Kupujesz mieszkanie na rynku wtórnym? Sprawdź, czym jest prawo dożywocia

2017-12-12

Przy zakupie mieszkania na rynku wtórnym należy zwrócić szczególną uwagę na stan prawny nieruchomości. Możesz natrafić na umowę o dożywocie. Podpowiadamy, czym jest ten dokument i jakie zobowiązania nakłada na osobę, która kupiła obciążony nim lokal.

Czym jest umowa o dożywocie?

Umowa o dożywocie jest rodzajem cywilno-prawnego zobowiązania, w którym właściciel nieruchomości przenosi prawo własności do posiadanego lokalu na rzecz innej osoby w zamian za dożywotne utrzymanie. Dokument ten powinien zostać sporządzony w obecności notariusza i potwierdzony podpisami obu stron.

Czy wiesz, że…
Prawo dożywocia nie musi dotyczyć wyłącznie osoby, która zrzeka się praw do lokalu. Sprzedający mieszkanie może też przekazać swoje roszczenia bliskiej osobie.

Z możliwości tej korzystają najczęściej osoby starsze, które chcą przekazać mieszkanie najbliższym, a jednocześnie zabezpieczyć się przed jego ewentualną utratą w przypadku nieporozumień lub innych sytuacji konfliktowych. Dzięki temu mają one również zapewnione utrzymanie i godne warunki do życia. Co może być rozumiane pod tymi pojęciami? Jeśli strony nie ustalą inaczej, dotyczą one:

Zanim jednak zaczniesz ubiegać się o kredyt, możesz zadbać o wykreślenie Twoich danych z rejestru BIK i postarać się o pozytywną historię kredytową. Jak to zrobić?

  • umożliwienia zbywcy mieszkania w lokalu,
  • zapewnienia mu wyżywienia oraz odzieży,
  • udostępnienia mu dostępu do światła i opału,
  • dbania o zbywcę w chorobie,
  • pokrycia kosztów jego pogrzebu.

Wybierz bez ryzyka wymarzone mieszkanie, nie daj zaskoczyć się kosztom i bądź na bieżąco z procesem zakupu!

Przetestuj NAVIDOM


Dlaczego umowa o dożywocie stanowi tak ważną kwestię w przypadku zakupu mieszkania z rynku wtórnego? Obciążony takim zobowiązaniem lokal może zostać sprzedany bez zgody dożywotnika. W takiej sytuacji obowiązek zapewnienia mu utrzymania automatycznie przechodzi na osobę, która kupiła mieszkanie.

Prawo dożywocia jest niezbywalne i ściśle związane z dożywotnikiem. W związku z tym wygasa ono jedynie w momencie jego śmierci. Jeśli jednak dojdzie do konfliktu pomiędzy osobami zamieszkującymi lokal, możliwa jest zmiana jego zakresu na drodze sądowej. W wyniku tego użytkowanie mieszkania i zapewnianie utrzymania może zostać zamienione na rentę dla dożywotnika.

Umowa dożywocia a służebność osobista mieszkania – czym się różnią?

Umowa o dożywocie to tylko jeden ze sposobów obciążenia prawnego nieruchomości. Drugim jest służebność osobista mieszkania. Jaka jest między nimi różnica?

W przypadku sprzedaży mieszkania z zastrzeżeniem osobistej służebności, osoba kupująca zobowiązuje się do zapewnienia zbywcy dożywotniego prawa zamieszkiwania w lokalu. Nie musi on jednak utrzymywać go jak przy umowie o dożywocie. Zastrzeżenie służebności osobistej daje też możliwość przyjęcia na mieszkanie małżonka oraz małoletnich dzieci, które mają prawo zamieszkiwać w lokalu również po osiągnięciu pełnoletności.

Jak bezpiecznie kupić mieszkanie?

Przed kupnem mieszkania z rynku wtórnego powinieneś sprawdzić jego stan prawny w księdze wieczystej. Informacja o ewentualnym obciążeniu prawem dożywocia znajduje się w jej trzecim dziale. Może się to jednak okazać niewystarczające, ponieważ nie ma obowiązku umieszczania takiej informacji w tym dokumencie.

Uwaga!
Umowa o dożywocie może dotyczyć jedynie nieruchomości. W związku z tym jej przedmiotem nie może zostać spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Jak bezpiecznie kupić mieszkanie, nie martwiąc się tym, że wraz z nim otrzymasz niechcianego domownika? Dokumentem, który powinieneś dokładnie sprawdzić, jest akt notarialny lokalu, na podstawie którego obecny właściciel je nabył. W jego treści muszą znaleźć się postanowienia umowy oraz ewentualne obciążenia mieszkania.

Powinieneś też zachować zdrowy rozsądek i przede wszystkim dokładnie sprawdzić, dlaczego wartość mieszkania jest zaniżona. Być może okazyjna cena nieruchomości jest spowodowana właśnie tym, że jest ona obciążona takim zobowiązaniem.

Co zrobić, jeśli o prawie dożywocia dowiesz się po kupnie mieszkania?

Nie sprawdziłeś stanu prawnego nieruchomości i kupiłeś lokal, na którym ciąży umowa o dożywocie? Nawet w przypadku zakupu mieszkania na rynku wtórnym możesz skorzystać z prawa rękojmi. Obowiązuje ono jednak wyłącznie w sytuacji, gdy kupujący nie wiedział o wadzie prawnej nieruchomości i jest w stanie udowodnić ten fakt. Oto, co możesz zrobić w takiej sytuacji:

  • możesz wysunąć roszczenie o naprawienie szkody, która powstała na skutek wadliwego wykonania zobowiązania,
  • przysługuje Ci również prawo do obniżenia ceny lub całkowitego odstąpienia od umowy – w tej sytuacji obie strony powinny sobie zwrócić otrzymane świadczenia.

Umowa o dożywocie może sprawić, że użytkowanie kupionego mieszkania będzie niekomfortowe. Uważaj więc na lokale w podejrzanie niskiej cenie i sprawdzaj ich stan prawny – dzięki temu unikniesz kłopotów i bezpiecznie kupisz własną nieruchomość.