Sytuacja rynkowa na świecie

W UE zaktywizowała się długo oczekiwana sprzedaż zapasów interwencyjnych odtłuszczonego mleka w proszku. W czerwcu sprzedano na przetargach 23,5 tys. t, a najniższa uzyskana cena wyniosła 1195 EUR/t. Niska cena OMP w UE w stosunku do cen oferowanych przez pozostałych głównych światowych eksporterów tego proszku spowodowała solidny wzrost unijnego eksportu OMP. Komisja Europejska wystosowała wniosek do państw członkowskich o zwiększeniu liczby przetargów do dwóch w miesiącu. W lipcu na spotkaniu przedstawicieli państw członkowskich mogą być podjęte w tej sprawie ostateczne decyzje.

Produkcja

Po czterech miesiącach 2018 r. produkcja mleka u czołowych światowych eksporterów (Australia, USA, UE, Nowa Zelandia) jest o 1,7% wyższa niż w tym samym okresie 2017 r.

W okresie od lipca 2017 r. do maja 2018 r. produkcja mleka w Australii była o 3,4% większa. W Nowej Zelandii w całym sezonie (czerwiec-maj) produkcja mleka była o 0,1% wyższa niż w tym samym okresie poprzedniego sezonu.

Po czterech miesiącach br. produkcja mleka w USA nieco spadła, jednak odnotowano wzrost o 1,3% w stosunku do tego samego okresu 2017 r. Jeśli chodzi o skup mleka w UE, to wzrósł on o 2,1%.

Notowania GDT

W czerwcu średnie ceny na obu akcjach GDT obniżyły się w przypadku masła (-2%), sera cheddar (-5%) i PMP (-1%) w stosunku do średniej ceny z aukcji majowych. Notowania OMP pozostały na zbliżonym poziomie.

Sytuacja w UE

Produkcja

W kwietniu skup mleka surowego w UE był o 1,2% (+167 tys. t) wyższy niż w kwietniu 2017 r. W okresie od stycznia do kwietnia skup mleka surowego w UE wzrósł o 2,1%, co oznacza o 1 mln t wyższe dostawy do skupu. Wolumenowo największe przyrosty skupu mleka odnotowano w Niemczech (+365 tys. t ), Włoszech (+176 tys. t), Francji (+141 tys. t) i w Polsce (+113 tys. t).

Produkcja produktów mleczarskich

W okresie od stycznia do kwietnia br. w UE wzrosła produkcja OMP (+6%), masła (+1,2%) i sera (2,4%), natomiast obniżyła się produkcja PMP (-5%), mleka zagęszczonego (-9,1%), śmietany (-1,5%) i mleka spożywczego (-0,6%).

Handel

Po czterech miesiącach br. unijny eksport OMP był o 8% większy niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Wzrósł również eksport masła klarowanego o 7% oraz serwatki w proszku o 3%, natomiast o 9% obniżyły się dostawy PMP. Całkowity eksport produktów mleczarskich wyrażony w ekwiwalencie mleka był po pierwszych czterech miesiącach na porównywalnym poziomie jak w tym samym okresie ubiegłego roku, jednak wartość eksportu spadła o 6%.

Zapasy

Unijne zapasy interwencyjne OMP od początku br. do końca maja spadły z poziomu 378 tys. do poziomu 343 tys. t. KE ocenia, że wzrost popytu na OMP powinien wpłynąć na wyższe ceny tego produktu wraz z uwalnianiem kolejnych partii tego produktu. Podczas przetargów oferty cenowe wahały się w maju w zakresie od 50 do 127 EUR/100kg, natomiast w czerwcu od 99,5 do 140 EUR/100 kg. Minimalne ceny transakcyjne były w maju na poziomie 1155 EUR/t, a w czerwcu 1195 EUR/t.

Ceny

W zeszłomiesięcznej prognozie KE szacowała unijną średnią ważoną cenę mleka krowiego w skupie na poziomie 33,44 EUR/100 kg. W maju cena ta została skorygowana do poziomu 32,62 EUR/100 kg. Średnia cena mleka w skupie w maju jest szacowana na poziomie 32,44 EUR/100 kg.

Na koniec czerwca br. średnie tygodniowe ceny produktów mleczarskich wzrosły w stosunku do cen z końca maja, z wyjątkiem sera Emmental, którego cena obniżyła się o 7%. Najwyższy wzrost wśród monitorowanych cen produktów mleczarskich odnotowano dla serwatki w proszku i OMP, w obydwu przypadkach po 5%.

Rynek mleka w Polsce

IERiGŻ przewiduje, że w 2018 r. produkcja mleka może osiągnąć poziom 13,5 mld l, tj. o 1,3% więcej niż w 2017 r. Skup mleka ma wynieść 11,8 mld l surowego mleka krowiego. W przypadku realizacji prognozy oznaczać to będzie 4% wzrost r/r. Wzrost skupu mleka w stosunku do produkcji jest miarą towarowości produkcji mleka, która w 2018 r. może wynieść 87,4% (2017 r.: 85%).

W maju skup surowego mleka krowiego był o 3,5% wyższy niż w maju 2017 r. Po pięciu miesiącach br. skup jest o 3,1% wyższy niż w tym samym okresie ubiegłego roku.

Ceny

Wzrost skupu mleka spotkał się z niższą oferowaną średnią krajową ceną mleka surowego w skupie, która wyniosła w maju 129,2 zł/hl (-2,2%). Cena mleka jest o 1,8% niższa w porównaniu do ceny z maja 2017 r. Najniższa średnia cena mleka była w województwie łódzkim (115,6 zł/hl), a najwyższa w województwie podlaskim 137,94 zł/hl.

Produkcja produktów mleczarskich

W okresie od stycznia do maja br. produkcja masła była o 11% wyższa niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Wyższa była produkcja serów podpuszczkowych dojrzewających o 6%, śmietany normalizowanej o 1% i serów świeżych i twarogów o 2%. Spadła natomiast produkcja jogurtów (w tym jogurty w postaci stałej) o 2% i mleka i śmietany w postaci stałej o 12%.

Handel

Kwiecień wniósł poprawę polskiego salda handlu zagranicznego produktami mleczarskimi. Według wstępnych danych po czterech miesiącach 2018 r. wartość salda wyrażona w euro była o ponad 7% wyższa niż w tym samym okresie ubiegłego roku i wyniosła 401 mln EUR. Najwyższy udział w saldzie ma grupa produktów „sery i twarogi”: zanotowano wzrost w br. o 5pp do poziomu 40%. Wartościowo eksport tych produktów wyrażony w euro wzrósł o 21%. Duży wzrost (70%) odnotowano w grupie towarów „masło oraz inne tłuszcze otrzymywane z mleka”. Polskie saldo handlowe z krajami UE wyrażone w euro było o 24% wyższe, tj. o około 47 mln EUR.

Komentarz

W maju polski złoty wyraźnie osłabiał się m.in. w stosunku do euro i dolara, trend ten utrzymał się również w czerwcu. Będzie to premiowało eksporterów. Podmioty sprzedające produkty mleczarskie na unijnym rynku będą mogły wykorzystać ten okres na zintensyfikowanie handlu dzięki korzystniejszej ofercie cenowej. W UE ceny większości produktów mleczarskich w okresie od kwietnia do połowy czerwca wzrosły, podczas gdy ceny mleka obniżały się. Podobną tendencję mają ceny w Polsce. Sytuacja ta spowodowała, że szacowana na koniec kwietnia średnia unijna cena ekwiwalentu mleka, obliczona na bazie cen OMP oraz masła, przekroczyła o ponad 3 EUR/100 kg unijną średnią ważoną cenę mleka surowego w skupie. Utrzymujący się dodatkowo popyt wewnątrzunijny na masło oraz wzrost unijnego eksportu OMP będą wywierać presję na hamowanie cen mleka w skupie. Prognozowanie co do najbliższych trendów w sektorze mleczarskim jest obciążone skutkami napiętej sytuacji pomiędzy USA i Chinami oraz pogorszeniem relacji handlowych USA i UE. Relacje handlowe pomiędzy tymi partnerami mogą w krótkim czasie zmienić się, co nie pozostanie bez wpływu na kształt i relacje gospodarcze w skali globalnej.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl