Wstęp
W ostatnich tygodniach europejski rynek rzepaku pozostawał w fazie konsolidacji z lekką korektą spadkową. Po okresie wzrostów na początku maja notowania kontraktu sierpniowego ustabilizowały się. Po osiągnięciu maksimum na początku czerwca, doszło do spadku. Bieżący poziom notowań jest na podobnym poziomie jak przed miesiącem. Głównym czynnikiem ograniczającym wzrosty była poprawa perspektyw globalnej podaży roślin oleistych (zwłaszcza soja w USA) wywierając presję na cały kompleks olejowy. Dodatkowo na rynek zaczęła oddziaływać sezonowość związana ze zbliżającymi się żniwami w UE co tradycyjnie będzie wpływać na presję cenową. Jednak w stosunku do zeszłego roku aktualne ceny kontraktów są o ok. 8% wyższe niż przed rokiem (zob. tab.).
| MATIF notowania kontraktów
(w EUR/t) |
Rzepak | ||
|---|---|---|---|
| sierpień'26 | listopad'26 | luty'27 | |
| 12.06.26 | 522,25 | 527,25 | 528,00 |
| 12.05.26 | 522,00 | 524,75 | 524,75 |
| zmiana m/m | 0,0% | 0,5% | 0,6% |
| sierpień'25 | listopad'25 | luty'26 | |
| 12.06.25 | 482,25 | 487,75 | 489,50 |
| zmiana r/r | 8,3% | 8,1% | 7,9% |
Produkcja
| Rzepak
dane globalne |
|
|
|
|
Zmiana
|
Zmiana
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| powierzchnia (mln ha) | 42,49 | 43,80 | - | 45,54 | - | 4,0% |
| plon (t/ha) | 2,03 | 2,18 | - | 2,13 | - | -2,3% |
| produkcja | 86,26 | 95,51 | - | 96,89 | - | 1,4% |
| zużycie | 88,44 | 93,09 | - | 96,34 | - | 3,5% |
| eksport | 19,82 | 18,11 | - | 18,52 | - | 2,3% |
| zapasy końcowe | 9,93 | 11,83 | - | 12,28 | - | 3,8% |
Źródło: USDA
Świat: W pierwszej prognozie USDA (Departament Rolnictwa USA) dla globalnych upraw rzepaku na nadchodzący sezon 2026/27 w większości przeważają wzrosty. Areał jest szacowany na ponad 45,5 mln ha – to o 4% więcej niż obecnie. Skorygowana została jednak wydajność (nieznacznie ponad 2%). Jednak światowe zbiory będą większe. Wolumen zbliża się do 97 mln t i jest ponad 1% wyższy niż w okresie 2025/26. Największe wzrosty r/r dotyczą Ukrainy, Rosji i Indii. Spadek z kolei odnotowuje Australia.
UE: USDA prognozuje produkcję rzepaku w Unii Europejskiej w sezonie 2026/27 na poziomie 20,7 mln t. To o 1% więcej niż rok wcześniej oraz o 9% więcej niż średnia z ostatnich 5 lat. Powierzchnia zbiorów jest prognozowana na 6,3 mln ha, co oznacza wzrost o 3% r/r i o 7% powyżej pięcioletniej średniej. Wydajność upraw szacowana jest na 3,29 t/ha, czyli o 2% mniej r/r, ale o 2% więcej niż średnia z ostatnich 5 lat (3,23 t/ha).
Rzepak znajduje się w stosunkowo dobrej kondycji w całej UE, choć wiosną dominowały zróżnicowane warunki pogodowe. Niedobór opadów w marcu i kwietniu obniżył poziom wilgotności gleby, jednak na początku maja sytuacja meteorologiczna poprawiła się, przynosząc oczekiwaną ulgę – szczególnie w krajach północno-wschodnich, gdzie niedobór wody był najbardziej widoczny. Temperatury wiosną były nieco niższe od normy w północnej i środkowej Europie, co spowolniło i opóźniło rozwój upraw, natomiast we Francji marzec był nietypowo ciepły. Wskaźniki satelitarne wskazują, że kondycja roślinności w regionach uprawy rzepaku na początku maja była na poziomie średnim lub wyższym niż przeciętnie.
Prognozuje się wzrost powierzchni zasiewów, ponieważ relatywnie atrakcyjne ceny rzepaku skłaniają rolników do jego wyboru kosztem innych upraw. Rzepak zyskuje na popularności szczególnie w regionie Bałkanów, gdzie kolejne lata suszy sprzyjają uprawie tej bardziej odpornej na niedobór wody rośliny ozimej, zamiast kukurydzy, której plony w ostatnich latach ucierpiały wskutek fal upałów i suszy w południowo-wschodniej Europie. Pomimo że plony w UE prognozowane są nieco poniżej ubiegłorocznego, najwyższego w ostatnich 10 latach poziomu, wzrost powierzchni zbiorów ma przełożyć się na wyższą całkowitą produkcję. Najwięksi producenci to: Francja ok. 4,6 mln t, Niemcy ok. 4,0 mln t, Rumunia ok. 3,5 mln t oraz Polska ok. 3,3 mln t.
Kanada: USDA prognozuje produkcję rzepaku w Kanadzie w sezonie 2026/27 na poziomie 22,0 mln t, czyli na poziomie niezmienionym rok do roku oraz o 20% powyżej średniej z ostatnich 5 lat. Powierzchnia zbiorów prognozowana jest na 9,4 mln ha, co oznacza wzrost o 8% r/r oraz o 7% powyżej średniej pięcioletniej. Plon szacowany jest na poziomie 2,34 t/ha, czyli o 7% niższy niż rok wcześniej, ale o 9% wyższy od średniej z ostatnich 5 lat. Przewidywana powierzchnia zasiewów rzepaku ma wzrosnąć o 1% względem ubiegłego roku.
Na decyzje dotyczące tegorocznych zasiewów wpływają: wyższa rentowność rzepaku w porównaniu z innymi uprawami, lepszy dostęp do rynków, silny popyt w USA na surowce do biopaliw oraz rosnące krajowe moce przerobowe. Siewy już się rozpoczęły, jednak ich tempo jest nieco wolniejsze i nierównomierne z powodu niskich temperatur oraz nadmiernie uwilgotnionych gleb. Tuż przed rozpoczęciem sezonu wiosennego poprawiły się warunki agrotechniczne w stosunku do początku roku.
Zapasy i zużycie
Szacunki USDA dotyczące zapasów końcowych na nowy sezon 2026/27 uległy zwiększeniu. W najnowszym opracowaniu USDA wolumen przekroczył 12 mln t i ma być o blisko 3% większy niż obecnie. Wyższy zasoby są wskazywane dla wszystkich największych producentów rzepaku.
Globalna konsumpcja rzepaku na nowy sezon 2026/27 umocniła się. Wolumen przekracza 96 mln t i jest wyższa o 3,5% w porównaniu do bieżącego okresu. Największa podwyżka dotyczyła UE, Kanady i Indii.
Handel
Świat: Wolumen eksportu wciąż pozostaje pod presją. Według kwietniowych danych ponownie wykazał się obniżką. Aktualna wartość kształtuje się powyżej 18 mln t, nieznacznie mniej niż przed rokiem. Jednak jest to wciąż zauważalnie poniżej wartości z sezonu 2024/25 (ponad 8% mniej). Na mniejszy wolumen złożyła się przede wszystkim redukcja w Kanadzie z 9,4 mln t w zeszłym sezonie do 7,6 mln t obecnie.
UE: Import rzepaku do krajów UE w sezonie 2025/26 wyróżnia się niższą dynamiką niż przed rokiem, jednak w ostatnich tygodniach dynamika przyśpieszyła. W pierwszych 43. tygodniach dostawy przekroczyły 4 121 tys. t (-29% r/r). Najwięcej pochodziło z Ukrainy (35%). Eksport praktycznie zatrzymał się, na tym etapie sezonu wynosi ponad 514 tys. t, ale jest 56% większy niż przed rokiem (ponad ¾ kierowane jest do Wielkiej Brytanii).
Polska: Eksport nasion przyśpieszył w końcówce roku. Według wstępnych danych MRiRW w 2025 r. wyeksportowano z Polski prawie 290 tys. t rzepaku. To jednak 23% mniej niż przed rokiem. Największym odbiorcą były Niemcy (69%). Import w analizowanym okresie zbliżył się do 402 tys. t i był 26% wyższy r/r. Głównymi dostawcami na polski rynek byli Czesi (28%).
Ceny
Sytuacja geopolityczna dyktowała warunki także w kwietniu. Kontrakt majowy utrzymywał się na wysokim poziomie, a wraz z nadchodzącym terminem zapadalności odnotował skokowe podwyżki. Jednak także kolejny kontrakt, już na nowe zbiory (na sierpień) w ostatniej dekadzie kwietnia przekraczał regularnie i znacząco pułap 500 EUR, a na początku maja nawet 525 EUR.
W przypadku kontraktu sierpniowego, jego przebieg był w maju dość zmienny. Notowania odnotowywały regularne korekty jednak nie spadały poniżej 510 EUR. Większość miesiąca kształtowały się między 530, a 515 EUR. Dopiero na początku czerwca doszło do korekty spadkowej.
Ceny w Polsce
W tygodniu kończącym się 31 maja 2026 r. średnie stawki za rzepak wyniosły 2313 zł/t zgodnie z danymi MRiRW. W porównaniu z wcześniejszym tygodniem cena nieznacznie wzrosła (22 zł). W stosunku do zeszłego roku bieżące ceny są o 5% niższe (-109 zł).
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego opublikował stawki oferowane przez punkty skupowe na terenie województwa dolnośląskiego. Za tonę rzepaku w połowie maja 2026 r. oferowano od 1980 do 2280 zł. Średnia stawka ukształtowała się na poziomie 2179 zł/t. To ponad 4% więcej niż w kwietniu (+90 zł).
W maju 2026 r. średnie stawki oferowane przez skupy za nasiona rzepaku odnotowały nieznaczny wzrost. Przeciętna cena płacona dostawcom przez podmioty dokonujące zakupu wyniosła 2303 zł/t. To 36 zł więcej niż w kwietniu 2026 r. W stosunku do maja 2025 r. różnica wynosi 115 zł (-5%).
Aktualna sytuacja i przewidywania
Rynek rzepaku znajduje się obecnie w fazie względnej stabilizacji po okresie wzrostów. Fundamentalnie kierunek średnioterminowy jest umiarkowanie spadkowy (normalizacja podaży). W najbliższym okresie dominującym scenariuszem jest konsolidacja w relatywnie wysokim przedziale cenowym, podtrzymywana przez wciąż stabilny popyt i czynniki makro związane z rynkiem energii i sytuacją geopolityczną.
Ceny sezonowo będą pod presją żniw i zwiększonej podaży. Pojawi się ona na rynku europejskim i w Polsce od pierwszej części lipca. Krajowe Zrzeszenie Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych wskazuje, że nawet do 20% upraw rzepaku zostało w tym sezonie zaoranych i przesianych po zimie. GUS w opracowaniu Wiosenna ocena stanu upraw rolnych i ogrodniczych w 2026 r. także podkreśla pogorszenie kondycji roślin – na koniec maja stan zasiewów zbóż ozimych jest gorszy od ubiegłorocznego, dotyczy to także rzepaku. Jednak powierzchnia uprawy rzepaku i rzepiku ozimego zaorana i zakwalifikowana do zaorania wyniosła ok. 9,1 tys. ha, tj. 0,8% powierzchni zasianej jesienią (w 2025 r. – zaorano ok. 1,8 tys. ha). Największe straty miały miejsce w województwie kujawsko-pomorskim (uszkodzenia mrozowe).