Jak chronić swoje dane osobowe

26 kwietnia 2022

„Mnie to nie dotyczy. Dobrze dbam o swoje dane”. Czy na pewno?

Wyobraź sobie sytuację, że policja puka do Twoich drzwi i mówi, że z Twojego telefonu ktoś zadzwonił do starszej pani i wyłudził 10 tys. złotych. Jeśli myślisz, że to absurdalne podejrzenie, to jesteś w błędzie. Może ten sympatyczny chłopak z wypożyczalni rowerów wykorzystał Twoje dane z dowodu pozostawionego pod zastaw i kupił starter do telefonu na Twoje dane? Dowiedz się, jak uniknąć takich sytuacji. 

Sprawdź, jak chronić swoje dane osobowe

Dane osobowe:

  • imię i nazwisko
  • adres zamieszkania
  • adres e-mail i numer telefonu
  • PESEL i numer dowodu osobistego
  • dane przechowywane przez szpital lub lekarza, w których są Twoje dane

A także wszelkie dane, które pozwalają na zidentyfikowanie Ciebie.

Jak chronić swoje dane

  • Dbaj o bezpieczeństwo swoich dokumentów
    Dowód osobisty, paszport i prawo jazdy przechowuj w bezpiecznym miejscu. Staraj się nie trzymać wszystkich dokumentów w jednym miejscu (np. torebce). Nie przechowuj zdjęć swoich dokumentów na telefonie. Zaginięcie lub kradzież od razu zgłaszaj na policję.
  • Nie przesyłaj kopii swoich dokumentów
    Koleżanka prosi Cię o zdjęcie Twojego paszportu, bo właśnie kupuje bilet lotniczy na Wasz wspólny wyjazd?
    Nie wysyłaj jej kopii dokumentu. Pewnie możesz ufać koleżance, ale czy masz pewność, że jej telefon jest dobrze zabezpieczony? Wystarczy, że zgubi telefon lub ktoś przechwyci jej hasło np. do komunikatora i dalszy los Twoich danych poznasz dopiero wtedy, gdy ktoś niepowołany je wykorzysta i np. dostaniesz wezwanie do spłaty pożyczki, o której nic nie wiesz.
  • Nie pozwalaj kopiować lub fotografować swoich dokumentów
    Nie zgadzaj się, żeby ktoś kopiował lub robił zdjęcia Twoich dokumentów. Nigdy nie wiesz, w jaki sposób ktoś wykorzysta Twoje dane. 

    Pamiętaj, że istnieją sytuacje, określone prawnie, w których można zrobić kopię dokumentu (np. kiedy zawierasz umowę o konto bankowe). Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, pytaj o podstawę prawną. 

  • Nie zostawiaj swoich dokumentów pod zastaw

    Nigdy nie zostawiaj dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy, legitymacji szkolnej lub studenckiej pod zastaw np. w wypożyczalni samochodów czy rowerów. Żeby skorzystać np. z wypożyczalni sprzętu sportowego lub zameldować się w hotelu, nie trzeba zostawiać swoich dokumentów - wystarczy je pokazać. 

  • Zastanów się, jakie dane chcesz udostępniać w internecie

    W trakcie zakładania kont na różnych portalach lub w sklepach internetowych zastanów się, czy warto podawać wszystkie swoje dane np. PESEL. Sklepy internetowe nie zawsze chronią Twoje dane we właściwy sposób. Zwróć także uwagę na formularze kontaktowe. W takim formularzu podajesz np. swoje imię, nazwisko i numer telefonu, żeby dana firma skontaktowała się z Tobą.

  • Nie podawaj swoich danych podczas rozmowy telefonicznej
    Szczególnie wtedy, kiedy to ktoś dzwoni do Ciebie. Zweryfikuj kontakt - rozłącz się, samodzielnie znajdź i wybierz numer do firmy/ instytucji, którą rzekomo reprezentuje dzwoniący. Wtedy będziesz mieć pewność, że nie rozmawiasz z oszustem. Jeśli rozmówca stosuje presję czasu i zniechęca Cię do przerwania połączenia i wybrania numeru samodzielnie, możesz podejrzewać próbę oszustwa.
  • Korzystaj rozsądnie z portali społecznościowych
    Chcesz się pochwalić ciekawą podróżą, świadectwem dziecka, a może trafił do Ciebie czyjś dowód i poszukujesz właściciela? Publikując dokument w mediach społecznościowych, dla ostrożności zasłoń wrażliwe dane.
  • Usuwaj dane z urządzeń, z których już nie korzystasz
    Usuń wszystkie swoje dane ze starych dysków twardych, kart pamięci, komputerów, smartfonów, pendrive'ów, aparatów fotograficznych czy tabletów. Zanim wyrzucisz lub przekażesz komuś te urządzenia lub nośniki, trwale usuń z nich dane. Będzie Ci do tego potrzebny specjalny program. Zwykłe skasowanie danych może nie wystarczyć. Przywróć także ustawienia fabryczne, żeby na urządzeniu nie było zapamiętanych loginów lub haseł do różnych aplikacji.
  • Zwróć uwagę na to, co wyrzucasz do śmieci
    Dokładnie niszcz wszelkie dokumenty, które chcesz wyrzucić i na których są Twoje dane osobowe.

Twoje dane np. numer PESEL, numer dowodu osobistego czy loginy do bankowości są unikalne i przypisane tylko do Ciebie

Weryfikacja dwuetapowa

Pod tym trudnym pojęciem kryje się prosty sposób na zwiększenie bezpieczeństwa.
Weryfikacja dwuetapowa polega na tym, że oprócz standardowego hasła musisz podać kod, który jest wysyłany na Twoje urządzenie, np. SMS-em na Twój telefon. Oprócz kodów, możesz korzystać także z fizycznych kluczy bezpieczeństwa, które podłączysz do portu USB.

Jeśli ktoś przechwyci hasło, np. do Twojej poczty czy serwisów społecznościowych, to nie zaloguje się bez podania dodatkowego kodu. Weryfikacja dwuetapowa może uchronić Cię przed przechwyceniem danych i informacji z poczty, przechwyceniem kontaktów i zdjęć z konta w serwisie społecznościowym. Sprawi również, że nikt nie podszyje się pod Ciebie i nie wyśle wiadomości ze szkodliwymi linkami. 

Obecnie w większości popularnych serwisów można włączyć dwuetapową weryfikację, np.: Google, Gmail, Allegro, Facebook, Twitter, LinkedIn, WhatsApp, Dropbox.