Wstęp

Wszystkie trzy najbliższe kontrakty odnotował spadki na przestrzeni ostatniego miesiąca. Przeceny są jednak nieduże i notowania są względnie stabilne. Wpływ taniejącej ropy na światowych rynkach jest w pewnym stopniu równoważony przez doniesienia o prognozie znaczącej redukcji areału zasiewów rzepaku m.in. we Francji pod zbiory w 2019 r.

MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t)
Rzepak
luty'19 maj'19 sierpień'19
6.11.2018 374,00 373,75 368,50
5.10.2018 382,50 382,00 374,00
zmiana m/m -2,2% -2,2% -1,5%
  luty'18 maj'18 sierpień'18
6.11.2017 374,00 379,25 378,00
Zmiana r/r 0,0% -1,5% -2,5%

Produkcja

Źródło: USDA

Świat: W raporcie USDA (Departament Rolnictwa USA) po raz pierwszy od dłuższego czasu została podniesiona prognoza globalnych zbiorów rzepaku na bieżący rok. Zmiana nie była duża (+0,6% m/m) i wynikała głównie ze zwiększania szacunków dla Unii Europejskiej (o 500 tys. t do 19,5 mln t). W dalszym ciągu wolumen jest niższy niż w sezonie 2017/18 (-4% r/r).

UE: W październikowej prognozie Komisji Europejskiej prognoza zbiorów rzepaku w bieżącym sezonie została nieznacznie podwyższona, do 19,8 mln t. To w dalszym ciągu o 10% mniej r/r i o ponad 8% mniej, niż wynosi pięcioletnia średnia. Areał kształtuje się na poziomie 6,85 mln ha (+1,5% r/r).

Największym producentem pozostaje Francja (4,9 mln t, -9,3% r/). Następnie Niemcy 3,7 mln t (-14,2% r/r), Polska 2,2 mln t (-20% r/r) i Wielka Brytania 2,1 mln t (-4% r/r).

Zapasy i zużycie

Świat: Wraz z wyższą prognozą produkcji i niższym wzrostem zużycia zapasy końcowe po sezonie 2018/19 uległy niewielkiemu wzrostowi, do 6,2 mln t.

Globalna konsumpcja rzepaku pozostaje na podobnym poziomie jak przed miesiącem (zob. tab.). Prognozowane 72,11 mln to o niecały 1% więcej niż w ubiegłym sezonie. Największym konsumentem nasion bez zmian są Unia Europejska (24 mln t) i Chiny (19,5 mln t).

Handel

Świat: Wolumen prognozowanego eksportu w sezonie 2018/19 utrzymuje się na poziomie 17,5 mln t, czyli wynosi o niespełna 7% więcej niż przed rokiem. W związku z dobrymi zbiorami szacowany jest wzrost eksportu z Ukrainy do 2,55 mln t.

Polska: Do sierpnia 2018 r. wyeksportowano z Polski prawie 138 mln t rzepaku, czyli o 44% mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Ponad 90% nasion trafiło do Niemiec. Zmniejszył się też wywóz oleju rzepakowego. Z ponad 100 tys. t w ubiegłym roku wolumen spadł do 53 tys. (-48% r/r). Największym odbiorcą były Czechy (19% całości).

Import rzepaku do Polski w analizowanym okresie wzrósł r/r z 354 do 535 tys. t (o ponad 51%). Największy wolumen na krajowy rynek dostarczyły Czechy (129 tys. t), Rumunia (103 tys. t) i Słowacja (97 tys. t). W przypadku oleju import zmniejszył się  do 107 tys. (-9%).

Wartym podkreślenia jest fakt nasilonego importu na początku bieżącego sezonu 2018/19. W okresie lipiec-sierpień sprowadzono do Polski ponad 200 tys. t nasion rzepaku, czyli o 2/3 więcej niż przed rokiem.

Ceny

Wrzesień: Kontrakt z terminem zapadalności na listopad zaczął wrzesień od spadków. Trwały one do drugiej połowy miesiąca. Mimo napiętego bilansu rzepaku, posiadane przez firmy przetwórcze zapasy pozwalały na utrzymywanie cen na niższych poziomach. Koniec miesiąca przyniósł jednak wzrosty, które spowodowane były zwyżkami soi i spodziewanymi ograniczeniami przyszłego areału na skutek złych warunków podczas zasiewów w krajach Unii Europejskiej.

Październik: Po kilkudniowych wzrostach rzepaku na początku miesiąca  sytuacja ustabilizowała się. Kontrakt listopadowy przez większość października wahał się między 370 a 375 EUR/t. Mimo obaw o stan zasianego rzepaku, notowania pozostają pod presją utrzymującej się na niskim poziomie cenowym soi.

Ceny w Polsce

W tygodniu kończącym się 21 października 2018 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 1638 zł za tonę. W stosunku do wcześniejszego miesiąca doszło do nieznacznego wzrostu. W porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku cena była wyższa o 2,8%.

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie października 2018 r. oferowano od 1490 do 1580 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 1548 zł, czyli o 2% mniej niż przed miesiącem.

Zgodnie z danymi MRiRW średnia cena nasion rzepaku w sierpniu 2018 r. wyniosła 1621 zł. W stosunku do sierpnia stawka wzrosła o 1,5%. W porównaniu z sierpniem zeszłego roku cena jest o 2,2% wyższa.  

Aktualna sytuacja i przewidywania

Na giełdzie MATIF najbliższy kontrakt z zapadalnością na luty przyszłego roku pozostaje stabilny i nie podlega większym wahaniom. Oddaje to również tendencja cenowa w kraju. Stawki oferowane za rzepak są na nieznacznie wyższym poziomie niż przed rokiem i zgodnie z sezonowym trendem nieznacznie zyskują w stosunku do ubiegłego miesiąca.

Czynnikiem mogącym wpłynąć na wzrost cen rzepaku na europejskim rynku może być najgorsza od 20 lat susza, która nawiedziła Australię. Była ona powodem korekty prognoz zbiorów canoli (odmiana rzepaku) o 20%. Niższy wolumen eksportowy Australii, która trafia także na europejski rynek w połączeniu z obniżonymi zbiorami w krajach UE będzie wywierać presję na bilans rzepaku w Europie.

Kontakt

Waldemar Raczkiewicz
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 65
waldemar.raczkiewicz@ing.pl

Artur Waraksa
Ekspert ekonomiczny

+48 77 401 35 67
artur.waraksa@ing.pl

Artur Markowski
Dyrektor Regionalny ds. Korporacyjnych
Region Korporacyjny Opole

+48 77 401 35 05
artur.markowski@ing.pl