Zakładasz firmę: jak zrobić dobry biznesplan?

2019-11-08

Dobry biznes plan pozwoli Ci określić kierunki rozwoju firmy, wskaże możliwości ale i ryzyka. Zobacz, co powinno się w nim znaleźć.

Dobry biznes plan pozwoli Ci określić kierunki rozwoju firmy, wskaże możliwości i ryzyka. Zobacz, co powinno się w nim znaleźć.

Z tego artykułu dowiesz się:

Elementy dobrego biznesplanu

Są stałe - niezależnie od profilu działalności, którą zamierzasz prowadzić. 

  • Wprowadzenie/synteza
    Krótki opis Twojego pomysłu na biznes, ze wskazaniem na cechę, która będzie Cię wyróżniać na rynku. Zastanów się nad tym punktem na końcu, po wypełnieniu pozostałych elementów biznesplanu. 
  • Opis firmy
    Określ cele i wartości, sposoby funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Jaka jest misja Twojej firmy? Myśl o celach w niedalekiej ale i odległej przyszłości. To także dobre miejsce na opis posiadanych zasobów i doświadczeń, struktury organizacyjnej (wraz z rozpiską na konkretne osoby przypisane do głównych stanowisk).
  • Opis produktu lub usługi
    Co chcesz sprzedawać, jaki będzie cykl życia lub plan rozwoju Twojego produktu lub usługi? Porównaj swoją ofertę z konkurencją i wskaż to, co Cię wyróżnia. Jeśli posiadasz atesty, wyniki badań przedmiotu swojej działalności, patenty - to także jest miejsce na wspomnienie o nich.
  • Charakterystyka inwestycji
    Tutaj powinna znaleźć się wycena wraz z listą potencjalnych dostawców i wykonawców, a także harmonogram finansowania i jego potencjalne źródła. Dobrze też wskazać, jaki udział w finansowaniu inwestycji mają nasze środki własne. 
  • Analiza rynku
    Do jakich klientów kierujesz swój produkt lub usługę - za ile, w jakiej ilości. Czy masz silną konkurencją na rynku, czy zapełniasz niszę? Czy otoczenie - np. polityczne, warunki gospodarcze - są sprzyjające rozwojowi Twojej firmy? Wskaż swoją konkurencję i przewidywany udział w rynku Twojego biznesu, opisz trendy rozwoju firmy. 
  • Analiza SWOT
    Pomaga określić, w którym miejscu na rynku będzie plasować się nasza firma i jaką strategię wejścia na rynek i rozwoju powinniśmy przyjąć dla przedsiębiorstwa. Określa mocne strony (Strengths), słabe strony (Weaknesses), szanse (Opportunities) i zagrożenia (Threats). 
  • Strategia
    Stworzona na bazie analizy SWOT podpowie, w jaki sposób powinno funkcjonować na rynku nasze przedsiębiorstwo.
  • Plan finansowy przedsięwzięcia
    Dla potencjalnych inwestorów to najważniejszy punkt Twojego biznesplanu, musisz więc ich przekonać, że Twój pomysł się opłaci. Przygotuj prognozę finansową (np. na 5 lat), gdzie zawrzesz rachunek zysków i strat, bilans, rachunek przepływu gotówki i dodatkowe źródła finansowania (np. kredyty, dotacje). Plan powinien też uwzględnić okres, w którym wyczerpią się te dodatkowe źródła finansowania lub skończysz spłacać zaciągnięte zobowiązania kredytowe. 
  • Kontrola działalności
    W jaki sposób chcesz sprawdzać jakość działań firmy? Wyróżnij narzędzia monitorowania jakości i częstotliwość, z jaką będą podejmowane takie działania kontrolne. W jaki sposób chcesz monitorować sprzedaż, wydatki na reklamę, koszty prowadzenia firmy?
  • Załączniki
    Które potwierdzą zawarte w biznesplanie informacje, np. potwierdzenie kompetencji kluczowych osób w firmie, niezbędne pozwolenia na prowadzenie działalności, plany techniczne dotyczące sposobu produkcji, analizy rynku, itd.

Dobrze skonsultować swój biznesplan z księgowym lub bardziej doświadczonym przedsiębiorcą. Na stronach rządowych znajdziesz też przykłady dobrych planów biznesowych oraz dodatkowe materiały pomocnicze. 

Analiza SWOT - do czego się przyda?

To podstawowe narzędzie do tworzenia biznesplanu. SWOT to skrót od angielskich wyrazów: Strenghts (mocne strony), Weaknesses (słabe strony), Opportunities (szanse) oraz Threats (zagrożenia). Analiza pomaga uporządkować informacje na temat biznesu, stworzyć strategię rynkową dla firmy i przewidzieć problemy lub wyzwania, z którymi firma może się mierzyć. 

Analiza SWOT jest często wymaganym dokumentem - np. w procesie ubiegania się o kredyt lu przy wsparciu instytucji venture capital.

Jak zrobić podstawową analizę SWOT?

1. Uzupełnij poniższą tabelkę.

  Pozytywne Negatywne
Wewnętrzne Mocne strony (S) Słabe strony (W)
Zewnętrzne Szanse (O) Zagrożenia (T)

 

  • Mocne strony to czynniki, które mogą wpłynąć na sukces Twojego biznesu i dać Ci konkurencyjną przewagę, np. innowacyjna technologia, doświadczenie, kontakty biznesowe, atrakcyjna cena produktu lu usługi, itd.
  • Słabe strony to przeciwnie - rzeczy, które czynią Twój biznes mniej konkurencyjnym lub hamują rozwój firmy, np. wysokie koszty utrzymania biznesu, kosztowny łańcuch dostaw, niewykwalifikowany personel, itd. 
  • Szanse to okoliczności, które sprzyjają rozwojowi Twojej firmy, np. dobra koniunktura, moda na oferowane przez Ciebie towary, nisza rynkowa, itd. 
  • Zagrożenia to zewnętrzne czynniki, które mogą zaszkodzić Twojej firmie - silna konkurencja, wymagane akredytacje, wahania cen surowców, niespokojna sytuacja polityczna w kraju, itd.

2. Do wypisanych czynników dobierz wagi. Przydziel udziały procentowe do czynników w każdej kategorii, tak żeby suma w danej kategorii dała 1. 

3. Poszukaj powiązań między czynnikami z różnych kategorii, np. czy jakieś zagrożenie wzmacnia jeszcze słabą stronę Twojego przedsięwzięcia?

4. Dobierz odpowiednią strategię funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Jak może funkcjonować przedsiębiorstwo? Zgodnie ze strategią

Strategia to sposób wytwarzania towaru lub świadczenia usługi przez Twoją firmę. Co będzie Ci potrzebne? Określ zasoby - siedzibę, technologię, zespół pracowników. Zastanów się nad środkami dystrybucji i działaniami po sprzedaży - np. polityką zwrotów i reklamacji. W jaki sposób chcesz mówić o swoim produkcie lub usłudze potencjalnym klientom? Tutaj przydatna może być marketingowa reguła 4P: product (produkt), price (cena), promotion (promocja) i place (dystrybucja). 

W zależności od liczby interakcji i ich mocy, możesz wybrać jedną z 4 strategii:

  • strategia agresywna

Rozważ ją, jeśli mocne strony biznesu a także silnie powiązane z nim szanse w otoczeniu są wyróżniają się w Twojej analizie SWOT. To strategia wykorzystująca oba czynniki, nastawiona na silną ekspansję (w tym przejmowanie przedsiębiorstw o podobnym profilu działalności).

  • strategia konserwatywna

Jeśli zewnętrznych zagrożeń jest sporo, ale mocne strony Twojego biznesu pomogą przeczekać trudny czas. Rozwój w tych warunkach może być trudny i często taka strategia idzie w parze np. z redukcją kosztów czy ulepszaniem najlepszych produktów.

  • strategia konkurencyjna

Jeśli w Twojej analizie słabe strony przedsiębiorstwa przeważają nad mocnymi, ale otoczenie jest sprzyjające dla rozwoju firmy - możesz utrzymać stabilną pozycję. W takim wypadku skup się na pozbyciu się słabych stron i poszerzeniem tych mocnych. W sprzyjającym środowisku powinno być o to łatwiej. Możemy skupić się na ulepszaniu naszych produktów, poprawie sposobu produkcji lub łańcucha dystrybucji, redukcji kosztów, itd.

  • strategia defensywna

W Twojej analizie przeważają słabe strony i zewnętrzne zagrożenia? Cóż, musisz przetrwać. Możesz wciąż redukować koszty, wstrzymać inwestowanie w nowe produkty lub usługi lub stopniowo wycofać się z rynku.

Plan finansowy na start działalności

To niezbędny element dobrego biznesplanu. Przedstawia harmonogram wydatków i dochodów związanych z realizowanym przedsięwzięciem i podsumowuje przewidywane przychody i koszty działalności firmy. Zawartość planu będzie różna, w zależności od tego, czy powstał on przy okazji założenia firmy, starania się o kredyt lub o dofinansowanie unijne.

Plan finansowy pomaga oszacować, czy biznes będzie opłacalny, kiedy można spodziewać się zysków i jakie kwoty będą potrzebne do funkcjonowania i rozwoju firmy. Plan finansowy powinien być osadzony w czasie - wydatki i wpływy muszą być rozpisane na okresy czasu, np. kwartały.

Plan finansowy powinien zawierać budżet (koszty i przychody, formy finansowania), rachunek zysków i strat oraz zestawienie przepływów pieniężnych. Do stworzenia planu finansowego posłużą Ci dane z wcześniejszych części biznesplanu, np. dotyczących planowanych nakładów na inwestycje, skali sprzedaży, ceny produktów/usług.

Profesjonalne wsparcie przy zakładaniu firmy 

Jeśli potrzebujesz więcej informacji na temat prowadzenia własnej działalności gospodarczej - skorzystaj z profesjonalnego doradztwa, które oferują niektóre instytucje.

Gdzie szukać wsparcia?

  • Wojewódzkie Urzędy Pracy
    Działają przy nich jednostki Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej. Znajdziesz tam bezpłatne porady zawodowe i kalendarz dostępnych szkoleń.
  • Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
    Akademia PARP organizuje darmowe, multimedialne szkolenia z podstaw prawa podatkowego, marketingu, zamówień publicznych i innych ważnych obszarów dla początkującego przedsiębiorcy.
  • Baza Usług Rozwojowych
    Znajdziesz tu oferty szkoleń, studiów podyplomowych, kursów zawodowych, doradztwa, e-learningu oraz innych usług. Możesz je filtrować ze względu na tematykę, miejsce, okres trwania, typ (np. e-learning) lub cenę. Administratorem portalu jest wspomniana już Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.  
  • Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców
    Dopiero zaczynasz prowadzenie własnej firmy, ale chcesz zdobyć doświadczenie w zagranicznie firmie? Erasmus dla Młodych Przedsiębiorców to program Komisji Europejskiej umożliwiający wymianę doświadczeń między początkującymi i doświadczonymi przedsiębiorcami z krajów Unii, ułatwiający dostęp do nowych rynków oraz potencjalnych partnerów handlowych. 
  • Polski Fundusz Rozwoju
    Tutaj też znajdziesz wsparcie.

Tekst powstał w oparciu o materiały z serwisu informacyjno-usługowego dla przedsiębiorców www.biznes.gov.pl przy Ministerstwie Rozwoju.

Na www.ing.pl/wiem i biznes.gov.pl znajdziesz przydatne informacje dla przedsiębiorców.