Sytuacja rynkowa na świecie

W ocenie KE do końca 2018 r. powinien utrzymać się mocny popyt na unijne produkty mleczarskie. Wpływ na utrzymanie konkurencyjności unijnych produktów na rynkach międzynarodowych będzie miała relacja euro do innych walut oraz perspektywa wielkości produkcji w Nowej Zelandii oraz u innych konkurujących producentów.

Konflikt handlowy USA z Chinami czy Meksykiem będzie zwiększał potencjał handlowy UE. Z danych wynikających z najnowszej krótkoterminowej prognozy (Short-term outlook, Summer 2018) popyt na te produkty ma w bieżącym roku ma wzrosnąć o 4%, natomiast popyt na rynku wewnętrznym Unii o 0,7% w relacji do poprzedniego roku. W bieżącym roku produkcja mleka w UE ma wzrosnąć o 1% (w tym 1,2% w krajach EU-N13), natomiast skup mleka do przetwórni ma wzrosnąć o 1,2% w stosunku do 2017 r. Oznacza to zwiększenie towarowości produkcji mleka. KE szacuje, że w 2017 r. 94,3% produkcji mleka w UE trafiało do przetwórni, natomiast w 2018 r. wskaźnik ten ma wzrosnąć do 94,5%. KE prognozuje, że w krajach EU-N13 do przetwórni trafi 79% mleka (2017 r. 77,4%). Mimo wzrostu produkcji mleka, pogłowie krów mlecznych w UE ma być w 2018 r. o 0,6% niższe niż w 2017 r.

Produkcja

Po pierwszym półroczu 2018 r. produkcja mleka u czołowych światowych eksporterów (Australia, USA, UE, Nowa Zelandia) jest o 1,6% wyższa niż w tym samym okresie 2017 r. W USA produkcja ma wzrosnąć o 1,1%. W UE skup mleka po pięciu miesiącach br. był o 2% większy niż w tym samym okresie 2017 r. Do wyniku grupy za okres półroczny skup mleka w UE w czerwcu br. został przyjęty wynik szacowany na poziomie 13,6 mln t.

W Australii zakończył się sezon produkcji mleka 2017/18. Według wstępnych danych produkcja w porównaniu do poprzedniego sezonu była o 3,1% wyższa. Natomiast produkcja mleka od stycznia do czerwca br. przekroczyła 4 mln t i była o 2,7% wyższa niż w tym samym okresie 2017 r.

W Nowej Zelandii sezon 2017/18 zakończył się w maju, a uzyskany wynik był porównywalny (+0,1%) do poprzedniego sezonu. Natomiast w czerwcu produkcja wyniosła 198 tys. t, tj. o 11% wyższa niż w czerwcu 2017 r. W pierwszym półroczu 2018 r. produkcja mleka była 0,8% niższa niż po sześciu miesiącach 2017 r.

Notowania GDT

W lipcu średnie ceny na obu akcjach GDT obniżyły się w przypadku masła, sera cheddar, PMP i OMP w stosunku do średnich cen z aukcji czerwcowych. Wyraźnie obniżyły się ceny masła (-12%), porównując ostatnie notowania w lipcu i czerwcu. O 7% niższe ceny były w przypadku sera cheddar i PMP, o 2% obniżyła się cena OMP.

Sytuacja w UE

Produkcja

Unijny skup mleka krowiego w maju był o 1,6% (+234 tys. t) większy niż w maju 2017 r. Natomiast od stycznia do maja br. był o 2% większy niż w tym samym okresie 2017 r. W Niemczech odnotowano największy wolumenowo przyrost skupu mleka (+0,47 mln t), natomiast we Włoszech i w Polsce w porównywanych wyżej okresach skup wzrósł o 0,16 mln t.

Produkcja produktów mleczarskich

Po pięciu miesiącach br. w porównaniu do tego samego okresu 2017 r. produkcja zwiększyła się w przypadku OMP o 5,6%, masła o 1,6%, sera o 2,2%, natomiast produkcja PMP obniżyła się o 3,6%.

Handel

W okresie od stycznia do maja br. unijny eksport masła był o 5% niższy niż po pięciu miesiącach 2017 r. W przypadku sera i OMP UE zwiększyła eksport odpowiednio o 1% i 4%, natomiast o 9% obniżył się wolumen eksportu PMP.

Zapasy

Unijne zapasy interwencyjne OMP w czerwcu obniżyły się o ponad 35 tys. t i na koniec czerwca wyniosły 307,5 tys. t. Minimalna cena sprzedaży na przetargu w czerwcu wyniosła 119 EUR/100kg (w maju 115,5 EUR/100kg).

Ceny

Średnia unijna cena mleka w skupie w czerwcu została oszacowana na poziomie 32,37 EUR/100kg i była o 1% wyższa niż w maju, która skorygowana została do poziomu 32,05 EUR/100kg. W relacji r/r średnia unijna cena mleka w skupie była o 2,3% niższa. U największego unijnego producenta mleka – w Niemczech – cena mleka w czerwcu wyniosła 32,56 EUR/100kg.

Na koniec lipca br. średnie tygodniowe ceny produktów mleczarskich obniżyły się w stosunku do cen z końca czerwca, z wyjątkiem sera Edam, Gouda i serwatki w proszku. Najwyższy spadek ceny (o 6%) odnotowano dla OMP.

Rynek mleka w Polsce

W czerwcu dynamika wzrostu skupu surowego mleka krowiego nieco wyhamowała. Skupiono o 2% więcej mleka niż w czerwcu 2017 r. Po pierwszym półroczu br. skup jest o 2,9% wyższy niż w tym samym okresie ubiegłego roku.

Ceny

Średnia krajowa cena mleka surowego w skupie wyniosła w czerwcu 128,52 zł/hl, co oznacza, że obniżyła się w stosunku do ceny z maja o 0,5%. Najniższa średnia cena mleka odnotowana została w województwie łódzkim (115,17 zł/hl), a najwyższa w województwie podlaskim 136,7 zł/hl.

Produkcja produktów mleczarskich

W okresie od stycznia do czerwca br. produkcja masła była o prawie 11% wyższa niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Wyższa była produkcja serów podpuszczkowych dojrzewających o 6%, śmietany normalizowanej o 3%, serów świeżych i twarogów o 6% oraz mleka i śmietany w postaci stałej o 10%. Spadła natomiast produkcja jogurtów (w tym jogurty w postaci stałej) o prawie 2%.

Handel

W maju polski handel zagraniczny produktami mleczarskimi nieco osłabł. Wartość eksportu produktów mleczarskich obniżyła się, natomiast importu wzrosła. Jednak w dalszym ciągu saldo handlowe wyrażone w euro jest dodatnie i po pięciu miesiącach br. jest o 6% wyższe w stosunku do tego samego okresu w 2017 r.

Komentarz

W UE ceny mleka powoli zaczynają rosnąć. Cena liczona w ekwiwalencie OMP i masła przekroczyła w czerwcu unijną średnią cenę mleka o ponad 5 EUR/100kg. Na koniec lipca ta relacja może się pogorszyć z uwagi na spadek cen masła. W przypadku OMP pochodzącego z zapasów interwencyjnych cena utrzymuje się poniżej unijnej ceny interwencyjnej, pomimo wzrostu obrotów handlowych tym produktem. Niska cena i osłabienie euro do dolara wpływa na poprawienie konkurencyjności ofert sprzedaży OMP na rynkach międzynarodowych. To zwiększa eksport OMP i wpływa na zwiększony popyt, a w konsekwencji na powolny spadek zapasów interwencyjnych OMP w UE. Wojna handlowa pomiędzy USA a Chinami i Meksykiem może pozytywnie wpłynąć na unijny handel produktami mleczarskimi. Chiny i Meksyk to czołówka światowych importerów OMP.

Susza, która mocno doświadczyła unijnych producentów zbóż, wpłynęła również na obniżenie jakości pastwisk. W okresie od maja do drugiej dekady czerwca najgorzej pod tym względem wyglądała sytuacja we wschodnich i północno-wschodnich Niemczech, w Irlandii i w mniejszym stopniu północnej części Wielkiej Brytanii i północno-wschodniej Francji. W Polsce ten problem jest również odczuwalny. Sytuacja ta może wpłynąć na wyższe koszty pasz dla bydła mlecznego.

W Polsce spadek cen mleka w skupie wyhamowuje i prawdopodobnie od lipca średnie ceny mleka powoli zaczną rosnąć. KOWR w lipcowej prognozie przewiduje kształtowanie się cen mleka w skupie we wrześniu w przedziale 127-133 zł/hl, natomiast w grudniu 128-137 zł/hl. 

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl