Wstęp

W marcu ceny kontraktów pszenicy na giełdzie MATIF mocno obniżyły się. Jednak w relacji do notowań w 2016 r. w tym samym okresie, poziom cen kontraktów był wyższy. W przypadku kontraktu majowego różnica cen zamknięcia 31 marca br. wyniosła 11,75 EUR.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Pszenica
maj '17 sierpień '17 grudzień '17
31.03.2017 164,50 168,00 172,00
28.02.2017 174,00 172,50 175,50
zmiana m/m -5,46% -2,61% -1,99%
maks. 3 m-ce 177,25 174,75 177,50
min. 3 m-ce 163,75 165,75 169,75
  maj '16 sierpień '16 grudzień '16
31.03.2016 152,75 161,75 167,25
Zmiana r/r +7,69% +3,86% +2,84%

Produkcja na świecie

W marcowej prognozie światowych danych bilansowych pszenicy przygotowywanej przez USDA  wzrosła wielkość produkcji o 0,4% (+2,84 mln t) w relacji m/m. W stosunku do poprzedniego sezonu jest to wzrost na poziomie 2,15% (+15,8 mln t). Na nowy wynik miały wpływ dwa ważne wydarzenia: zapowiadane naszym w poprzednim raporcie rekordowe zbiory w Australii oraz wyższe szacunki zbiorów w Argentynie. Obecne dane uwzględniają już oszacowaną wielkość produkcji po zbiorach na obu półkulach, co powoduje, że w kolejnych raportach zmiany produkcji nie powinny znacząco wahać się, zwłaszcza w przypadku półkuli północnej.

Pszenica
dane globalne mln t
14/15 15/16 szac. 16/17 progn.
luty
16/17 progn
marzec
produkcja 728,3 735,3 748,2 751,1
zużycie 705,7 712,5 740,4 741,4
handel (eksport) 161,8 172,1 178,3 180,1
zapasy końcowe 217,5 240,3 248,6 249,9

Dane wg raportu USDA III 2017 r.

Warto odnotować rozbieżności wielkości zbiorów w Indiach. Według danych USDA zbiory w sezonie 2016/17 powinny wynieść tam 87 mln t, natomiast Ministerstwo Rolnictwa w Indiach podaje, że wielkość zbiorów wyniesie 96,6 mln t. Źródłem rozbieżności jest odmienność w podawaniu wielkości zbiorów w określonym sezonie. W Indiach zbiory pszenicy kończą się w lutym i sezon liczony jest od początku kwietnia do końca marca, podczas gdy w USA sezon liczony jest od czerwca do maja.

Na półkuli północnej rozpoczyna się sezon na zasiewy zbóż jarych. W przypadku ozimin dominują informacje o dobrym przezimowaniu roślin. Wobec takiego stanu rzeczy warunki pogodowe do czasu żniw będą odgrywały ważną rolę w kształtowaniu cen ziarna.

Jednocześnie na rynek pszenicy dochodzą informacje (źr. FAO) o spodziewanych wyższych zbiorach tego surowca w krajach Afryki Północnej (w tym m.in. Egipt, Algieria), będących ważnymi światowymi importerami. Wysokie zbiory są również spodziewane w Maroku, gdzie susza, która miała miejsce w poprzednim roku, spowodowała duże starty. W przypadku realizacji tego scenariusza, skutkować to będzie zmniejszeniem wielkości importu pszenicy przez te kraje i zwiększeniem walki konkurencyjnej o te rynki pomiędzy dostawcami z Rosji, Ukrainy i krajów UE.

UE

Komisja Europejska w nowym bilansie pszenicy miękkiej w UE wprowadziła niewielkie korekty w porównaniu do zeszłomiesięcznych szacunków. O 0,2 mln t podwyższona została wielkość produkcji i osiągnęła poziom 134,3 mln t. Utrzymane zostały dane dotyczące zapasów początkowych w wysokości 14,8 mln t.

KE przedstawiła prognozę najbliższych zbiorów pszenicy zwyczajnej w UE w wysokości 143 mln t. Areał zasiewów ma objąć powierzchnię 23,76 mln ha (poprzedni sezon: 24,23 mln ha). Wzrost produkcji jest związany ze spodziewaną wyższą średnia wydajnością, która ma wynieść 6 t/ha (w poprzednim sezonie 5,5 t/ha).

Wstępne szacunki pokazują, że w sezonie 2017/18 spodziewany jest wzrost produkcji o 8,6 mln t (+ 6,4%), a podaż pszenicy miękkiej po uwzględnieniu zapasów i importu ma wzrosnąć o 4,2 mln t (+2,8%) i osiągnąć poziom 156,6 mln t (2016/17: 152,4 mln t). Szacunki opierają się o pozytywne wstępne oceny kondycji pszenicy ozimej u największych producentów europejskich.

Zużycie

Nowa prognoza światowego zużycia pszenicy na poziomie 741,4 mln t (wzrost o 1 mln t m/m) to głównie zasługa rynku indyjskiego. Popyt na ten surowiec, który zwiększył się po zniesieniu barier celnych, był wymuszony niskim stanem zapasów w tym kraju – ten był z kolei spowodowany niskimi zbiorami w poprzednim sezonie. Wielkość zużycia pszenicy w Indiach w obecnym sezonie (sezon liczony wg zasad przyjętych w raportach USDA) ma wzrosnąć i osiągnąć poziom 98 mln t. Na zmianę światowego zużycia miała również wpływ obniżona prognoza zużycia tego zboża w UE: z 129,2 mln t do 128,7 mln t.

UE: W przypadku pszenicy miękkiej wielkość jej zużycia w UE w sezonie 2016/17 pozostała na poziomie 118 mln t (prognoza KE z końca lutego br.). Natomiast w 2017/18 zużycie ma być nieco niższe (117,5 mln t). Niższe o 0,6 mln t ma być zużycie na cele paszowe, natomiast wzrost prognozuje się na cele spożycia i przemysłu.

Handel

Wzrosła prognoza wielkości handlu międzynarodowego pszenicą w bieżącym sezonie. Dane z marca potwierdzają wzrost potencjału eksportowego (wzrost produkcji) oraz tempa wysyłek zboża w Argentynie i Australii. Prognoza eksportu dla obu krajów zwiększyła się odpowiednio o 1,5 mln t i o 0,5 mln t. Utrzymuje się zwiększony popyt na pszenicę w krajach Azji Południowej i Południowo-Wschodniej. Mocno zwiększyła się prognoza dostaw pszenicy do Indii. Wzrost o 1,8 mln t (do poziomu 5,5 mln t) w stosunku do szacunków z lutego br. wiąże się ze zniesieniem barier celnych na to zboże w grudniu 2016 r., ale tak duże tempo zmian ilości importowanego ziarna może mieć swoje źródło w sygnalizowanym powrocie do stosowania barier celnych w połowie 2017 r.

UE

W przypadku realizacji scenariusza optymalnego poziomu produkcji pszenicy w UE w sezonie 2016/17, wielkość unijnego eksportu ma powrócić w przyszłym sezonie do poziomu ca. 29 mln t. Taka sytuacja będzie oznaczać ostrą walkę konkurencyjną o afrykańskie i bliskowschodnie rynki zbytu, gdzie Rosja w bieżącym sezonie umocniła swoją pozycję (wzrost udziału dostaw pszenicy do Egiptu do 70%). Sytuację mogą skomplikować oczekiwane wyższe zbiory pszenicy w krajach tego regionu.

Lutowa prognoza KE dotycząca eksportu pszenicy miękkiej z UE pozostała bez zmian (24 mln t w bieżącym sezonie), a import nieznacznie skorygowano w dół o 0,1 mln t do poziomu 3,3 mln t. W przyszłym sezonie spodziewany jest wzrost wolumenu eksportu pszenicy miękkiej o 20% (do poziomu 28,9 mln t), import ma pozostać na poziomie 3,3 mln t.

Zapasy

Bardzo dobre wyniki produkcji pszenicy w Argentynie i Australii zmieniły obraz wielkości zapasów końcowych tego zboża u głównych eksporterów (Australia, Argentyna, Kanada, UE, Rosja, Ukraina, Kazachstan, USA) na tle danych światowych. Zapasy w tej grupie są najwyższe od 6 lat, co jest istotnym czynnikiem wpływającym na cenę pszenicy. W ciągu jednego sezonu zapasy tego zboża wzrosły w USA o 16%, w Australii i Kanadzie o ok. 30%, a w Rosji podwoiły się. Szacowany globalny wzrost zużycia pszenicy poprawił nieco trudną sytuację producentów.

Warto też odnotować, że według nowych prognoz analityków USDA suma zapasów końcowych w Chinach ma wzrosnąć o ponad 13% w relacji r/r do poziomu 111 mln t. W ciągu czterech sezonów zapasy urosły tam ponad dwukrotnie, a udział chińskich zapasów końcowych w bieżącym sezonie ma przekroczyć 44% zapasów światowych. W zestawieniu zapasów globalnych bez uwzględnienia rynku chińskiego wielkość zapasów obniżyła się pierwszy raz od czterech sezonów.

UE: KE szacuje, że wielkość zapasów końcowych w UE w bieżącym sezonie (dane z 28 II 2017 r.) osiągnie poziom 10,3 mln t. W przyszłym sezonie wielkość ta ma być podobna (10,2 mln t) dzięki wyższemu eksportowi.

Ceny

Po korekcie w dół notowań kontraktów pod koniec stycznia br. początek lutego charakteryzował się mocnym odbiciem w górę. Kontrakt majowy ustanowił nowe maksima w br. na poziomie 178 EUR  podczas sesji 2 marca, a na zamknięciu cena została ustalona na poziomie 177,25 EUR. W marcu zaczęły przeważać negatywne nastroje na giełdach towarowych, co doprowadziło do spadków notowań do poziomu 167 EUR, a więc najniższego kursu osiągniętego w bieżącym roku. Przebicie tego kursu i utrzymanie tendencji spadkowej może zagrozić obniżeniem się ceny poniżej 165-165,5 EUR. Jest to ważny poziom wsparcia notowań dla tego kontraktu ustanowionego 4 lipca 2016 r. i następnie potwierdzonego 5 grudnia ubiegłego roku. Porównując okres pierwszego kwartału w latach 2015 r., 2016 r. i 2017 r. , w bieżącym brak było głębszych spadków notowań pszenicy zwykle pojawiąjących się w tym czasie.

W przypadku giełdy CBOT najwyższa cena kontraktu majowego w wysokości 175,3 EUR została ustanowiona w trakcie sesji 16 marca. Jednak podobnie jak na giełdzie MATIF, marzec był miesiącem spadków notowań o dużej dynamice.

Ceny pszenicy konsumpcyjnej na rynkach międzynarodowych

UE – notowania z 16 marca 2017 r.

  • Niemcy Hamburg 176,5 EUR/t (dost. III)
  • Niemcy Drezno 155 EUR/t (dost. III)
  • Francja Rouen 167 EUR/t (dost. III, IV)

Morze Czarne – notowania z 17 marca 2017 r.

  • Rosja Noworosyjsk 188 USD/t (dost. III)
  • Ukraina (miękka, kl.3) 185 USD/t (dost. III)

SRW Nr. 2 FOB Zat. Meksykańska 184 USD/t (dost. IV)

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl