Co by było, gdyby…
Jak wygląda historia Łęckiej, której rodzina nie skazała na bogate zamążpójście? Co dzieje się z Rzeckim, gdy wreszcie przestaje troszczyć się wyłącznie o cudze interesy?
W serii opowiadań „Nie-Lalka” Szczepan Twardoch, Sylwia Chutnik i Wojciech Chmielarz odpowiadają na te pytania. Po prawie 140 latach symbolicznie odcinamy sznurki i oddajemy bohaterom Prusa niezależność finansową oraz możliwość życia na własnych zasadach.
Szczepan Twardoch
Pamiętnik starego markietana
Co by było, gdyby Ignacy Rzecki przestał troszczyć się wyłącznie o cudze interesy i zaczął żyć na własnych zasadach? Posłuchaj opowiadania o poszukiwaniu własnej drogi i odwadze do odkrywania Nowego Świata.
Pobierz opowiadanie Szczepana Twardocha
Posłuchaj opowiadania Szczepana Twardocha
Sylwia Chutnik
Lalka, której nie było
Co by było, gdyby Izabela Łęcka mogła żyć na własnych zasadach i napisać swoją historię na nowo? Posłuchaj opowiadania o poszukiwaniu niezależności i odwadze decydowania o własnym losie.
Pobierz opowiadanie Sylwii Chutnik
Posłuchaj opowiadania Sylwii Chutnik
Wojciech Chmielarz
Cena wolności
Co by było, gdyby Izabela Łęcka, zamiast godzić się z losem, postawiła wszystko na jedną kartę? Posłuchaj opowiadania o tym, jak jedna odważna decyzja może zmienić bieg historii.
Pobierz opowiadanie Wojciecha Chmielarza
Posłuchaj opowiadania Wojciecha Chmielarza
Znamy zwycięzców konkursu inspirowanego „Lalką”
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za kreatywne odpowiedzi na pytanie:
Wyobraź sobie, że Stanisław Wokulski otwiera dziś konto w ING. Na jaki cel, poza zdobyciem serca Izabeli, założyłby swój pierwszy cel oszczędnościowy? Podaj kreatywną nazwę celu i opisz, na co zbiera pieniądze.
Gratulujemy autorom odpowiedzi, którzy otrzymują zestawy voucherów na dwa bilety do sieci kin Cinema City.
Ze zwycięzcami skontaktujemy się mejlowo do 28 września 2026 r.
Lista wygranych
- Igor F.
- Edyta Ch.
- Marcin Z.
- Karolina K.
- Piotr N.
- Michał C.
- Michał B.
- Paweł B.
- Aleksandra O.
- Dawid M.
- Tomasz D.
- Hubert R.
- Wiktoria J.
- Jacek J.
- Patrycja P.
- Marta M.
- Tomasz M.
- Aldona G.
- Weronika Ś.
- Mark D.
- Jakub W.
- Wiktor M.
- Dawid W.
- Tomasz D.
- Anna T.
- Łukasz K.
- Izabela S.
- Karolina S.
- Piotr K.
- Kamil K.
- Seweryn W.
- Grażyna M.
- Mateusz L.
- Mariusz K.
- Gabriela W.
- Andrzej K.
- Marta B.
- Barbara B.
- Natalia M.
- Kamil K.
- Dominika R.
- Tomasz P.
- Łukasz B.
- Dawid R.
- Michał B.
- Piotr R.
- Aleksandra G.
- Filip M.
- Agata N.
- Beata B.
- Grzegorz W.
- Mateusz T.
- Waldemar F.
- Marta W.
- Piotr S.
- Mateusz W.
- Anna K.
- Karol L.
- Jacek Ch.
- Agnieszka R.
- Milena K.
- Marta J.
- Katarzyna I.
- Krzysztof S.
- Marika S.
- Sebastian K.
- Joanna B.
- Alan B.
- Elżbieta C.
- Alicja R.-K.
- Tomasz Ch.
- Małgorzata S.
- Diana B.
- Rafał J.
- Kamil T.
- Julia G.
- Magda S.-P.
- Agnieszka R.
- Tomasz S.
- Paweł B.
- Emilia M.
- Julia R.
- Wiktoria W.
- Wiktoria G.
- Hanna S.
- Arkadiusz H.
- Agnieszka G.
- Mateusz B.
- Joanna P.
- Paweł H.
- Ewelina B.
- Piotr F.
- Nina B.
- Grzegorz S.
- Rafał M.
- Paulina S.
- Daniel S.
- Hanna P.
- Anna S.
- Karolina H.
Making of.
Jak powstała „Nie-Lalka”?
Zanim te historie ujrzały światło dzienne, oddaliśmy głos Wam. W projekcie „Nie-Lalka” postanowiliśmy połączyć wielką literaturę z prawdziwym życiem. Zapytaliśmy Was o to, jaka jest jedna decyzja, dzięki której żyjecie dziś na własnych zasadach.
Otrzymaliśmy setki poruszających, odważnych i inspirujących historii o przełomowych momentach, zmianach pracy, pierwszych zaoszczędzonych pieniądzach i odcięciu się od cudzych oczekiwań. Wybór był niezwykle trudny, ale ostatecznie każdy z pisarzy wybrał jedną osobę.
Imię zwycięzcy oraz jego osobista opowieść na stałe wpisały się w literacki świat „Nie-Lalki”, stając się integralną częścią nowych opowiadań.
Dziękujemy, że razem z nami stworzyliście tę historię!
Nagrodzone odpowiedzi
Wybór Szczepana Twardocha
“Kot. Decyzja, jak decyzja, powiesz. Ale dzięki niemu nie wyjechałam na saksy, nie założyłam rodziny, nie dołączyłam nawet do gangu ratującego wieloryby na Południowym Pacyfiku.”
Wybór Szczepana Twardocha
Nie prosił nigdy, po prostu trwał i oceniał.
- Naprawdę? Ten chuderlawy poeta, żyjący dzięki kieszonkowemu od własnej matki miałby się do nas wprowadzić? Spać z nami w łóżku i zakłócać mój przedwieczny spokój? - milczały jego wąsy.
- Żyjmy na własnych zasadach, dziewczyno - szeptały jego ślepia - Żyjmy tak, jak chcemy - A wieloryby - machnął zirytowanym ogonem - wieloryby to egoiści. I narcyzi. - I tak zostałam, w tym samym miejscu, na zawsze, na naszych własnych zasadach.
Wybór Sylwii Chutnik
“Ta jedna decyzja, dzięki której dziś żyję na własnych zasadach, to pójście do szkoły zawodowej, zostanie rzemieślnikiem fryzjerem męskim i Straight Edge w jednym. Ale własne zasady to nie są tylko suche zasady, które się ustala samemu. ”
Wybór Sylwii Chutnik
To także rodzina, dzięki której wszystko reguluje się w sposób perfekcyjny, choć zamieszanie wynikające z bycia jej częścią często nie sprawia takiego wrażenia. Spojrzenie na wszystko w moim życiu przez pryzmat upływającego czasu daje mi satysfakcję, że początkowo rozsypane puzzle ułożyły obraz, który jest moim i tylko moim obrazem. Na moich zasadach, ale dzięki wielu ludziom.
Wybór Wojciecha Chmielarza
“To było dokładnie 10 lat temu. O tej porze brzuch bolał mnie ze zdenerwowania i stresu niemiłosiernie- bo w czerwcu zakończyłam ważny, 12letni etap życia jako nauczyciel języka polskiego w gliwickim zespole szkół. ”
Wybór Wojciecha Chmielarza
W dodatku przeszłam wszystkie szczeble kariery i zostałam nauczycielem dyplomowanym tylko po to, by zamiast od września tyrać na zasłużoną podwyżkę przewrócić swoje życie do góry nogami: pożegnać z lubianą pracą, świetnymi kolegami i koleżankami, cudowną dyrekcją i przefantastycznymi uczniami oraz ukochanym mieszkaniem i zamieszkać w służbowym lokum, w którym miałam pełnić funkcję rodziny zastępczej.
- Na co Ci to? - pytali niektórzy, a inni pukali się w czoło: I po to studiowałaś filologię polską, by od teraz tylko prać, sprzątać i gotować? No i w dodatku za śmieszne pieniądze, bo 2000 brutto. Czyli niecałe 1500 na rękę, w dodatku na śmieciówce. Ale chciałam tego i mimo nerwów, które nieraz paraliżowały całe ciało powtarzałam sobie: Przecież nie musisz tylko prać, sprzątać i gotować, możesz zostać kimś i w tej dziedzinie, może napiszesz książkę o rodzicielstwie zastępczym, może będziesz szkolić innych?
Pierwszego sierpnia 2016 roku przyjęłam do swej rodziny 3-letniego chłopca, a w październiku dwóch braci. Nie było łatwo, ale dziś, 10 lat później, piszę te słowa otoczona dziewiątką dzieci, mając na koncie książkę "Dzieciaki Uczuciaki" i współautorstwo książki "Opowieści Nie-Rodziców", będąc autorką jednej z bardziej popularnych stron o rodzicielstwie zastępczym - Rodzina zastępcza - imperium mocy, będąc dwukrotną laureatką Nagrody Prezydenta Miasta za zasługi na rzecz pieczy. Występuję na konferencjach i szkoleniach, zarabiam nieco więcej niż dziesięć lat temu:), a przede wszystkim spełniam się jako Mama Zastępcza, dając dom dzieciom, które z rozmaitych powodów nie mogą wychowywać się w rodzinach biologicznych.
Jestem dla nich mostem między fatalną przeszłością, pełną przemocy różnego rodzaju a przyszłością, która - nawet jeśli nie kończy się powrotem do rodziców biologicznych czy odejściem dzieci do adopcji -jest pełna nadziei na lepsze jutro. Co więcej, niedawno znalazłam człowieka, którego nie wystraszył fakt, iż posiadam dziewięcioro dzieci i po dziesięciu latach bycia samotnym rodzicem zastępczym, mam u boku Kogoś, kto podobnie jak ja lubi żyć na własnych zasadach i który podobnie jak ja wierzy, że każdy młody człowiek zasługuje na życie w rodzinie. I tworzy ze mną tę wielką rodzinę, którą nie łączą więzy krwi, tylko więzy miłości.
Dziesięć lat temu podjęłam odważną, ryzykowną decyzję rzucając stabilną pracę i stabilne życie. Niczego nie żałuję. Żyję na własnych zasadach i bardzo mi z tym dobrze.
Poznaj bliżej autorów
Szczepan Twardoch
Jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najpoczytniejszych współczesnych pisarzy w Polsce. Tworzy w bezkompromisowym, wyrazistym stylu, biorąc na warsztat tematy tożsamości i historii.
Szczepan Twardoch
Laureat Paszportu „Polityki”, Nagrody im. Kościelskich oraz prestiżowej EBRD Literature Prize za powieść „Król” (The King of Warsaw). Wielokrotnie nominowany do Nagrody Nike. Jego status literackiego fenomenu potwierdzają ostatnie sukcesy: Uznamska Nagroda Literacka (2025) oraz triumf w plebiscycie Książka Roku Lubimyczytać i Bestsellerach Empiku za najnowszą powieść „Null” (2026).
Sylwia Chutnik
Jedna z najbardziej charyzmatycznych postaci polskiej literatury. Pisarka i działaczka społeczna, która z błyskotliwym humorem portretuje codzienność, odczarowuje mity i oddaje głos kobietom.
Sylwia Chutnik
Jej tętniące miejskim buntem książki (jak „Cwaniary”) oraz zaangażowane social media budują autentyczny dialog z czytelnikami. Laureatka Paszportu „Polityki” za debiutancki „Kieszonkowy atlas kobiet” i trzykrotna finalistka Nagrody Nike. Wyróżniona na liście „Kobiety Roku Forbes Women”. Jej twórczość przetłumaczono na kilkanaście języków.
Wojciech Chmielarz
Jeden z najważniejszych autorów kryminałów i niedościgniony mistrz thrillerów psychologicznych. Specjalizuje się w wielowymiarowych intrygach i doskonałym portretowaniu ludzkiej natury.
Wojciech Chmielarz
Laureat Nagrody Wielkiego Kalibru (za „Przejęcie”) oraz Nagrody Czytelników za kultowe „Żmijowisko”. Zdobywca Bestsellera Empiku za słuchowisko „Wilkołak”. To jeden z najczęściej ekranizowanych polskich pisarzy: jego hitowe powieści „Żmijowisko”, „Wyrwa” oraz „Prosta sprawa” stały się serialowymi i kinowymi przebojami, które przyciągnęły przed ekrany miliony widzów.
Niezależność finansowa
Choć od czasów Prusa zmieniło się niemal wszystko, jedno pozostaje niezmienne: finansowa niezależność to fundament, bez którego trudno poszukiwać własnej drogi i żyć na własnych zasadach.
Opowiadania pokazują, że pieniądze to znacznie więcej niż liczby na koncie. To przede wszystkim wolność wyboru i niezależność, którą każdy z nas może osiągnąć krok po kroku. To także przedsiębiorczość, odwaga w działaniu, rozwój i poszukiwanie własnej drogi.
Nasze zaangażowanie w ten projekt wynika nie tylko z roli sponsora strategicznego kinowej ekranizacji „Lalki”, ale także z wartości obecnych w samej powieści. Wartości te są nam bliskie, bo od lat wspieramy finansową samodzielność i edukację ekonomiczną. Projekt wpisuje się również w nasze działania na rzecz promowania polskiej literatury i kultury, szczególnie wśród młodszych pokoleń.