01 listopada 2026
Ryczałt może być korzystniejszy przy niskich kosztach i niskiej stawce ryczałtu, a podatek liniowy – przy wysokich kosztach i dochodach. Ostateczny wybór zależy m.in. od rodzaju działalności, wysokości kosztów, składki zdrowotnej i dostępnych ulg. Zobacz, która forma lepiej się sprawdzi w Twoim przypadku.
Konto Direct dla Firmy
Konto, apka, 11 walut i szeroki wachlarz usług stworzonych z myślą o potrzebach przedsiębiorców.
Na ryczałcie podatek obliczasz od przychodu, bez pomniejszania go o koszty. Przy podatku liniowym podstawą opodatkowania jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania.
W pierwszej z tych form obowiązują różne stawki podatku, zależne od rodzaju działalności, natomiast w drugiej stosowana jest jedna stała stawka.
Po zmianach podatkowych wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu wielu przedsiębiorców zrezygnowało z podatku liniowego. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że spośród 771 tys. podatników rozliczających działalność liniowo w 2021 roku 312 tys. zdecydowało się zmienić formę opodatkowania. 141 tys. z nich przeszło na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Stawki zryczałtowanego podatku wynoszą od 2% do 17% i zależą od rodzaju Twojej działalności. Przy podatku liniowym obowiązuje ta sama stawka w wysokości 19% dochodu.
Nie porównuj wyłącznie stawek podatku. Ryczałt w wysokości 8,5% może wyglądać korzystniej niż 19% podatku liniowego, ale ostateczny wynik zależy m.in. od wysokości kosztów, składki zdrowotnej i dostępnych odliczeń.
– Ekspert ING ds. podatków dla przedsiębiorców.
Koszty uzyskania przychodu możesz rozliczać przy podatku liniowym. Nie jest to możliwe w przypadku ryczałtu.
Biuro rachunkowe
Księgowość, o którą nie musisz martwić się samodzielnie.
Przy podatku liniowym Twoja składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, a przy ryczałcie zależy od przychodu.
W przypadku podatku liniowego obowiązuje minimalna kwota: za styczeń 2026 roku wynosiła 314,96 zł, a od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku jest równa 432,54 zł miesięcznie.
W przypadku ryczałtu podstawa wymiaru składki zdrowotnej zależy od wysokości Twoich przychodów i wynosi odpowiednio:
Zobacz, ile wynosi składka zdrowotna w 2026 roku dla podatku liniowego i ryczałtu. Dla podatku liniowego podane minimum dotyczy roku składkowego od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.
| Metoda opodatkowania | Podstawa | Stawka | Składka miesięczna | Składka roczna |
|---|---|---|---|---|
| Podatek liniowy | Dochód | 4,9% | Nie mniej niż 432,54 zł | Nie mniej niż 5 190,48 zł |
| Ryczałt | ||||
| Przychód do 60 tys. zł | 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia | 9% | 498,35 zł | 5 980,20 zł |
| Przychód powyżej 60 do 300 tys. zł | 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia | 9% | 830,58 zł | 9 966,96 zł |
| Przychód powyżej 300 tys. zł | 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia | 9% | 1 495,04 zł | 17 940,48 zł |
Przy podatku liniowym możesz w 2026 r. odliczyć od dochodu lub zaliczyć do kosztów składki zdrowotne do łącznego limitu 14 100 zł. Na ryczałcie możesz odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych.
Przykładowo dochodów z działalności opodatkowanej liniowo czy ryczałtem nie rozliczysz na wspólnym PIT z małżonkiem. Nie odliczysz od nich również ulgi na dziecko. Przy podatku liniowym nie skorzystasz też m.in. z ulgi internetowej czy ulgi rehabilitacyjnej – te ulgi są natomiast dostępne na ryczałcie.
Na podatku liniowym możesz korzystać z części ulg, takich jak:
Oprócz tego możesz dokonać odliczeń:
Na ryczałcie możesz odliczyć od przychodu m.in.:
Ryczałt może być korzystny, jeśli masz niskie koszty działalności lub nie ponosisz ich wcale. Dodatkową zaletą jest prostsza ewidencja podatkowa.
Podstawową ewidencją podatkową na ryczałcie jest ewidencja przychodów. Przychody te zapisujesz w niej z podziałem na odpowiednie stawki ryczałtu.
Możesz korzystać z ryczałtu w 2026 roku, jeśli Twoje przychody z działalności w 2025 roku nie przekroczyły 2 mln euro, czyli 8 517 200 zł.
Podatek liniowy może być korzystny, jeśli ponosisz wysokie koszty uzyskania przychodów i możliwość ich rozliczenia daje Ci przewagę nad ryczałtem. Przy wyborze uwzględnij także wysokość dochodu, składkę zdrowotną i utratę części preferencji podatkowych.
Przy podatku liniowym prowadzisz księgowość w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów (KPiR) lub pełnej księgowości. Wyliczasz podstawę opodatkowania i zaliczki na podatek dochodowy, według zawsze tej samej stawki – 19% dochodu.
Załóżmy, że jesteś programistą i osiągasz przychód w wysokości 120 000 zł rocznie. Ponosisz koszty rzędu 36 000 zł, czyli średnio 3 000 zł miesięcznie. Co jest dla Ciebie korzystniejsze – ryczałt czy podatek liniowy?
Kalkulacja jest uproszczona – nie obejmuje składek na ubezpieczenia społeczne ZUS ani innych ulg i odliczeń poza składką zdrowotną. Zakładamy również, że dochód osiągasz równomiernie przez cały rok, a minimalną składkę zdrowotną liczymy dla 12 miesięcy roku składkowego 2026/2027 (432,54 zł miesięcznie).
Wariant 1: ryczałt 12% (stawka dla usług programistycznych)
Krok 1. Składka zdrowotna na ryczałcie przy rocznym przychodzie 120 000 zł wynosi 830,58 zł miesięcznie, czyli 9 966,96 zł rocznie.
Krok 2. Od przychodu możesz odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej: 9 966,96 zł × 50% = 4 983,48 zł.
Krok 3. Podstawa opodatkowania po odliczeniu połowy składki zdrowotnej wynosi: 120 000 zł – 4 983,48 zł = 115 016,52 zł.
Krok 4. Podatek wynosi: 12% × 115 016,52 zł = 13 802 zł.
Krok 5. Ile zostaje: 120 000 zł – 36 000 zł – 13 802 zł – 9 966,96 zł = 60 231,04 zł.
Po odjęciu kosztów, podatku i składki zdrowotnej pozostaje Ci około 60 231 zł.
Wariant 2: podatek liniowy 19%
Krok 1. Dochód przed uwzględnieniem składki zdrowotnej wynosi 84 000 zł rocznie (od 120 000 zł przychodu odejmujemy 36 000 zł kosztów).
Krok 2. Dla uproszczenia przyjmujemy roczne rozliczenie składki zdrowotnej. 4,9% dochodu w wysokości 84 000 zł to 4 116 zł. Jest to mniej niż suma minimalnych składek za 12 miesięcy roku składkowego 2026/2027, czyli 5 190,48 zł. Do obliczeń przyjmujemy więc składkę w wysokości 5 190,48 zł.
Krok 3. Zapłaconą składkę zdrowotną możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu – w 2026 roku do limitu 14 100 zł. Przyjmujemy, że odliczasz ją od dochodu. Podstawa opodatkowania wynosi więc: 84 000 zł – 5 190,48 zł = 78 809,52 zł.
Krok 4. Podatek wynosi około: 19% × 78 809,52 zł = 14 974 zł rocznie.
Krok 5. Ile zostaje: 120 000 zł – 36 000 zł – 14 974 zł – 5 190,48 zł = 63 835,52 zł.
Przy przyjętych założeniach korzystniejszy jest dla Ciebie podatek liniowy. Po odjęciu kosztów, podatku i składki zdrowotnej pozostaje Ci około 63 836 zł, czyli około 3 605 zł więcej niż na ryczałcie.
Rozważmy drugi przykład. Załóżmy, że prowadzisz działalność gastronomiczną i osiągasz przychód w wysokości 200 000 zł rocznie. Twoje koszty wynoszą 20 000 zł, czyli dochód przed uwzględnieniem składki zdrowotnej to 180 000 zł.
Kalkulacja jest uproszczona – nie obejmuje składek na ubezpieczenia społeczne ZUS ani innych ulg i odliczeń poza składką zdrowotną, a minimalną składkę zdrowotną liczymy dla 12 miesięcy roku składkowego 2026/2027 (432,54 zł miesięcznie). Zakładamy również, że przychody z działalności gastronomicznej są objęte stawką ryczałtu 3%.
Wariant 1: ryczałt 3% (stawka dla działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%)
Krok 1. Składka zdrowotna na ryczałcie przy rocznym przychodzie 200 000 zł wynosi 830,58 zł miesięcznie, czyli 9 966,96 zł rocznie.
Krok 2. Od przychodu możesz odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej: 9 966,96 zł × 50% = 4 983,48 zł.
Krok 3. Podstawa opodatkowania po odliczeniu połowy składki zdrowotnej wynosi: 200 000 zł − 4 983,48 zł = 195 016,52 zł.
Krok 4. Podatek wynosi około: 3% × 195 016,52 zł = 5 851 zł rocznie.
Krok 5. Ile zostaje: 200 000 zł − 20 000 zł − 5 851 zł − 9 966,96 zł = 164 182,04 zł.
Po odjęciu kosztów, podatku i składki zdrowotnej pozostaje Ci około 164 182 zł.
Wariant 2: podatek liniowy 19%
Krok 1. Dochód przed uwzględnieniem składki zdrowotnej wynosi 180 000 zł rocznie (od 200 000 zł przychodu odejmujemy 20 000 zł kosztów).
Krok 2. Dla uproszczenia przyjmujemy roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Przy dochodzie 180 000 zł składka według stawki 4,9% wynosi 8 820 zł za cały rok.
Krok 3. Zapłaconą składkę zdrowotną możesz zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów albo odliczyć od dochodu – w 2026 roku do limitu 14 100 zł. Przyjmujemy, że odliczasz ją od dochodu. Podstawa opodatkowania wynosi więc: 180 000 zł – 8 820 zł = 171 180 zł.
Krok 4. Podatek wynosi około: 19% × 171 180 zł = 32 524 zł rocznie.
Krok 5. Ile zostaje: 200 000 zł − 20 000 zł − 32 524 zł − 8 820 zł = 138 656 zł.
Przy przyjętych założeniach korzystniejszy jest dla Ciebie ryczałt. Po odjęciu kosztów, podatku i składki zdrowotnej pozostaje Ci około 25 526 zł więcej niż na podatku liniowym. Jeśli masz wątpliwości co do formy opodatkowania, poproś o pomoc biuro rachunkowe.
Jeśli prowadzisz już firmę i chcesz zmienić swoją formę opodatkowania, możesz to zrobić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągniesz pierwszy przychód w danym roku. Wyjątkiem jest grudzień. Jeśli pierwszy przychód uzyskasz w tym miesiącu, termin upływa z końcem roku.
Zobacz przykład:
pierwszy przychód w 2026 roku osiągasz w styczniu. Formę opodatkowania możesz zmienić do 20 lutego 2026 roku. Jeśli pierwszy przychód uzyskasz dopiero w marcu, masz czas do 20 kwietnia.
Ryczałt może Ci się bardziej opłacić w porównaniu z podatkiem liniowym, jeśli masz prawo do niskiej stawki, np. 8,5%, a przy tym ponosisz niewielkie koszty działalności.
Nie rozliczysz kosztów z działalności przy opodatkowaniu ryczałtem. Podstawą do naliczenia podatku jest przychód.
Na ryczałcie Twoja składka zdrowotna zależy od Twojego rocznego przychodu. W 2026 roku wynosi 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie. Przy podatku liniowym składka zdrowotna wynosi 4,9% podstawy ustalanej na podstawie dochodu, jednak nie może być niższa od składki minimalnej. Od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. minimum wynosi 432,54 zł miesięcznie.
Redakcja ING
Redakcję ING tworzą eksperci z wieloletnim doświadczeniem w różnych obszarach finansów i bankowości. To specjaliści, którzy na co dzień pracują z produktami i usługami ING. Dzięki temu dzielą się nie tylko wiedzą, ale też praktycznym doświadczeniem i pomagają wyjaśniać nawet bardziej złożone tematy w prosty i zrozumiały sposób.
Źródła
Materiał ma charakter informacyjno-edukacyjny i marketingowy. Nie stanowi porady, rekomendacji, oferty w rozumieniu art. 66 § 1 Kodeksu cywilnego, ani porady podatkowej lub prawnej. Przedstawione informacje mają charakter ogólny. Zasady, kwoty i przepisy mogą się zmienić, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji. W konkretnej sprawie skonsultuj się z odpowiednim specjalistą, np. księgowym lub doradcą podatkowym. ING Bank Śląski S.A. nie ponosi odpowiedzialności za decyzje podjęte na podstawie tego materiału. Stan na dzień: 01.10.2026.
Szczegóły oferty, opłaty, prowizje, oprocentowanie oraz warunki promocji określają taryfa opłat i prowizji, regulamin produktu oraz regulamin promocji dostępne na www.ing.pl.
