Wstęp

Miesięczna zmiana cen najbliższych dwóch kontraktów na pszenicę (notowania z 6 lutego 2017 r.) wygasających w marcu i maju 2017 r. była niekorzystna dla inwestorów oczekujących wzrostów cen.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
marzec '17 maj '17
06.02.2017 169,00 170,25
06.01.2017 171,25 173,25
05.02.2016 178,00 180,00
Zmiana m/m -1,31% -1,73%
Zmiana r/r -5,06% -5,42%

Produkcja

Pierwsza w tym roku prognoza globalnej wielkości produkcji pszenicy w sezonie 2016/17 przygotowana przez USDA łączy się z nowymi rekordowymi danymi w bieżącym sezonie gospodarczym. W stosunku do grudniowych szacunków dotyczących zbiorów pszenicy na świecie, styczniowe są o 0,2% wyższe, a w zestawieniu z sezonem 2015/16 o 2,34% wyższe (+17,2 mln t r/r). Poprawa globalnego wyniku produkcji pszenicy wynika z miesięcznych korekt w górę danych dotyczących produkcji m.in. w UE, Argentynie i Rosji. Natomiast porównując pod względem wolumenowym bieżący i poprzedni sezon, to znaczący wzrost zbiorów pszenicy miał miejsce: w Rosji o 11,5 mln t; w Australii o 8,5 mln t; w USA o 6,7 mln t; Kanadzie o 4,1 mln t i Argentynie 3,7 mln t. Spadek produkcji w UE o 15,7 mln t spowodowany skrajnie niekorzystnymi warunkami pogodowymi jakie miały miejsce przede wszystkim we Francji. W pewnym stopniu zniwelowało to i tak dużą podaż pszenicy na rynku globalnym. Dziś można jedynie kreślić scenariusze związane z hipotetyczną sytuacją rynkową tego surowca i kształtowaniem się jego ceny w przypadku gdyby zbiory pszenicy w UE w 2016/17 były na zbliżonym poziomie jak w sezonie 2015/16.

Pszenica
dane globalne mln t
14/15 15/16 szac. 16/17 progn.
grudzień
16-17 progn
styczeń
produkcja 728,1 735,5 751,3 752,7
zużycie 705,7 712,3 739,8 739,9
handel (eksport) 161,8 172,1 175,4 177,0
zapasy końcowe 217,3 240,5 252,1 253,3

Dane wg raportu USDA I 2017 r.

UE: Komisja Europejska w opublikowanym pod koniec grudnia bilansie zbóż podniosła poprzednie szacunki zbiorów pszenicy zwyczajnej w UE w 2016 r. o 0,3 mln t. do poziomu 134,1 mln t. Według bieżącej prognozy byłyby one niższe o 17,2 mln t w stosunku do zbiorów w 2015 r.

Zużycie

Dane dotyczące globalnego zużycia pszenicy pozostały praktycznie na podobnym poziomie (wzrost o 0,02%) jak w grudniowej projekcji przygotowanej przez analityków USDA. W korespondencji z większą produkcją, oznacza to dociążenie wolumenu zapasów końcowych w światowym bilansie pszenicy. W przypadku globalnego zużycia warto odnotować, że prognoza na bieżący sezon przewiduje jego wzrost o 27,6 mln t (+3,9%) w stosunku do 2015/16. Duże zmiany zużycia pszenicy w relacji r/r oczekiwane są w Kanadzie wzrost o 30% (+2,4 mln t), w Brazylii wzrost o 9,5% (+1 mln t), w USA wzrost o ponad 6% (+2 mln t), w Rosji wzrost o 5,4 % (+2 mln t). Najwyższa wolumenowa zmiana zużycia ma mieć miejsce w Indiach (+8,3 mln t).

UE: Według prognozy KE z 22 grudnia 2016 r. w Unii Europejskiej zużycie pszenicy zwyczajnej (miękkiej) w bieżącym sezonie powinno wynieść 119,9 mln t. Ilość ta pokrywa się z szacowanym na poprzedni sezon wynikiem. Zmiany w relacji r/r prognozowane są w zużyciu pszenicy z przeznaczeniem na: spożycie - wzrost z 47,6 do 47,8 mln t, przemysł - wzrost z 10,6 do 11 mln t, pasze – spadek z 55,8 do 55,3 mln t.

Handel

Styczniowa prognoza USDA dotycząca wielkości globalnego handlu pszenicą przewiduje wyższy poziom eksportu i importu na świecie w bieżącym roku w stosunku do szacunków handlu pszenicą z grudnia 2016 r. Rekordowy przewidywany poziom wysyłek w ilości 177 mln t, to efekt wyższego popytu krajów z regionu południowej Azji (głównie z Indii) oraz Ameryki Południowej (głównie z Brazylii).

Wysokie zbiory pszenicy w Australii w połączeniu ze wzrostem popytu w bliskich dla Australii regionach świata (południe i południowy wschód Azji), zwiększyły potencjał eksportowy australijskiej pszenicy do rekordowego dla tego kraju poziomu 23,5 mln t (+49% r/r).

Rosja stała się głównym graczem na rynkach Bliskiego Wschodu. W pierwszym półroczu bieżącego sezonu na egipskich przetargach dotyczących dostaw pszenicy dominowały transakcje (65% całości wolumenu) z udziałem rosyjskich dostawców.

Pomimo silnego dolara amerykańskiego eksport pszenicy z USA spodziewany jest o ponad 4 mln t wyższy niż w ubiegłym sezonie. Amerykanie w okresie 6 miesięcy zwiększyli międzynarodowe dostawy pszenicy głównie odmiany HRW (+91% r/r), która dominuje w eksporcie pszenicy tego kraju (41% udziału w okresie pierwszych 6 miesięcy 2016/17). Wzrósł o 33% eksport odmiany HRS i o 18% odmiany White. W badanym okresie spadł eksport odmian SRW (-33%) i Durum (-34%).

Z kolei po stronie importerów wyróżniają się Indie, które zamieniły rolę eksportera w importera. USDA podniosła prognozę importu pszenicy do tego kraju z 3 mln t w grudniu do 3,7 mln t w styczniu 2017 r. Rząd indyjski z uwagi na niskie zapasy tego surowca obniżył stawki celne do zera w grudniu 2016 r. Pierwsza redukcja z 25% do 10% miała miejsce we wrześniu. Wzrosły również prognozy importu dla Wietnamu (+0,3 mln t), Brazylii (+0,3 mln t) i Bangladeszu (+0,2 mln t)

Zapasy

W styczniowej projekcji popytu i podaży pszenicy na świecie przygotowanej przez analityków USDA wzrost globalnych zapasów do nowego rekordowego poziomu ponad 253 mln t jest efektem wyższej prognozy produkcji przy praktycznie niezmienionej wielkości zużycia tego surowca. Istotne zmiany prognozy zapasów końcowych w okresie miesiąca dotyczą USA, Rosji i Australii.

W stosunku do prognozy z grudnia, styczniowa projekcja zapasów pszenicy na koniec bieżącego sezonu w przypadku Australii została skorygowana w dół o ponad 650 tys. do 6,7 mln t (2015/16: 6 mln t), natomiast wzrost zapasów o ok. 1,2 mln t do 32,3 mln t szacuje się dla USA oraz o 500 tys. t do 10,6 mln t dla Rosji.

W bieżącym sezonie w globalnym bilansie pszenicy udział chińskich zapasów jest już na poziomie 44%. Wzrost zapasów w tym kraju to efekt wsparcia rządowego skierowanego do lokalnych producentów pszenicy oraz niższego zużycia w ostatnich sezonach. W 2016/17 zapasy końcowe w Chinach prognozowane są na poziomie 117 mln t (2015/16: 112 mln t, 2012/13: 54 mln t).

UE: Korekty w unijnym bilansie pszenicy zwyczajnej w pozycjach produkcji (zwiększenie) i zużycia (zmniejszenie) spowodowały nieznaczny wzrost prognozy zapasów końcowych tego surowca. W projekcji KE z końca grudnia 2016 r. zapasy końcowe na sezon 2016/17 mogą ukształtować się na poziomie 10 mln t, co oznacza wzrost o 8% w stosunku do poprzedniej prognozy. W relacji rocznej zapasy mają być niższe o prawie 37%.

Ceny

Giełda CBOT: grudzień rozpoczął się od ustanowienia nowego najniższego poziomu kursu kontraktu marcowego 2017 r na pszenicę. Na sesji 1 grudnia minimalny kurs osiągnął cenę 393 c$/bu (144.40 USD/t), a zamknięcie notowań w tym dniu zostało ustalone na poziomie 395,5 c$/bu (145,32 USD/t). Wzrosty i korekta notowań trwały dwa tygodnie. Spadek notowań kontraktu towarzyszył informacji o rekordowym osłabieniu kursu euro wobec dolara amerykańskiego. Spadkowi kursu kontraktów na CBOT nie pomogły dobre wyniki eksportowe amerykańskiej pszenicy. W grudniu, po okresie świątecznym oraz na początku stycznia kurs kontraktów umacniał się. Inwestorzy zajmowali pozycje w oczekiwaniu na cykliczne raporty USDA. Pomimo niezbyt pomyślnych danych płynących z nowych prognoz dotyczących rynku globalnego pszenicy (zwiększona podaż i zapasy końcowe), to dla części inwestorów niektóre dane związane z rynkiem USA mogła być odczytywane w pewnym stopniu pozytywnie (ryzyko pogodowe, mniejsze zasiewy). Pozwoliło to utrzymać, a nawet wzrosnąć notowaniom pszenicy do 167,75 USD/t w trakcie sesji 17 stycznia. Ryzyko wpływu pogody na przyszłe zbiory w USA jest wyraźnie odczuwalne na parkietach giełdowych. Przy najniższych od ponad 100 lat zasiewach pszenicy ozimej w USA obawy o plony będą mocno wpływać na krótkookresową zmienność notowań. Ograniczeniem jest globalna wysoka podaż pszenicy.

Giełda MATIF: początek grudnia charakteryzował się dalszym spadkiem notowań najbliższego kontraktu marcowego pszenicy. Minimum notowań wspomnianego kontraktu zostało ustanowione na sesji 5 grudnia 2016 r. Kurs minimalny wyniósł 161,75 EUR a zamknięcie 162.25 EUR. Wzrosty wraz krótkotrwałą z niewielką „świąteczną korektą” wspomagały dobre wyniki eksportowe UE, ogłaszane zamówienia na dostawy pszenicy do Tunezji, Maroko i Algierii oraz rekordowo niskie kursy euro w stosunku do dolara amerykańskiego. Na początku stycznia mieliśmy do czynienia ze wzrostem kursów kontraktów, a po osiągnięciu przez marcowy kontrakt maksimum (172 EUR/t) w trakcie notowania sesyjnego 9 stycznia, w kolejnych dniach kurs tego kontraktu lekko obniżał się wahając się później na sesjach giełdowych w przedziale 168,5-171 EUR. Na giełdzie MATIF poziom 172 EUR jest dużą barierą dla wzrostu notowań najbliższego kontraktu marcowego. Od września 2016 r. cena ta była dwukrotnie osiągana na sesjach: 31 X 2016 r. i 9 stycznia br. , jednak w obu przypadkach zabrakło impulsu do dalszego wzrostu notowań.

 

Ceny pszenicy konsumpcyjnej na rynkach międzynarodowych

Egipt – przetargi na dostawy pszenicy:
14 styczeń 2017 r. ilość 235 tys. t dostawy 22 lutego – 3 marca 2017 r.

  • Rosja 175 tys. t, 187,5 – 188,34 + 11,39 - 12,3 USD/t
  • Rumunia 60 tys. t, 189,65 + 10,7 USD/t

29 XII 2016 r. , ilość 235 tys. t dostawy 1-10 lutego 2017 r. :

  • Rosja 175 ty s. 186,25-187,15 + fracht 10,25-11,1 USD/t
  • Ukraina 60 tys. t 187 + fracht 10,2 USD/t

21 XII 2016 r. , ilość 360 tys. t dostawy 20-31 stycznia 2017 r :

  • Argentyna: 120 tys. t 173 – 173,5 + fracht 23,65 USD/t
  • Rosja 180 ty s. 186,7-187 + fracht 9,9-11,5 USD/t
  • Rumunia 60 tys. t 189,7 + fracht 10,9 USD/t

Udział dostaw całkowitych z Rosji w bieżącym sezonie (stan na 30 XII 2016 r.) wynosi 65%.

Algieria – przetarg 475 tys. t, dostawa w marcu br.

  • Ceny ma bazie C&F: 198-202 USD/t

UE – notowania z 12 stycznia 2017 r.

  • Niemcy Hamburg 175 EUR/t (dost. I)
  • Francja Rouen 169 EUR/t (dost. I, II, III)

Morze Czarne notowania z 13 stycznia 2017 r

  • Rosja Noworosyjsk 181,5 USD/t (dost. II)
  • Ukraina (miękka, kl.3) 182 USD/t (dost. I)

USA notowania z 13 stycznia 2017 r

  • HRW Nr.2, FOB Zat. Meksykańska 204 USD/t (dost. I)
  • SRW Nr. 2 FOB Zat. Meksykańska 186 USD/t (dost. I)

 

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl