Sytuacja rynkowa

Chiny obniżyły taryfy celne na sery dla USA z 12 do 8%, które obowiązują od grudnia 2017 r. Zwiększy to konkurencyjność amerykańskich produktów na rynku chińskim. Ostatni kilkuletni okres charakteryzował się dużym wzrostem importu serów przez Chiny. Największym dostawcą tego produktu jest Nowa Zelandia (Australia i Nowa Zelandia posiadają korzystne umowy handlowe z Chinami). W 2016 r. wzrost dostaw serów do Chin odnotowały Australia oraz UE, natomiast spadek odnotowano w USA.

W UE w dalszym ciągu nierozwiązany jest problem zapasów SMP, które na koniec roku wyniosły około 380 tys. t (2016 r: 355 tys. t). Zwiększony popyt na produkty mleczarskie nie skutkował obniżeniem tych zapasów z uwagi na zbyt wysoką cenę zbytu. Mechanizm automatycznego skupu po osiągnięciu minimalnej ceny prawdopodobnie będzie zmieniony od marca 2018 r. O cenie i wielkości skupu będzie decydować KE, kierując się ograniczaniem nadmiernych zapasów.

Ze wstępnych danych wynika, że w okresie od stycznia do listopada br. nastąpił wzrost produkcji mleka u czołowych światowych eksporterów (Australia, USA, UE, Nowa Zelandia) – o 1,4% w stosunku do tego samego okresu 2016 r. Na północnej półkuli w USA i UE produkcja mleka (dla UE wg danych skupu) wzrosła odpowiednio o 1,5% i 0,8%. Na południowej półkuli w Australii i Nowej Zelandii w okresie od lipca do listopada (sezon liczony od VII) produkcja mleka wzrosła odpowiednio o 3,1% i 0,5% w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku.

Po dwóch grudniowych sesjach na GDT średnia ważona produktów mleczarskich wyniosła 2969 USD i była na porównywalnym poziomie jak na ostatniej listopadowej sesji (2970 USD). W grudniu 2017 r. średni wolumen sprzedaży produktów mleczarskich obniżył się w stosunku do listopada, jednak wciąż był o prawie 1/3 wyższy niż w grudniu 2016 r. Na ostatniej sesji grudniowej spadły średnie ważone ceny masła (-13% m/m), sera cheddar (-12%), OMP (-2%) i PMP (-1%). 

Sytuacja w UE

Produkcja

Skup mleka krowiego w UE (źr. MMO) w okresie od stycznia do października 2017 r. wyniósł 130,6 mln t, co oznacza wzrost o 0,8% w stosunku do tego samego okresu 2016 r. Pośród największych unijnych producentów mleka, w Niemczech i we Francji skup był niższy o 1,2%. W Holandii również odnotowano spadek o 0,5%. Natomiast zwiększono dostawy mleka do skupu we Włoszech (+2,9%), w Wielkiej Brytanii (+0,7%) i w Polsce (+4,6%).

Produkcja produktów mleczarskich

Po dziesięciu miesiącach 2017 r. w UE obniżyła się w stosunku do analogicznego okresu 2016 r. produkcja masła (-2,5% r/r) i OMP (-4,7%), mleka spożywczego (-0,9%), natomiast wzrosła produkcja PMP (2,3%), serów (1,7%), mleka fermentowanego (0,7%), śmietany (2,1%). 

Handel

Wolumen unijnego eksportu masła po dziesięciu miesiącach 2017 r. był o 17% mniejszy niż w tym samym okresie 2016 r. Największy spadek ilości wysłanego masła z UE odnotowano w dostawach do Arabii Saudyjskiej. Do tego odbiorcy wyeksportowano 8,6 tys. t, natomiast w porównywalnym okresie 2016 r. było to 15,4 tys. t. Z kolei duży wzrost eksportu masła zrealizowano do USA z wynikiem 23,3 tys. t (+51%). W okresie od stycznia do października 2017 r. wzrósł również eksport serów (+4%), SMP (+39%) i PMP (2%). W przypadku serów wolumenowo najwięcej wzrósł eksport do Japonii, dokąd wysłano 80,8 tys. t serów, podczas gdy w tym samym okresie 2016 r. wyeksportowano tam 64,7 tys. t serów. Jednak ten kierunek eksportu ma znaczny potencjał do dalszego rozwoju po zawarciu pod koniec ubiegłego roku umowy gospodarczej pomiędzy UE i Japonią. Na podstawie tej umowy zmaleją taryfy celne na sery twarde (np. Gouda, Cheddar) – sukcesywnie do 0% po 15 latach, oraz na miękkie i sery świeże (np. Mozzarella, Feta) do poziomu 0% dla ilości bieżącego unijnego eksportu. Przed zawarciem umowy taryfy celne dla obu kategorii serów wynosiły do 29,8%. Po dziesięciu miesiącach 2017 r. liderem importowym serów z UE pozostały Stany Zjednoczone (116,8 tys.t).

W przypadku proszków mleka to w okresie od stycznia do października 2017 r. eksport OMP wzrósł o 39%, a PMP o 2% w stosunku do analogicznego okresu 2016 r. Największym odbiorcą OMP i PMP z UE jest Algieria (104 tys. t i 61,9 tys. t), dokąd dostawy wzrosły odpowiednio o 45% i 126%. Wolumenowo duży wzrost eksportu OMP odnotowano dla Chin, dokąd wysłano 64,8 tys. t tego produktu (+65%). 

Ceny

W listopadzie średnia ważona cena mleka w UE wyniosła 37,6 EUR/100kg (dane szacowane). W ciągu miesiąca wzrosła o 0,4%, natomiast w porównaniu z ceną z listopada 2016 wzrosła o 18%. Średnie unijne ceny produktów mleczarskich wyniosły w listopadzie 2016 r.: masło 526 EUR/100kg; ser edam 331 EUR/100kg; OMP 151 EUR/100kg; PMP 275 EUR/100kg.

Rynek mleka w Polsce

W Polsce do skupu dostarczono w listopadzie 2017 r. 872 mln l mleka krowiego, tj. o 5,2% więcej niż w listopadzie 2016 r. W okresie od stycznia do listopada 2017 r. wielkość skupu mleka krowiego była o 4,6% wyższa niż w tym samym okresie 2016 r. 

Przeciętna cena skupu mleka wzrosła w listopadzie o 1,9% i wyniosła 151,24 zł/hl. W porównaniu z ceną z listopada 2016 r. była o 17% wyższa.

W Polsce w okresie od stycznia do listopada 2017 r. produkcja masła była o 3,2% wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wzrosła również produkcja serów. W przypadku serów podpuszczkowych dojrzewających zmiana wyniosła 4,7%, a serów świeżych niedojrzewających i twarogów 2,5%. Produkcja mleka i śmietany w postaci stałej była o 7,4% niższa, a jogurtów o 4,7% niższa. 

W okresie od stycznia do października 2017 r. saldo polskiego handlu zagranicznego produktami mleczarskimi wyrażone w euro było o 74% wyższe niż w tym samym okresie ubiegłego roku i wyniosło około 950 mln euro. W tym czasie eksport urósł o 39%, import o 10%. Około ¾ wysyłanych z Polski produktów mleczarskich jest kierowanych do krajów UE, natomiast import jest prawie w całości (99,5%) realizowany z krajów UE.

 

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl