o 17%, a przetworzonych o 15%. Wzrosły również zapasy mleka i śmietany w postaci stałej (+72%), natomiast o 9% obniżyły się zapasy margaryny oraz produktów do smarowania.

Handel

W 2017 r. saldo polskiego handlu zagranicznego produktami mleczarskimi wyrażone w euro było o 63,5% wyższe niż w analogicznym okresie w 2016 r. Z tego udział obrotów Polski z UE wyniósł 76% (2016 r.: 75%). Import wzrósł o 8%, natomiast eksport o 33%.

Komentarz

W Polsce korekty cen skupu mleka należało się spodziewać już w grudniu. Z tego powodu styczniowa obniżka cen była znaczna. Spadek cen surowca jest reakcją na dostosowywanie się przetwórców mleka do aktualnych notowań produktów mleczarskich na rynkach międzynarodowych (eksport). Po styczniowym spadku, w najbliższych miesiącach można spodziewać łagodniejszych zmian cen mleka. Koniunktura na rynkach międzynarodowych sektora mleczarskiego utrzymuje się (wzrosty na GDT i towarzyszący temu spadek produkcji mleka w grudniu i styczniu w Nowej Zelandii), co powinno się przekładać na utrzymanie się pozytywnych nastrojów na krajowym rynku.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl