Mieszkanie czy dom? Wynajem czy kupno - Doradzamy

2017-03-15

Własne cztery kąty to marzenie wielu młodych Polaków. Choć decyzja o własnym M należy do najbardziej kosztownych w życiu, daje uzasadnione poczucie stabilizacji. Pytanie, co jest lepsze – wynajem, kupno mieszkania czy budowa domu?

Nie podejmuj pochopnej decyzji

W sporze: dom czy mieszkanie, wynajem czy własność, do głosu dochodzą emocje, przekonania i potrzeby. Dom z ogrodem – sprawa wydaje się jasna. Chcesz mieć łatwy dojazd do pracy i blisko do centrum – zakup mieszkania to najlepsze rozwiązanie. Jesteś na początku kariery zawodowej i ostatnią rzeczą, której pragniesz, jest kredyt w banku – wynajmij mieszkanie. Każde z proponowanych rozwiązań ma swoje zalety i wady, każde z nich może być dobre dla Ciebie na pewnym etapie życia. A jak wybrać to najlepsze?

Czy warto wynajmować mieszkanie?

Niemcy nie mają co do tego żadnych wątpliwości – jak wynika z badania IPSOS dla Grupy ING, u naszych zachodnich sąsiadów na wynajmowanie mieszkania decyduje się 57% społeczeństwa. Takie rozwiązanie cieszy się mniejszą popularnością w krajach Europy Południowej (17% społeczeństwa wynajmuje mieszkanie w Hiszpanii, a 19% we Włoszech). Jak wygląda sytuacja w Polsce? Okazuje się, że bliżej nam do Włochów niż Niemców – 15% spośród nas mieszka w wynajmowanych mieszkaniach (wliczając w to lokale komunalne). Polacy uważają wynajem mieszkania za stan przejściowy, który pozwala uniezależnić się od rodziców, jednak nie daje poczucia stuprocentowej stabilizacji. Zazwyczaj rozpoczyna się wyjazdem na studia, a kończy się w momencie, gdy sytuacja prywatna i finansowa jest wyklarowana – pojawia się chęć założenia rodziny i bycia „na swoim”.

„Polacy chcą posiadać mieszkania. Wynika to w dużej mierze z polityki mieszkaniowej państwa, która od 1989 r. konsekwentnie wspiera własność mieszkań i domów, a nie ich wynajmowanie. Temu służyło zarówno uwłaszczenie mieszkań spółdzielczych oraz dopłaty do kredytów hipotecznych. W efekcie mieszkań na wynajem jest niewiele, są niskiej jakości i bez możliwości długotrwałego zasiedlenia, a do tego za duże pieniądze. Trudno się dziwić, że Polacy, nawet niezamożni, pragną mieszkać na własnym i oczekują wsparcia rodziny i państwa w realizacji tego celu.” – komentuje Karol Pogorzelski, ekonomista ING.

Co przemawia za wynajmowaniem mieszkania?

Jak wynająć mieszkanie? Okazuje się, że wcale nie tak trudno. Dlatego nie brakuje chętnych, którzy decydują się na to rozwiązanie i – jak mówią – mają swoje powody. Jakie? Wielu młodych ludzi podkreśla, że nie stać ich na kredyt hipoteczny, a w sytuacji jego otrzymania spłata byłaby zbyt dużym obciążeniem dla domowego budżetu. Młodzi twierdzą także, że wynajmując lokum, nie muszą martwić się ani o umeblowanie, ani o koszty remontu. O ważnym aspekcie mówi także Janek (27 lat, Warszawa):

Ciągle jestem w rozjazdach, nigdy nie wiem, czy za tydzień nie będę na koncercie w Dublinie, czy razem z dziewczyną nie postanowimy wyjechać do Tajlandii i trochę tam pomieszkać. Mogę pracować zdalnie z każdego miejsca na świecie, więc nie chcę być uziemiony w jednym. Dobrze jest mieć mieszkanie, do którego się wraca, ale które można szybko zmienić na inne.

Dla mobilnych osób, takich jak Janek, wynajem mieszkania zdaje się najlepszą opcją. Co jednak z tymi, którzy już znaleźli „swoje miejsce na ziemi”?

Moje własne M

W długoterminowej perspektywie kupno mieszkania jest często bardziej opłacalne niż jego wynajem. Wielu młodych ludzi już zdecydowało, że lepiej co miesiąc wpłacać ratę do banku i stopniowo dochodzić do własności mieszkania, niż płacić czynsz najmu bez takiej perspektywy. Według statystyk biur nieruchomości młode rodziny są najczęstszymi nabywcami mieszkań. Tylko niektórzy decydują się na kupno mieszkania pod wynajem.

Zastanawiasz się, jak sprawa wygląda pod względem finansowym? Wysokość raty kredytu hipotecznego uzależniona od długości okresu spłaty i Twoich możliwości finansowych – może być większa lub mniejsza. Porównując ją jednak z opłatą za wynajem – jej wartość kształtuje się podobnie. Koszty najmu mieszkania do 60 m² na początku 2017 roku wahały się od 1450 do 3000 zł w zależności od wielkości miasta. W sytuacji, gdy wysokość raty kredytu jest podobna do opłaty za wynajem, lepiej wybrać kupno nieruchomości. Teraz pozostaje tylko zdecydować – mieszkanie czy dom?

Budowa domu kontra kupno mieszkania

Śledząc ceny metra kwadratowego mieszkań w największych miastach Polski, można dojść do wniosku, że postawienie budynku poza miastem wymaga podobnego nakładu finansowego. Szacuje się, że dom jednorodzinny kosztuje tyle, ile trzypokojowe mieszkanie w centrum miasta. Jak wynika z danych biur nieruchomości, pod koniec 2016 roku w Warszawie za metr kwadratowy trzeba było zapłacić ok. 8000-8800 zł, a w Krakowie ceny wahały się w okolicach 7000 zł. Oczywiście na wysokość kwoty ma wpływ lokalizacja – im dalej od centrum, tym ceny maleją. Na pewno dalej zastanawiasz się, czy warto budować dom? Do ceny materiałów budowlanych oraz opłacenia fachowców trzeba doliczyć koszt zakupu działki. Ile kosztuje działka o wielkości 1000 m2? Ceny są uzależnione od atrakcyjności różnych regionów – Bankier.pl szacuje, że na Mazowszu działki są najdroższe (koszt to ok. 217 000 zł), a w województwie łódzkim o połowę tańsze.

Jakie są koszty utrzymania domu i mieszkania?

Zakup mieszkania czy wybudowanie domu to inwestycja na całe życie, dlatego zwróć szczególną uwagę na to, jak wyglądają koszty utrzymania jednego i drugiego. Kupując mieszkanie, zapłacisz czynsz do wspólnoty mieszkaniowej, który jest różny w zależności od wielkości mieszkania oraz wieku budynku. W czynszu mogą mieścić się opłaty za wodę, ścieki, podatek od nieruchomości oraz centralne ogrzewanie, zwykle obejmuje on także fundusz remontowy. Dodatkowo zapłacisz za prąd, wywóz śmieci oraz gaz. Te same opłaty (poza czynszem) poniesiesz, mieszkając w domu jednorodzinnym, jednak całkowite koszty utrzymania domu mogą okazać się wyższe. Wpłynie na to konieczność wykonywania prac naprawczo-remontowych w domu i na posesji. Nie należy zapominać też o kosztach dojazdu, zarówno tych finansowych, jak i czasowych, które w przypadku domu na przedmieściach będą znacznie większe, niż w przypadku mieszkania w centrum.

Mieszkaj spokojnie

Czyli bezpiecznie i bez obaw o to, że nie będziesz w stanie utrzymać swojego lokum. Kupno mieszkania to w większości przypadków optymalne rozwiązanie, szczególnie na starcie. Jest tańsze niż dom, zazwyczaj lepiej skomunikowane z miastem i nie wymaga tyle pracy, co utrzymanie domu. Do decyzji o zakupie podejdź zdroworozsądkowo i odłóż emocje na bok. Chłodna kalkulacja Twoich możliwości finansowych uchroni Cię od błędnej decyzji, której skutki możesz odczuwać przez kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat.