Wstęp
W kwietniu oraz na przełomie kwietnia i maja notowania rzepaku na Euronext/Matif kształtowały się pod dyktando sytuacji na Bliskim Wschodzie. Po okresowym osłabieniu na początku kwietnia, rynek odbił w drugiej połowie miesiąca, osiągając poziomy 525 EUR, co odzwierciedlało wzrost premii za ryzyko geopolitczne oraz umocnienie kompleksu energetycznego (głównie ropy naftowej). Ostatnie kilka sesji było spadkowymi (deeskalacja konfliktu Izreal/USA vs. Iran). Mimo to, aktualne wyceny są nieznacznie wyższe niż przed miesiącem i zdecydowanie powyżej stawek sprzed roku (zob. tab.).
| MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t) |
Rzepak | ||
|---|---|---|---|
| sierpień'26 | listopad'26 | luty'27 | |
| 7.05.26 | 509,75 | 514,00 | 514,00 |
| 7.04.26 | 500,75 | 504,75 | 504,00 |
| zmiana m/m | 1,8% | 1,8% | 2,0% |
| sierpień'25 | listopad'25 | luty'26 | |
| 7.05.25 | 469,00 | 473,50 | 476,25 |
| zmiana r/r | 8,7% | 8,6% | 7,9% |
Produkcja
| Rzepak
dane globalne |
|
|
|
|
Zmiana
|
Zmiana
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| powierzchnia (mln ha) | 42,98 | 42,49 | 43,84 | 43,79 | -0,1% | 3,1% |
| plon (t/ha) | 2,09 | 2,03 | 2,18 | 2,18 | 0,0% | 7,4% |
| produkcja | 89,97 | 86,24 | 95,50 | 95,51 | 0,0% | 10,7% |
| zużycie | 88,56 | 88,21 | 92,66 | 92,94 | 0,3% | 5,4% |
| eksport | 18,56 | 19,82 | 18,23 | 18,18 | -0,3% | -8,3% |
| zapasy końcowe | 11,95 | 9,89 | 12,31 | 12,03 | -2,3% | 21,6% |
Źródło: USDA
Świat: W kwietniu aktualizacja prognoz USDA (Departament Rolnictwa USA) przyniosła niewielkie zmiany w globalnym bilansie rzepaku. Produkcja nie przekracza 96 mln t. Praktycznie niezmiennie w stosunku do wcześniejszych danych. W stosunku do sezonu 2025/26 wolumen jest wyższy o ponad 9 mln t (11%). Złożyła się na to 20% podwyżka w UE (z 16,1 do 20,5 mln t) i 14% podwyżka w Kanadzie (z 19,2 do 22 mln t). Także w Australii, dużego globalnego eksportera, wolumen zbiorów wzrósł równie mocno (o 1,3 mln t do 7,7 mln t, czyli 20% r/r).
Zapasy i zużycie
Szacunki USDA dotyczące zapasów końcowych zostały w kwietniu skorygowane w dół. W najnowszym opracowaniu USDA wolumen przekroczył 12 mln t, ale jest niższy niż przed miesiącem (-2,3%). W stosunku do sezonu 2024/25 aktualny poziom jest jednak znacznie wyższy. Wynika to przede wszystkim z podwojenia zapasów w Kandzie (1,5 vs. 3,1 mln t) na skutek wzrostu zbiorów przy jednoczesnym ograniczeniu eksportu.
Globalna konsumpcja na sezon 2025/26 delikatnie się umacnia. Zbliżyła się do 93 mln t i jest wyższa o ponad 5% w porównaniu do zeszłego okresu. Największa podwyżka dotyczyła UE (25,4 vs. 24,4 mln t) i Kanady (12,9 vs 11,7 mln t).
Handel
Świat: Wolumen eksportu wciąż pozostaje pod presją. Według kwietniowych danych ponownie wykazał się obniżką. Aktualna wartość kształtuje się powyżej 18 mln t, nieznacznie mniej niż przed rokiem. Jednak jest to wciąż zauważalnie poniżej wartości z sezonu 2024/25 (ponad 8% mniej). Na mniejszy wolumen złożyła się przede wszystkim redukcja w Kanadzie z 9,4 mln t w zeszłym sezonie do 7,6 mln t obecnie.
UE: Import rzepaku do krajów UE w sezonie 2025/26 wyróżnia się niższą dynamiką niż przed rokiem, jednak w ostatnich tygodniach dynamika przyśpieszyła. W pierwszych 43. tygodniach dostawy przekroczyły 4 121 tys. t (-29% r/r). Najwięcej pochodziło z Ukrainy (35%). Eksport praktycznie zatrzymał się, na tym etapie sezonu wynosi ponad 514 tys. t, ale jest 56% większy niż przed rokiem (ponad ¾ kierowane jest do Wielkiej Brytanii).
Polska: Eksport nasion przyśpieszył w końcówce roku. Według wstępnych danych MRiRW w 2025 r. wyeksportowano z Polski prawie 290 tys. t rzepaku. To jednak 23% mniej niż przed rokiem. Największym odbiorcą były Niemcy (69%). Import w analizowanym okresie zbliżył się do 402 tys. t i był 26% wyższy r/r. Głównymi dostawcami na polski rynek byli Czesi (28%).
Ceny
W marcu na rynku utrzymywał się efekt rozpoczętego pod koniec lutego ataku Izraela wraz z USA na Iran. Kompleks roślin oleistych, w tym rzepak, był beneficjentem napięć na rynku i przekroczył barierę 500 EUR/t dla kontraktu majowego. Przez cały marzec stabilnie utrzymywał się powyżej tego poziomu.
Sytuacja geopolityczna dyktowała warunki także w kwietniu. Kontrakt majowy utrzymywał się na wysokim poziomie, a wraz z nadchodzącym terminem zapadalności odnotował skokowe podwyżki. Jednak także kolejny kontrakt, już na nowe zbiory (na sierpień) w ostatniej dekadzie kwietnia przekraczał regularnie i znacząco pułap 500 EUR, a na początku maja nawet 525 EUR.
Ceny w Polsce
W tygodniu kończącym się 26 kwietnia 2026 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 2273 zł/t zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem cena nieznacznie spadła (-6 zł). W stosunku do zeszłego roku bieżące ceny są o 9% niższe (222 zł).
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie kwietnia 2026 r. oferowano od 1880 do 2180 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 2089 1982 zł/t. To ponad 5% więcej niż w lutym (+107 zł).
W marcu 2025 r. średnie stawki oferowane przez skupy za nasiona rzepaku odnotowały nieznaczny wzrost. Przeciętna cena płacona dostawcom przez podmioty dokonujące zakupu wyniosła 2221 zł/t. To 62 zł więcej niż w lutym 2026 r. W stosunku do marca 2025 r. różnica wynosi 215 zł (-9%).
Aktualna sytuacja i przewidywania
Ceny rzepaku w polskich skupach znajdują się w trendzie wzrostowym od początku 2026 r. Dynamika nie jest duża, jednak jest stabilna. Stawki wspierane są przez czynniki pozapodażowe, w szczególności sytuację geopolityczną. Z perspektywy Polski rynek krajowy jest relatywnie spokojny. Stawki ze starych zbiorów kształtują się na poziomie ok. 2350 zł (porty), a z nowych z dostawą po żniwach na ok. 2270 zł/t.Trwający od końca lutego konflikt na Bliskim Wschodzie (Izrael, USA vs. Iran) wpłynął bezpośrednio na cenę ropy naftowej. Sektor energetyczny wykazuje się silną korelacją z rolnictwem, zwłaszcza jeśli w przypadku ropy naftowej i rzepaku (diesel i biodiesel). Kontrakty terminowe na rzepak podążają za ruchami na rynkach ropy naftowej.
Według danych Komisji Europejskiej w nadchodzącym sezonie 2026/27 przewiduje się, że całkowity areał upraw roślin oleistych w UE wzrośnie nieznacznie r/r. Powierzchnia upraw rzepaku ma zwiększyć się do 6,2 mln ha (+2,6% r/r). Produkcja rzepaku w UE ma wzrosnąć o 3% r/r do 20,8 mln t. Wyższe zbiory we Francji i Rumunii są częściowo kompensowane przez spadek produkcji rzepaku w Polsce.
Krajowy sezon wegetacyjny rozpoczął się w warunkach podwyższonego ryzyka agronomicznego. Pogłębiająca się od marca susza w połączeniu z okresowymi przymrozkami wpłynęła negatywnie na kondycję rzepaku ozimego. Dla Polski KE przewiduje produkcję na poziomie 3 647 tys. ton. (220 tys. t mniej m/m). Spodziewana wydajność spadła do 3,3 t/ha (3,5 t/ha miesiąc wcześniej). Jednak obsiane jest rekordowe 1 105 tys. ha. To o 4,1% więcej niż średnia z ostatnich 5 lat.
Ostatnie sesje giełdowe przyniosły znaczące spadki cen surowców (w efekcie doniesień o możliwym odblokowaniu Cieśniny Ormuz). Objęły one również rzepak. Oprócz tego głównymi czynnikami ryzyka w nadchodzących tygodniach są stan upraw i czynniki pogodowe, przy czym silniejsza reakcja będzie w przypadku negatywnych zjawisk skutkujących podwyżką notowań. Pierwsze informacje dotyczące produkcji w nadchodzących żniwach nie przewidują dużych zmian bilansowych w stosunku do kończącego się sezonu 2025/26. Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada utrzymanie bieżącego trendu cenowego do końca maja/czerwca i spadki w terminie żniw (lipiec) i bezpośrednio po (sierpień). Wrzesień to sezonowa stabilizacja stawek na niższym poziomie i utrzymywanie ich połączone w trendem wzrostowym w kolejnych miesiącach.